Οποιος/α έστω και δειγματοληπτικά παρακολούθησε τηλεοπτικές εκπομπές, ιδιαίτερα χθες Δευτέρα, θα διαπίστωσε ότι η «υποδοχή» των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ ήταν από επιφυλακτική έως αρνητική. Στον βαθμό που η κυβέρνηση αποσκοπούσε στο να δημιουργήσει κλίμα επανασυσπείρωσης κοινωνικών στρωμάτων τα οποία με την πολιτική της είτε δυσαρέστησε είτε πόλωσε εναντίον της, έχει γίνει φανερό ότι απέτυχε.
Η γενικευμένη «μουρμούρα» και δυσαρέσκεια αγκαλιάζει ιδιαίτερα τα λαϊκά νοικοκυριά και τους μικρομεσαίους, ενώ σε αυτό το γόνιμο κοινωνικό έδαφος η κριτική της αντιπολίτευσης γίνεται πιο αποτελεσματική.
Η κυβέρνηση αποθέτει τις ελπίδες της στο ότι σε «δεύτερο χρόνο», καθώς τα μέτρα θα θεσμοθετηθούν και θα αρχίσουν να εφαρμόζονται, θα καταφέρει να αντιστρέψει το κλίμα. Ποντάρει στο γεγονός ότι τα μέτρα, με τη μέθοδο «λίγα για πολλούς», θα αγγίξουν τελικά τους πολλούς – παρ’ όλο που το δυσμενές εναντίον της κλίμα οφείλεται στη διάχυτη αίσθηση ότι ήταν «λίγα» σε σχέση με τις συσσωρευμένες-απωθημένες κοινωνικές ανάγκες.
Οι κυβερνητικές ελπίδες στηρίζονται στο ότι το ύψος τους δεν είναι ευκαταφρόνητο, ενώ ένα μεγάλο μέρος ήδη νομοθετημένων μέτρων δεν έχει ακόμη αποδοθεί.
Η κατανομή των αναμενόμενων να «πληρωθούν», είτε είχαν ήδη νομοθετηθεί είτε εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ και μένει να νομοθετηθούν, φαίνεται αναλυτικά στον παρατιθέμενο πίνακα.
Στα πιο hot ζητήματα που άνοιξαν με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις αναφερόμαστε αναλυτικά στις επόμενες σελίδες. Στο παρόν άρθρο αναδεικνύουμε δύο ζητήματα: τον «κουμπαρά» για τους νέους και τη (μη) φορολόγηση των μερισμάτων.
«Κουμπαράς»
Ο «κουμπαράς» για τους νέους είναι το μόνο μέτρο από όσα ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ που έχει «οραματικό» και στρατηγικό χαρακτήρα, δηλαδή δεν είναι «μια απ’ τα ίδια» στη λογική των στοχευμένων ενισχύσεων για ειδικές κοινωνικές κατηγορίες. Σχεδιάστηκε ως μέτρο «πνοής» για το δημογραφικό πρόβλημα. Η ιδέα έλκει την καταγωγή της από τις ΗΠΑ, όπου «τρέχουν» δύο εκδοχές τέτοιου τύπου «κουμπαράδων», ο μεν πρώτος με τη μορφή συνταξιοδοτικού προγράμματος για εργαζομένους, ο δε δεύτερος με τη μορφή επενδυτικού/συνταξιοδοτικού λογαριασμού για παιδιά.
Στην πρώτη εκδοχή, τα αμερικανικά συνταξιοδοτικά προγράμματα 401(k), συν-εισφέρουν οι εργαζόμενοι αλλά και οι εργοδότες.
Στη δεύτερη εκδοχή, με τον εύηχο τίτλο «Trump Accounts», το πρόγραμμα αφορά παιδιά. Από το 2026 λειτουργούν στις ΗΠΑ τα Trump Accounts. Για παιδιά που γεννιούνται μεταξύ 2025-2028, το ομοσπονδιακό κράτος προβλέπει αρχική εισφορά 1.000 δολάρια, ενώ στη συνέχεια μπορούν να συνεισφέρουν γονείς και άλλοι ιδιώτες. Τα χρήματα επενδύονται σε index funds/ETFs και κατά κανόνα παραμένουν δεσμευμένα έως την ενηλικίωση. Μάλιστα, τα Trump Accounts έχουν πλέον και εργοδοτική διάσταση. Από φέτος το αμερικανικό Treasury/IRS επιτρέπει σε επιχειρήσεις να συνεισφέρουν έως 2.500 ετησίως στον λογαριασμό εργαζομένου ή εξαρτώμενου τέκνου του, με ειδική φορολογική μεταχείριση. Επιτρέπεται μάλιστα υπό προϋποθέσεις και χρηματοδότηση μέσω απομείωσης μισθού (salary reduction) του εργαζομένου.
Προφανώς, το κυβερνητικό μέτρο είναι πιο κοντά στην ιδέα του Trump Accounts, έχοντας κατ’ αρχήν το μειονέκτημα ότι προβλέπει διετία αντί τετραετίας.
Ποια αξιολόγηση μπορεί να γίνει για το συγκεκριμένο μέτρο;
Πρώτο, η αρχική περίοδος μέσα στην οποία μπορεί να ανοίξει ο λογαριασμός είναι δύο έτη (ο λογαριασμός ανοίγει στα δύο πρώτα χρόνια του παιδιού). Η κυβέρνηση θα μπορούσε και θα έπρεπε εδώ να γίνει πιο γενναιόδωρη.
Ατομική ευθύνη…
Δεύτερο -και πολύ σημαντικότερο-, δεν έχουν τεθεί εισοδηματικά κριτήρια. Ανεξάρτητα από το εισόδημα του νοικοκυριού, το κράτος εισφέρει όσα ακριβώς και το νοικοκυριό και έως 1.200 ευρώ. Αυτό είναι αντικειμενικά μορφή επιδότησης εύπορων ή και πλούσιων νοικοκυριών και παράλληλα τιμωρητικό για νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος. Τα πρώτα θα έχουν την ευχέρεια να βάλουν τα 1.200 ευρώ (και παραπάνω ή και πολύ παραπάνω) εξασφαλίζοντας και τα 1.200 ευρώ του κράτους. Τα δεύτερα πρέπει να πιεστούν πολύ -και πολλά από αυτά δεν θα τα καταφέρουν καν- για να εισφέρουν 1.200 ευρώ.
Το μέτρο υπακούει στη γενικότερη στροφή στην ιδιωτική ασφάλιση, που συνδέεται με την «ατομική ευθύνη»: όποιο νοικοκυριό έχει, μπορεί να συστήσει ένα ιδιωτικό ασφαλιστικό συμβόλαιο, όποιο δεν έχει… Τούτων δοθέντων, ένα μέτρο που είναι κατ’ αρχήν θετικό, έχει μεγάλες αδυναμίες και αντιμετωπίζει δίκαιες κριτικές και «καχυποψία».
Η δήθεν «φορολόγηση» των μερισμάτων
Ο πακτωλός κερδών και κατ’ επέκταση διανεμόμενων μερισμάτων έχει κεντρίσει -και δικαίως- την κοινωνική ευαισθησία. Τα εισοδήματα φυσικών προσώπων από μερίσματα φορολογούνται αυτοτελώς, δηλαδή δεν προστίθενται στο συνολικό εισόδημα για να φορολογηθεί στο αντίστοιχο φορολογικό κλιμάκιο και με τον αντίστοιχο φορολογικό συντελεστή. Ενα από τα εμπροσθοβαρή μέτρα της πρώτης κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν η μείωση του συντελεστή αυτοτελούς φορολόγησης από 10% σε 5% – από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη.
Η αντιπολίτευση πιέζει για αναθεώρηση του πλαισίου φορολόγησης των μερισμάτων ώστε να αυξηθούν τα φορολογικά έσοδα, καταθέτοντας ποικίλες προτάσεις, ενώ στα βαριά φορολογούμενα κοινωνικά στρώματα χαμηλού και μικρομεσαίου εισοδήματος επικρατεί αίσθηση φορολογικής αδικίας.
Εισπράττοντας αυτή την πίεση, η κυβέρνηση αποφάσισε να εντάξει στα μέτρα της ΔΕΘ και μέτρο φορολόγησης των μερισμάτων. Ομως, το μέτρο την εκθέτει ακόμη περισσότερο. Συγκεκριμένα, προβλέπεται αύξηση του συντελεστή αυτοτελούς φορολόγησης εισοδήματος από μερίσματα από 5% σε 15%, αλλά μόνο για… τα στελέχη των επιχειρήσεων για το τμήμα πάνω από 60.000 ευρώ, και όχι συνολικά για τους μετόχους! Ετσι, το μέτρο τελικά αφορά 1.400 στελέχη και τα επιπλέον προσδοκώμενα έσοδα εκτιμάται ότι θα ανέλθουν έως τα 24 εκατ. ευρώ.
Ανθρακες ο θησαυρός, με την κυβέρνηση τρομερά εκτεθειμένη…
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr