Ο Δούναβης στερεύει και οι χώρες που εξαρτώνται από αυτόν καταφεύγουν σε όλο και πιο ακραίες λύσεις, για να διατηρήσουν τη ζωτική ροή του ποταμού.
Σύμφωνα με το Politico, πραγματοποιούν εκρήξεις στην κοίτη, βύθιση πλοίων και κατασκευές που θυμίζουν φράγματα επιστρατεύονται για να αντιμετωπιστεί η πρωτοφανής πίεση από την ξηρασία.
Μέσα στον Αύγουστο, η στάθμη του δεύτερου μεγαλύτερου ποταμού της Ευρώπης υποχώρησε δραματικά, προκαλώντας κινητοποίηση σε αρκετές χώρες. Στη Ρουμανία χρησιμοποιήθηκαν εκρηκτικά προκειμένου να κατευθυνθεί περισσότερο νερό προς το πυρηνικό εργοστάσιο της Τσερνάβοντα, ενώ η Ουγγαρία βύθισε πλοία στην κοίτα για να διατηρήσει τη ροή προς το πυρηνικό εργοστάσιο του Πακς. Στη Βουλγαρία, περίπου 180 τουρίστες χρειάστηκε να απομακρυνθούν από πλοίο που είχε προσαράξει κοντά στο Βίντιν.
Danube River levels so low in Europe they’re revealing a woolly mammoth skeleton and WWII boats sunk by Germans retreating from Russia. pic.twitter.com/n3pqYJiZos
— TaraBull (@TaraBull) August 9, 2026
Το διακύβευμα είναι τεράστιο. Ο Δούναβης αποτελεί βασική αρτηρία για μεταφορές, ύδρευση, γεωργία και βιομηχανία, ενώ χρησιμοποιείται για την ψύξη πυρηνικών μονάδων και τροφοδοτεί υδροηλεκτρικά έργα. Η λεκάνη του εκτείνεται σε 19 χώρες και επηρεάζει τη ζωή δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
«Η πρόβλεψη είναι ότι αυτό θα συμβαίνει συχνότερα και πρέπει να εξετάσουμε πιο συστηματικά τη διαθεσιμότητα του νερού, τις ανάγκες σε νερό και, φυσικά, την κατακράτηση και την ανθεκτικότητα», δήλωσε η Μπίργκιτ Φόγκελ, εκτελεστική γραμματέας της Διεθνούς Επιτροπής για την Προστασία του Δούναβη.
Ακραίες λύσεις για τα πυρηνικά εργοστάσια
Η πτώση της στάθμης του ποταμού δημιουργεί και ενεργειακό πρόβλημα. Το πυρηνικό εργοστάσιο του Πακς καλύπτει περίπου το 40% των αναγκών της Ουγγαρίας σε ηλεκτρική ενέργεια, ενώ η Τσερναβόντα παρέχει περίπου το 20% της ηλεκτροδότησης της Ρουμανίας.
Η Ουγγαρία άρχισε αυτόν τον μήνα να κατασκευάζει μια κατασκευή στην κοίτη του Δούναβη, με στόχο την άνοδο της στάθμης του νερού γύρω από το Πακς. Ο Ταμάς Γκρούμπερ της WWF Ουγγαρίας χαρακτήρισε το έργο «δυνητικά χρήσιμη βραχυπρόθεσμη παρέμβαση», προειδοποίησε όμως ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να αξιολογηθούν οι οικολογικές επιπτώσεις.
Όπως σημείωσε, μια τέτοια κατασκευή θα μπορούσε να «επιδεινώσει τις συνθήκες χαμηλής στάθμης κατάντη και να επηρεάσει τη μεταφορά ιζημάτων, τα ψάρια και άλλους υδρόβιους οργανισμούς».
Η Ευρώπη χωρίς ενιαία απάντηση
Η κλιματική αλλαγή κάνει τις περιόδους ξηρασίας συχνότερες και εντονότερες, όμως η Ευρώπη εξακολουθεί να μην διαθέτει ενιαία και δεσμευτική πολιτική για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
«Αυτό το καλοκαίρι ήταν άλλη μία υπενθύμιση ότι η Ευρώπη είναι εξαιρετικά απροετοίμαστη για την κλιματική αλλαγή», δήλωσε η Σάρα Γιόχανσον του European Environmental Bureau, προειδοποιώντας ότι οι χαμηλές στάθμες των ποταμών αποκαλύπτουν την ευπάθεια του ενεργειακού συστήματος.
Παρότι υπάρχει συνεργασία μεταξύ των χωρών μέσω οργανισμών όπως η ICPDR, οι αποφάσεις εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο. Αυτό έχει οδηγήσει σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, με τη Βουλγαρία να εκφράζει ανησυχίες για τις επιπτώσεις των ενεργειών των γειτονικών χωρών στο δικό της υδάτινο απόθεμα.
«Οι χώρες του Δούναβη κάνουν ό,τι θέλουν και εμείς στη Βουλγαρία πληρώνουμε το τίμημα», δήλωσε ο Ντιμίτερ Κουμάνοφ της Balkanka.
Η ΕΕ διαθέτει την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα, η οποία προβλέπει συντονισμένη διαχείριση των λεκανών απορροής. Ωστόσο, ειδικοί υποστηρίζουν ότι χρειάζεται ισχυρότερη ευρωπαϊκή δράση, καθώς τα ακραία φαινόμενα αναμένεται να ενταθούν.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει ένα πλαίσιο. Οι εθνικές κυβερνήσεις μπορούν να έχουν ένα σχέδιο… αλλά το μεγαλύτερο μέρος της διακυβέρνησης γίνεται σε επίπεδο λεκάνης απορροής ή σε τοπικό επίπεδο», δήλωσε ο Λοΐκ Σαρπαντιέ της Water Europe, επισημαίνοντας την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό.
Danube River water levels fell to record lows this week in Croatia and Serbia, exposing a freight ship that sank in 1937 https://t.co/HB0mKSJe3f pic.twitter.com/o3FVsMULnh
— Reuters (@Reuters) July 24, 2026
Πέρυσι, επιστήμονες ζήτησαν μια ευρωπαϊκή οδηγία για την ξηρασία, υποστηρίζοντας ότι οι πολιτικές διαχείρισης κινδύνου πρέπει να εναρμονιστούν σε ολόκληρη την ήπειρο. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε Στρατηγική για την Ανθεκτικότητα του Νερού με περίπου 50 μέτρα, μεταξύ των οποίων και τεχνική υποστήριξη προς τα κράτη για την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης της ξηρασίας.
Τα μέτρα αυτά, ωστόσο, δεν είναι υποχρεωτικά.
«Κάποια μέρα τα ξύλινα μυαλά στην ΕΕ θα πάρουν το μάθημά τους»
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ εξετάζει την αναθεώρηση της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Ύδατα, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η προστασία των υδάτινων πόρων εφαρμόζεται ήδη άνισα.
«Είναι επιτακτική ανάγκη να ενισχύσουμε την ετοιμότητά μας σε όλα τα επίπεδα», δήλωσε η επίτροπος Περιβάλλοντος Τζέσικα Ρόσγουολ, σημειώνοντας ότι πρέπει να αξιολογηθεί αν η ισχύουσα νομοθεσία παραμένει επαρκής για την αντιμετώπιση της ξηρασίας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
Water levels on the Danube River, the second longest in Europe, have dropped so low because of drought that the hulks of dozens of World War II German battleships are emerging into view. pic.twitter.com/z2Rqfi4Fpg
— The Associated Press (@AP) August 5, 2026
Για τον Κουμάνοφ, η λύση είναι να εφαρμοστεί αυστηρότερα το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
«Να ακολουθήσουμε κατά γράμμα το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο και να το κάνουμε αυστηρότερο, με στόχο την καλύτερη προστασία των φυσικών υδάτινων πόρων, αλλά γνωρίζω επίσης ότι αυτό είναι ουτοπία προς το παρόν», δήλωσε.
Και προειδοποίησε: «Κάποια μέρα τα ξύλινα μυαλά στην ΕΕ θα πάρουν το μάθημά τους και ελπίζω να μην είναι πολύ αργά».
Διαβάστε περισσότερα