Η πολυσυζητημένη πετρελαϊκή συμφωνία των ΗΠΑ με τη Βενεζουέλα φέρνει στο προσκήνιο έναν μέχρι πρότινος σχετικά άγνωστο, αλλά ιδιαίτερα ισχυρό και αμφιλεγόμενο πρόσωπο: τον Αλεχάντρο Μπετανκούρ.
Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Axios, ο 46χρονος Βενεζουελανός βαρόνος βρίσκεται στο επίκεντρο της συμφωνίας που δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα ελέγχου πετρελαϊκών κοιτασμάτων του Καράκας. Η διαδρομή του ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στις επιχειρήσεις και το πετρέλαιο. Ο Μπετανκούρ φαίνεται να συνδέεται με την προσπάθεια απομάκρυνσης του Νικολάς Μαδούρο από την ηγεσία, την απαγωγή και σύλληψή του, παρασκηνιακές επαφές με κορυφαίους Βενεζουελάνους αξιωματούχους αλλά και μια διεθνή έρευνα για υπόθεση ξεπλύματος μαύρου χρήματος.
Αναλυτικά το ρεπορτάζ όπως δημοσιεύτηκε στο Axios:
Η ιστορική συμφωνία του προέδρου Τραμπ για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας περιστρέφεται γύρω από έναν αμφιλεγόμενο άνδρα από το Καράκας, με μακρά ιστορία υποστήριξης των αμερικανικών συμφερόντων — συμπεριλαμβανομένης της επιχείρησης για την απομάκρυνση του πρώην ισχυρού άνδρα της χώρας, Νικολάς Μαδούρο.
Γιατί έχει σημασία: Ο 46χρονος Αλεχάντρο Μπετανκούρ διευθύνει την πετρελαϊκή εταιρεία που σύναψε μια πρωτοφανή συμφωνία με το Πεντάγωνο. Η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε πολλά από τα τεράστια πετρελαϊκά κοιτάσματα της Βενεζουέλας, σε μια περίοδο κατά την οποία τα αμερικανικά αποθέματα είναι χαμηλά.
«Χωρίς τον Μπετανκούρ, δεν θα υπήρχε συμφωνία ενεργειακής ασφάλειας», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios. «Και ο Μαδούρο μπορεί να βρισκόταν ακόμη στην εξουσία αν δεν ήταν αυτός».
Η ιστορία του Μπετανκούρ κυμαίνεται μεταξύ μιας πετρελαϊκής ανόδου και κατάρρευσης, συμφωνιών δισεκατομμυρίων δολαρίων, διεθνών ιντριγκών, μιας μακροχρόνιας έρευνας για ξέπλυμα χρήματος και ακόμη ένα ισπανικό κάστρο που ερευνήθηκε από τις αρχές.
Στο επίκεντρο: Καθώς ο Τραμπ απαιτούσε από τον Μαδούρο να εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα πέρσι, ο Μπετανκούρ διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο διερευνώντας τις προθέσεις της αντιπροέδρου της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, σχετικά με το αν θα αναλάμβανε τη διακυβέρνηση της χώρας ως αντικαταστάτρια.
«Δεν υπήρξε άμεσο αίτημα από τον Αλεχάντρο προς την Ντέλσι· περισσότερο προσπαθούσε να καταλάβει τι σκεφτόταν», δήλωσε ένας άλλος Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος είχε ενημερωθεί για τις ιδιωτικές συνομιλίες μεταξύ των δύο Βενεζουελάνων.
Ο Μπετανκούρ βρισκόταν σε τακτική επικοινωνία με τον ανεπίσημο άνθρωπο του Τραμπ για τη Βενεζουέλα, Μαουρίσιο Κλάβερ-Καρόνε, και συζητούσε μαζί του πώς θα μπορούσε να συνεχιστεί η ροή του πετρελαίου και να λειτουργήσει η οικονομία στη Βενεζουέλα μετά τον Μαδούρο.
Στις 3 Ιανουαρίου, όταν ο αμερικανικός στρατός συνέλαβε τον Μαδούρο, ο Κλάβερ-Καρόνε επικοινωνούσε τηλεφωνικά με τον Μπετανκούρ, ο οποίος ταυτόχρονα επικοινωνούσε με τη Ροντρίγκες.
Αρχικά, η Ροντρίγκες «πίστευε ότι οι ΗΠΑ είχαν σκοτώσει τον Μαδούρο, ότι την είχαν προδώσει και [ήταν] πολύ θυμωμένη και πολύ φοβισμένη», δήλωσε στο Axios ένας σύμμαχος του Μπετανκούρ. «Έπρεπε να την ηρεμήσει, παίζοντας τον ρόλο του καλού αστυνομικού» και τελικά την έπεισε να μιλήσει με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, για να αναλάβει τη διοίκηση της Βενεζουέλας.
Το παρασκήνιο: Η σχέση του Μπετανκούρ με την αμερικανική κυβέρνηση ξεκίνησε κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, όταν ο Κλάβερ-Καρόνε ήταν διευθυντής του τμήματος Υποθέσεων του Δυτικού Ημισφαιρίου στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και η κυβέρνηση είχε χαρακτηρίσει τον Μαδούρο παράνομο πρόεδρο.
Ο Τραμπ έγινε ο πρώτος ηγέτης μεγάλης χώρας που αναγνώρισε, το 2019, τον επικεφαλής της Εθνοσυνέλευσης της Βενεζουέλας, Χουάν Γκουαϊδό, ως νόμιμο ηγέτη της χώρας.
Ο Μπετανκούρ λειτούργησε ως συνδετικός κρίκος, μεταξύ της αντιπολίτευσης του Μαδούρο με πολιτικά πρόσωπα της Βενεζουέλας και ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους, προκειμένου να δημιουργηθεί εγχώρια στήριξη για μια δημοκρατική μετάβαση σε κυβέρνηση υπό τον Γκουαϊδό, σύμφωνα με στέλεχος της αντιπολίτευσης και μέλος του στενού κύκλου του Γκουαϊδό.
Ο Μπετανκούρ ταξίδεψε επίσης στη Μόσχα για να παραδώσει προσωπικά επιστολή εκ μέρους της κυβέρνησης του Γκουαϊδό, με την οποία ζητούσε από τη Ρωσία να σταματήσει να στηρίζει τον Μαδούρο.
Οι προστριβές: Ο Μαδούρο επιβίωσε από την προσπάθεια ανατροπής του από τις ΗΠΑ. Ο Μπετανκούρ εγκατέλειψε τη χώρα. Ο Μαδούρο διέταξε τη σύλληψή του και κατέσχεσε τα περιουσιακά στοιχεία και την πετρελαϊκή εταιρεία του.
Η παραγωγή πετρελαίου στα κοιτάσματα της παλιάς επιχείρησης του Μπετανκούρ μειώθηκε δραματικά, πλήττοντας την εύθραυστη οικονομία της Βενεζουέλας.
Η Ροντρίγκες προέτρεψε τον Μαδούρο, το 2023, να επαναφέρει τον Μπετανκούρ, ο οποίος είχε αποκτήσει τη φήμη ανθρώπου που μπορούσε να αναστρέψει την πορεία προβληματικών επιχειρήσεων στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας.
Ο Μαδούρο απαίτησε από τον Μπετανκούρ να παραμείνει μακριά από την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, σύμφωνα με πηγή, και να συνεργαστεί με «τον μόνο γκρίνγκο που εμπιστεύομαι», τον βαρόνο του πετρελαίου του Παλμ Μπιτς, Χάρι Σάρτζεντ Γ΄, τον οποίο ο Μαδούρο αποκαλούσε «El Abuelo» («ο παππούς»). Οι δύο άνδρες χώρισαν πρόσφατα τους δρόμους τους.
Η ίντριγκα: Ο Μπετανκούρ αντιμετώπισε ένα πρόβλημα από τις ΗΠΑ το 2019, όταν ο Μαδούρο τον καταδίωκε — μια διεθνή έρευνα ύψους 1,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων για ξέπλυμα χρήματος, η οποία οδήγησε στην απαγγελία κατηγοριών από ομοσπονδιακό δικαστήριο εναντίον του ξαδέλφου του και άλλων Βενεζουελάνων στο Μαϊάμι.
Ένας από τους δικηγόρους του Μπετανκούρ εκείνη την περίοδο, ο Ρούντι Τζουλιάνι, συναντήθηκε με ανώτατους αξιωματούχους του υπουργείου Δικαιοσύνης για να υποστηρίξει ότι ο Μπετανκούρ δεν γνώριζε για το έγκλημα, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε έναν μήνα αφότου ο Τζουλιάνι και δύο συνεργάτες του είχαν μείνει στο ισπανικό κάστρο του Μπετανκούρ, το Ελ Αλαμίν, και είχαν συναντηθεί με συνεργάτη του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προτρέποντάς τον να ερευνήσει τον τότε αντίπαλο του Τραμπ, Τζο Μπάιντεν.
Ο Μπετανκούρ δεν κατηγορήθηκε ποτέ. Όμως, έξι χρόνια αργότερα, οι ελβετικές αρχές ανέσυραν, χωρίς σαφή εξήγηση, την υπόθεση ξεπλύματος χρήματος του 2016 στις ΗΠΑ και έπεισαν τις ισπανικές αρχές να εκτελέσουν ένταλμα έρευνας στο κάστρο και στο γραφείο του Μπετανκούρ στη Μαδρίτη.
Φέτος την άνοιξη, σε μια σειρά τηλεφωνικών συνομιλιών, Αμερικανοί αξιωματούχοι — μεταξύ των οποίων και η τότε υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι — διέταξαν τις ελβετικές αρχές να αναστείλουν την έρευνα, επειδή ο Μπετανκούρ είναι σημαντικό πρόσωπο για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post.
Το πρόβλημα για τις ΗΠΑ: Ο Μπετανκούρ δεν μπορούσε να ταξιδέψει εκτός της κατοικίας του στο Ηνωμένο Βασίλειο — και επομένως δεν μπορούσε να έχει συναντήσεις τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στο Καράκας για να ολοκληρώσει την πετρελαϊκή συμφωνία του Τραμπ — επειδή η Ελβετία είχε ζητήσει την έκδοσή του.
Σε μία από τις τηλεφωνικές συνομιλίες, ανώτατος αξιωματούχος του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ φάνηκε έκπληκτος όταν οι Ελβετοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η υπόθεση βρισκόταν ακόμη σε αρχικό στάδιο.
«Σε αρχικό στάδιο; Αυτή η υπόθεση είναι δέκα ετών», είπε ένας Αμερικανός αξιωματούχος, σύμφωνα με έναν συμμετέχοντα στην τηλεφωνική συνομιλία.
Το ζήτημα διευθετήθηκε όταν Ελβετοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν βρετανικό δικαστήριο ότι δεν ήταν έτοιμοι να προχωρήσουν, επιτρέποντας στον Μπετανκούρ να ταξιδέψει τον Ιούνιο.
Τα παρασκήνια: Ο Μπετανκούρ, η Ροντρίγκες και αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Office of Strategic Capital του Πενταγώνου είχαν καταλήξει σε μια συμφωνία για την πετρελαϊκή συμφωνία μέχρι τα μέσα Αυγούστου. Οι όροι προβλέπουν τα εξής:
Η Βενεζουέλα να λαμβάνει μεταξύ 16% και 40% της παραγωγής, ανάλογα με το κοίτασμα. Να λαμβάνει επίσης έσοδα από φόρους εισοδήματος.
Οι ΗΠΑ δεν θα επενδύουν χρήματα στη συμφωνία, θα αποκτήσουν μετοχικό ποσοστό 35% και λάβουν το 20% του πετρελαίου μετά τη φορολογία, σε κόστος παραγωγής. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 30 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αργό πετρέλαιο κυμαινόταν τη Δευτέρα στα 90 δολάρια.
Η North American Blue Energy Partners του Μπετανκούρ θα αποκτήσει πρόσβαση σε 17 κοιτάσματα και θα έχει την έμμεση στήριξη του αμερικανικού στρατού.
«Κανένας άλλος βαρόνος του πετρελαίου δεν μπορεί να πει ότι έχει το Πεντάγωνο στο πλευρό του», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Η άλλη πλευρά: Ειδικοί στον τομέα της ενέργειας έχουν επικρίνει τη συμφωνία ως δυνητικά μη εφαρμόσιμη και απίθανο να οδηγήσει σύντομα σε χαμηλότερες τιμές της βενζίνης.
Την ώρα που Αμερικανοί αξιωματούχοι επαινούσαν τον Μπετανκούρ, ορισμένοι Βενεζουελάνοι καταδίκαζαν τη συμφωνία ως κλεπτοκρατική και τον ίδιο ως διεφθαρμένο «bolichico», έναν χαρακτηρισμό για τις ελίτ που «διψάνε» για χρήμα.
Ο δικηγόρος του Μπετανκούρ, Τζον Σέιλ, δήλωσε ότι ο πελάτης του έχει στοχοποιηθεί άδικα.
«Έχει ερευνηθεί από τις ελβετικές αρχές και το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ εδώ και πολύ καιρό για πολύ παλιά γεγονότα. Όχι μόνο δεν έχει καταδικαστεί ποτέ, αλλά δεν έχει καν κατηγορηθεί για οποιαδήποτε εγκληματική δραστηριότητα», δήλωσε ο Σέιλ.
Διαβάστε περισσότερα