Η Ντόλι Πάρτον που πέθανε χθες στα 80 της, ύστερα από μια καριέρα σχεδόν έξι δεκαετιών, ήταν μια αυτοδημιούργητη, μοναδική περίπτωση καλλιτέχνιδας που κατάφερε να «εφεύρει» τον εαυτό της ως ένα υβρίδιο σταρ, αμερικανικού συμβόλου, κιτς καρικατούρας του εαυτού της ή έστω μιας κάπως γκροτέσκο εκδοχής της σούπερ θηλυκότητας και τελικά ενός μύθου, χωρίς όμως ποτέ να χάνει τον στόχο της.
Κορυφαία τραγουδίστρια της κάντρι, συνθέτρια, στιχουργός, ηθοποιός, επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος, ήταν βέβαια και η γυναίκα με την υπερχειλίζουσα θηλυκότητα, την ογκώδη ξανθιά κόμμωση, το μεγάλο στήθος, τα στρας, τα νύχια και το υπερβολικό ντύσιμο. Σε κάθε περίπτωση ένα pop icon – προτού να εφευρεθεί ο όρος. Η ίδια, άλλωστε, είχε καταλάβει εγκαίρως ότι η εικόνα είναι εργαλείο. Αυτοσαρκαζόταν γι’ αυτήν, τη χρησιμοποιούσε ως μέρος του θεάματος και την ίδια στιγμή φρόντιζε να μην επισκιάζεται ποτέ το γεγονός ότι ήταν μια εξαιρετικά σοβαρή μουσικός, τραγουδίστρια και τραγουδοποιός.
Γεννήθηκε το 1946 στο Τενεσί, σε μια οικογένεια με δώδεκα παιδιά και ελάχιστα χρήματα. Η φτώχεια δεν ήταν κάτι που έπρεπε να κρύψει. Αντίθετα, ήταν αυτό που μπορούσε να την εμπνεύσει. Π.χ. το «Coat of Many Colors» («Πολύχρωμο παλτό»), που θα αποδεικνυόταν κομμάτι εμβληματικό για την κάντρι, ήταν εμπνευσμένο από το παλτό που της είχε φτιάξει η μάνα της από περισσευούμενα κομμάτια υφάσματος.
Στα δέκα της είχε ήδη εμφανιστεί σε ραδιοφωνικό πρόγραμμα και στα δεκατρία ηχογράφησε το πρώτο της single. Η μεγάλη ευκαιρία ήρθε το 1967, όταν ο τραγουδιστής και παρουσιαστής Πόρτερ Γουέιγκονερ την κάλεσε στο τηλεοπτικό του σόου. Η συνεργασία τους την έκανε γνωστή σε ολόκληρη την Αμερική και της άνοιξε τον δρόμο για σόλο καριέρα. Το 1969 μπήκε για πρώτη φορά στα charts της κάντρι με το «Dumb Blonde».
Τη δεκαετία του 1970 η Πάρτον έγινε πλέον ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της κάντρι. Το «Jolene», το «Coat of Many Colors», το «Here You Come Again» και το «I Will Always Love You» καθόρισαν το προσωπικό της ρεπερτόριο, ενώ το τελευταίο, γραμμένο το 1973 για τον χωρισμό της από τον Γουέιγκονερ, θα γινόταν χιτ, ερμηνευμένο από τη Γουίτνεϊ Χιούστον, σχεδόν μία 20ετία αργότερα.
Στη δεκαετία του 1980 η Ντόλι Πάρτον έκανε το επόμενο μεγάλο αποφασιστικό βήμα. Το «9 to 5» του 1980 και ως τραγούδι αλλά και ως ταινία την έκανε γνωστή σε κοινό πολύ μεγαλύτερο από εκείνο της κάντρι. Για την ερμηνεία της στην ταινία έλαβε υποψηφιότητα για Χρυσή Σφαίρα, ενώ το τραγούδι τής χάρισε υποψηφιότητες για Grammy.
Παράλληλα, άρχισε να χτίζει μια δεύτερη καριέρα ως επιχειρηματίας. Το 1986 άνοιξε στο Τενεσί το Dollywood, θεματικό πάρκο που εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Πολιτείας. Συμμετείχε επίσης σε παραγωγές του κινηματογράφου και της τηλεόρασης δίπλα στα μεγαλύτερα ονόματα, ενώ συνέχισε να ηχογραφεί και να περιοδεύει επί δεκαετίες.
Σημαντικό μέρος της δημόσιας παρουσίας της συνδέθηκε και με τη φιλανθρωπία. Το 1995 ίδρυσε την Imagination Library, πρόγραμμα που μέχρι σήμερα έχει προσφέρει περισσότερα από 200 εκατομμύρια δωρεάν βιβλία σε παιδιά. Η ίδια χρηματοδότησε επίσης κι άλλες εκπαιδευτικές δράσεις και το 2020 δώρισε 1 εκατομμύριο δολάρια σε πανεπιστημιακή έρευνα για το εμβόλιο της Moderna κατά της Covid-19.
Παρά την τεράστια εμπορική της επιτυχία, η Πάρτον παρέμεινε στενά συνδεδεμένη με το Τενεσί. Δεν εγκατέλειψε ποτέ την κάντρι, ακόμη κι όταν η καριέρα της είχε πλέον ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια του είδους. Εγραψε περισσότερα από 3.000 τραγούδια και ηχογράφησε πάνω από 50 άλμπουμ, 41 εκ των οποίων έφτασαν στη δεκάδα των πιο εμπορικών κάντρι άλμπουμ στις ΗΠΑ. Είχε πουλήσει περισσότερους από 100 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως, είχε βραβευτεί με 9 Γκράμι (από 47 υποψηφιότητες), με 7 βραβεία από την Ακαδημία Κάντρι Μουσικής κ.ά. Επίσης μπήκε στο Country Music Hall of Fame και το 2022 στο Rock & Roll Hall of Fame, διάκριση που αρχικά είχε διστάσει να αποδεχθεί επειδή θεωρούσε τον εαυτό της πρωτίστως καλλιτέχνιδα της κάντρι.
Ηταν επίσης από τις ελάχιστες καλλιτέχνιδες που κατάφεραν να παραμείνουν αναγνωρίσιμες σε διαδοχικές γενιές. Από τις μικρές σκηνές του Τενεσί μέχρι το Χόλιγουντ, τα charts, το Dollywood και τις εκατοντάδες εκατομμύρια σελίδες που έφτασαν στα χέρια παιδιών μέσω της βιβλιοθήκης της, η διαδρομή της υπήρξε πολύ μεγαλύτερη από μια μουσική καριέρα. Αλλωστε και η ίδια είναι ένας ακλόνητος αμερικανικός μύθος.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr