Το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» στο φύλλο της περασμένης Τρίτης, 11 Αυγούστου, για τη «διάσωση» έργων ύψους μόλις 309 εκατ. ευρώ από τα αρχικώς προϋπολογισθέντα 3 δισ. ευρώ για την ανασυγκρότηση του Εβρου μετά τις μεγάλες φωτιές του 2024 και η δριμεία κριτική του επικεφαλής του σχεδίου Σταύρου Μπένου για εξαίρεση των πόρων που απαιτεί η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου, δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία.
Ο επικεφαλής του master plan για την ανασυγκρότηση του Εβρου μιλώντας στη 14η συνάντηση της επιτροπής για την ανασυγκρότηση της περιοχής κατήγγειλε ότι ενώ είχαν προβλεφθεί ευρωπαϊκά κονδύλια για το έργο του σιδηροδρόμου, με ένα νέο σχέδιο, εμβόλιμου μελετητή, εξαιρέθηκαν και απομειώθηκε ο αρχικός προϋπολογισμός. Την απουσία πρόνοιας και αξιοποίησης των κονδυλίων από τα ευρωπαϊκά Ταμεία Συνοχής για τη δημιουργία ασφαλούς και αξιόπιστου σιδηροδρομικού δικτύου είχαν εντοπίσει πολίτες της περιοχής του Εβρου στο Παρατηρητήριο Συνοχής, ήδη από τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν ξεκινήσαμε τα οδοιπορικά στις περιφέρειες για να δούμε πού πάει το χρήμα που έρχεται από την Ε.Ε.
«Η Εγνατία έμεινε στους Κήπους. Και μόνο αυτό τα λέει όλα. Δεν υπάρχει τρένο. Είχαμε 10 δρομολόγια μέχρι το 2008. Τώρα, ούτε ένα» μας έλεγε ο επιχειρηματίας Μανώλης Χατζηπαναγιώτου, που είχε απαυδήσει να ακούει εδώ και χρόνια τις βαρύγδουπες υποσχέσεις των κυβερνητικών επιτελείων. «Υπάρχει ΚΤΕΛ, αλλά δεν μπορεί να καλύψει τους οικισμούς, γιατί δεν το συμφέρει. Μια περιοχή που δεν έχει πρόσβαση, παύει να είναι περιοχή. Κι ας έχουμε το προτέρημα που μας δίνουν τα σύνορα. Σε 15 χλμ. έχουμε τρεις διόδους, προτέρημα που δεν το βρίσκεις εύκολα σε άλλες περιοχές. Μόλις 1.000 χλμ. απέχουμε από την Αθήνα. Αλλά στην ίδια ακτίνα έχω άλλες επτά ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πιο κοντά από τη δική μου πρωτεύουσα. Περίπου 200 χλμ. απέχει η Κωνσταντινούπολη. Στα 150 χλμ. είναι η Βάρνα, η Φιλιππούπολη, με καλό δρόμο πάω στη μία ώρα, πολύ πιο εύκολα και γρήγορα από το να πάω στην Αλεξανδρούπολη που είναι η πρωτεύουσα του νομού μας».
Αυτά μας έλεγε ένας από τους πλέον δραστήριους, σε επιχειρηματικό αλλά και αυτοδιοικητικό επίπεδο, παράγοντες του Εβρου, λίγα χιλιόμετρα από το τριεθνές, απαντώντας στις ερωτήσεις του Παρατηρητηρίου για το πώς αξιοποιούνται οι πόρου του ΕΣΠΑ στην περιοχή του Εβρου. «Εχω ζήσει πολλές διακομματικές για τον Εβρο. Θυμάμαι την Τσουδερού και τη διακομματική επί ΠΑΣΟΚ για το πώς θα αναπτύξουμε τον νομό. Πέρασε ο καιρός, δεν έγινε τίποτε. Με την Μπακογιάννη το ίδιο. Πάνε 10 χρόνια. Ερχεται και ο Κυριάκος Μητσοτάκης με 17 υπουργούς. Το ονομάσαμε “Εβρος Μετά”. Κάναμε άλλη μία επιτροπή με πρόεδρο τον Τριαντόπουλο. Μόνο εξαγγελίες και σύσκεψη στη σύσκεψη» μας έλεγε απογοητευμένος, μήνες πριν από την πρόσφατη συνεδρίαση της Επιτροπής στην οποία έκπληκτος ο Σταύρος Μπένος άκουσε τον αρχιτέκτονα Αλέξανδρο Τσιατσιάμη να αναλύει ένα νέο, κατά πολύ μικρότερο (στο 1/10 του προηγούμενου) master plan.
Κι όμως, το Εταιρικό Σύμφωνο Περιφερειακής Ανάπτυξης, (ΕΣΠΑ 2021-2027) «τρέχει» με σχετικά καλούς ρυθμούς υποστηρίζει η Περιφέρεια, η οποία είναι πρώτη σε προσκλήσεις, πρώτη σε εντάξεις, δεύτερη σε συμβασιοποιήσεις και τρίτη σε πληρωμές. Αλλά εν τέλει πόσα φτάνουν στους ίδιους του πολίτες από το σύνολο των πόρων των Ταμείων Συνοχής; Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, από τα έργα ύψους 594.771.973 ευρώ που έχουν χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο για την Περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης την περίοδο 2021-2027 κι έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί, έχει καταβληθεί μόλις το 30,4% των πόρων (193.978.268 ευρώ). Κι αυτό μόλις έναν χρόνο πριν από τη λήξη του τρέχοντος ΕΣΠΑ.
Το πρόγραμμα των 50 αστέγων
Το στοιχείο είναι αξιοσημείωτο των μεγάλων καθυστερήσεων και βεβαίως δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη Περιφέρεια.
Στο σύνολο της χώρας το ποσοστό των πληρωμών, δηλαδή των χρημάτων από τα Ταμεία Συνοχής που φτάνουν εν τέλει, με την οριστική μορφή έργου, υπηρεσιών ή ρευστού στον τελικό αποδέκτη, πολίτη ή επιχείρηση, δεν ξεπερνά το 24%.
Αυτό προκύπτει από τα τελευταία στοιχεία Συνοχής που δημοσιεύονται στη διαδραστική πλατφόρμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από το αρχικό ποσό των 21,1 δισ. ευρώ για έργα συνοχής από το ΕΣΠΑ, έχουν πληρωθεί μόλις 6 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για μια αλυσίδα καθυστερήσεων που φυσικά πλήττει πρωτίστως την περιφέρεια. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι το μόνο υπεραισιόδοξο στοιχείο της πλατφόρμας για την πληρωμή στο 100% του έργου είναι αυτό που αφορά την αντιμετώπιση της αστεγίας μόλις… 50 αστέγων!
Αναλυτικά στοιχεία στο link: https://cohesiondata.ec.europa.eu/cohesion_overview/21-27/#eu-payments
■ Συντελεστές του «Παρατηρητηρίου Συνοχής» της «Εφ.Συν.» είναι οι Χριστίνα Κοψίνη, και ο Αλέξανδρος Χασάνι.
■ Το δημοσίευμα αυτό έχει παραχθεί στο πλαίσιο του έργου EuSEE (πολιτικές συνοχής της Ε.Ε. στη ΝΑ Ευρώπη) το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οι απόψεις και θέσεις που διατυπώνονται σε αυτό εκφράζουν μόνο τον/τη συντάκτη/ρια, δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα εκείνες της χορηγούσας αρχής και η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν φέρει καμία ευθύνη γι’ αυτές.
Διαβάστε περισσότερα