Στην πρόσφατη συνεδρίαση (24/8/2026) του υπουργικού συμβουλίου, εξ όσων ακούσαμε και διαβάσαμε, με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς, επαναλήφθηκαν για ακόμα μια φορά γνωστές εξαγγελίες αλλά και αποσιωπήθηκαν προηγούμενες εξαγγελίες που δεν υλοποιήθηκαν ενώ είχαν αναγγελθεί με τον γνωστό πομπώδη αλλά και αφελή τρόπο, που προσπαθεί η κυβέρνηση να δημιουργεί ειδήσεις.
Τι να πούμε για την παραδοχή ότι η σχολική χρονιά θα ξεκινήσει με 15.000 κενά; Ανακοινώνεται η πρόσληψη 30.000 αναπληρωτών τη στιγμή που η ίδια η κυβέρνηση παραδέχεται ότι έχει διασφαλίσει 45.000 αναγκαίες πιστώσεις. Το δε πολυδιαφημισμένο ψηφιακό εργαλείο EduPlan.AI, για τον υπολογισμό των κενών του εκπαιδευτικού προσωπικού, παρουσιάστηκε για ακόμα μια φορά με μια δημιουργική ασάφεια, αφού δεν αναφέρθηκε πότε επιτέλους θα τεθεί σε εφαρμογή.
Τι να πούμε ξανά για το πολλαπλό βιβλίο και την πολλαπλή ματαίωση που το συνοδεύει; Για την προχειρότητα, την αμφισβήτηση της νομιμότητας των διαδικασιών, τις καταγγελίες για αθέμιτο ανταγωνισμό, τις δικαστικές προσφυγές και τελικά την απουσία πολλαπλότητας;
Θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε κάθε εξαγγελία, αλλά θα σταθούμε ιδιαίτερα στο ζήτημα της σχολικής στέγης. Αυτό το τόσο σοβαρό ζήτημα η κυβέρνηση το περιορίζει στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» και αυτή τη φορά προβάλλει ότι έχουν επισκευαστεί 669 σχολεία και τον Σεπτέμβριο ξεκινούν οι μελέτες για ακόμη 500. Έτσι πέφτει σε μια ακόμα αντίφαση, αφού στις 28/6/2026 ανακοινώθηκε από την ίδια την κυβέρνηση ότι μέσω του ίδιου προγράμματος έχουν επισκευαστεί 2.000+ σχολεία.
Ένα τόσο σημαντικό ζήτημα που αφορά την καθημερινότητα σχεδόν 1,3 εκατ. παιδιών και νέων και 180.000 εκπαιδευτικών πρέπει επιτέλους να μας απασχολήσει σοβαρά.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (Απογραφή κτιρίων 2021) στη χώρα μας υπάρχουν 18.509 κτίρια με αποκλειστική χρήση ως σχολικά κτίρια και 582 μεικτής χρήσης με κύρια χρήση ως σχολικά κτίρια. Συνολικά τα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όλων των τύπων στεγάζονται σε 19.091 κτίρια.
Η περίοδος κατασκευής του 63,8% των σχολικών κτιρίων είναι προ του 1985, δηλαδή 12.181 σχολικά κτίρια είναι άνω των 40 ετών. Μάλιστα, το 28,8% των σχολικών κτιρίων είναι άνω των 65 ετών, αφού 5.494 είναι κατασκευασμένα προ του 1960. Μόλις το 15% των σχολικών κτιρίων, 2.889 κτίρια, είναι κάτω των 25 ετών.
Αναλυτικά, η προ πενταετίας καταγραφή της χρονολογίας κατασκευής των σχολικών κτιρίων από την ΕΛΣΤΑΤ, κατά την απογραφή κτιρίων του 2021, αποτυπώνεται στον παρακάτω πίνακα:
Η παλαιότητα των σχολικών κτιρίων και η ανεπαρκής χρηματοδότηση συνιστούν την προβληματική συνθήκη της σχολικής στέγης στη χώρα μας.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την έκθεση της Eurostat (Public expenditure on education, 2023), όσον αφορά τις δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση, βρίσκεται στην προτελευταία θέση, 26η ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η κατανομή πόρων προς τους Δήμους δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες συντήρησης και αναβάθμισης. Ενδεικτικά, για το 2025 η κατανομή πιστώσεων του Υπουργείου Εσωτερικών (Απόφαση 37215/3-7-2026) για την επισκευή και συντήρηση των σχολικών κτιρίων ήταν 30 εκ. ευρώ. Παρότι η κατανομή γίνεται με κριτήρια τον αριθμό των τμημάτων (συντελεστής 30%) και τον αριθμό των μαθητών (συντελεστής 70%) και με ελάχιστο ποσό επιχορήγησης 3.000 € ανά Δήμο, σε γενικές γραμμές σε κάθε ένα από τα 19.091 σχολικά κτίρια αναλογεί ετήσιο ποσό 1.571 € για την αντιμετώπιση αναγκών επισκευής και συντήρησης.
Έτσι εξηγούνται τα αμέτρητα περιστατικά των τελευταίων ετών: καταρρεύσεις οροφών, σοβάδων, τζαμιών, φωτιστικών, πτώσεις κάγκελων, έκρηξη λεβητοστασίου, κ.α.
Τα δε στοιχεία των σχολικών κτιρίων ως προς την προσβασιμότητά τους από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα είναι εντελώς απογοητευτικά. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ (2021), από τα 19.091 σχολικά κτίρια μόλις 1.728, ποσοστό 9%, διαθέτουν ανελκυστήρα, ενώ τα 17.363 δεν διαθέτουν, ποσοστό 91%. Επίσης, δυνατότητα πρόσβασης ατόμων με αναπηρία από το πεζοδρόμιο μέχρι την είσοδο του κτιρίου διαθέτουν μόνο 7.740 σχολικά κτίρια, ποσοστό 40,5%.
Με βάση αυτή την κατάσταση, μας εξέπληξε ότι ο πρωθυπουργός ανέφερε στις 17/7/2026 στους διοικητές των τραπεζών ότι εξ αιτίας των δωρεών τους «σε μεγάλο βαθμό σχολεία τα οποία ήταν παρατημένα αναβαθμίζονται». Πραγματικά, πρόκειται για απίστευτη δήλωση πρωθυπουργού που μετά από 7 ολόκληρα χρόνια διακυβέρνησης δηλώνει με αυτόν τον ωμό τρόπο την κατάσταση της σχολικής στέγης στη χώρα, ως να νιώθει ότι ως εκπρόσωπος της Πολιτείας δεν φέρει καμία ευθύνη γι’ αυτή την κατάσταση.
Οι χορηγίες τραπεζών και άλλων είναι ευπρόσδεκτες αλλά δεν αρκούν. Και γι’ αυτό η κυβέρνηση προσφεύγει σε αλχημείες και fake news:
Στις 24/8/2026 ανακοινώνεται ότι μέσω του προγράμματος Μαριέττα Γιαννάκου έχουν επισκευαστεί 669 σχολεία,
Στις 28/6/2026 στον απολογισμό του κυβερνητικού έργου 2019-2026 αναφέρεται ότι έχουν διατεθεί μέσω του προγράμματος 650 εκ. € και έχουν επισκευαστεί 2.000+ σχολεία, ενώ
Στις 15/6/2026, λίγες μέρες πριν, σε επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας, αναφέρεται ότι έχει ολοκληρωθεί η επισκευή 431 σχολείων.
Τελικά, τι από τα παραπάνω είναι αλήθεια και τι ψέματα;
Θα μιλούσαμε για αδέξιες επικοινωνιακές προχειρότητες που καταλήγουν σε γκάφες, αν το θέμα δεν ήταν τόσο σοβαρό.
Το ζήτημα της σχολικής στέγης αποτελεί πρωτίστως θέμα ασφάλειας και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα με σοβαρότητα, χρηματοδοτικό προγραμματισμό και χωρίς επικοινωνιακά παιχνίδια.
Απαιτείται άμεσα η υποστήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης. Διαπιστώθηκε ότι ενώ στο παρελθόν είχαν προσφερθεί χρηματοδοτικά προγράμματα, οι Δήμοι δεν μπόρεσαν να τα απορροφήσουν γιατί δεν είχαν σχετικές μελέτες, αφού οι τεχνικές υπηρεσίες τους έχουν αυξημένες αρμοδιότητες χωρίς την αντίστοιχη στελέχωση.
Η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει τη δημιουργία σε κάθε Αυτοδιοικητική Περιφέρεια ενός φορέα με την επωνυμία «Περιφερειακός Οργανισμός Σχολικών Υποδομών» με θεσμική διασύνδεση και διαλειτουργικότητα με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και τις Κτιριακές Υποδομές Α.Ε., με αποκλειστική αρμοδιότητα τον προσδιορισμό των αναγκών των σχολικών κτιρίων, δηλαδή τη σύνταξη φακέλου-ταυτότητας για κάθε σχολικό κτίριο.
Η κατάσταση της σχολικής στέγης έχει άμεσες επιπτώσεις τόσο στην ασφάλεια όσο και στην ποιότητα εκπαίδευσης και γι’ αυτό αποτελεί ζήτημα πολιτικής προτεραιότητας.
*Αναπληρωτής τομεάρχης Παιδείας της ΕΛ.Α.Σ.
Διαβάστε περισσότερα