Δεν είναι συχνό φαινόμενο ελληνική δημοτική αρχή να αναθέτει τη δημιουργία ενός νέου μουσικού έργου σε έναν καταξιωμένο συνθέτη, με στόχο την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου του. Ο Δήμος Θηβαίων, όμως, έκανε αυτή την επιλογή, αναθέτοντας στον Δημήτρη Μαραμή τη δημιουργία ενός νέου έργου εμπνευσμένου από τον Ηρακλή, τον μυθικό ήρωα που, σύμφωνα με την παράδοση, καταγόταν από τη Θήβα.
Η ανάθεση οδήγησε σε μια ιδιαίτερα απαιτητική δημιουργική διαδικασία. Για περισσότερο από ενάμιση χρόνο ο συνθέτης έκανε εκτεταμένη έρευνα, πριν γράψει το δικό του λιμπρέτο, με πρώτη ύλη τα κείμενα του Ευριπίδη και του Σενέκα. Ακολούθησαν τρεις μήνες εντατικής μουσικής σύνθεσης, στη διάρκεια των οποίων, όπως μας εξομολογείται, σχεδόν δεν κοιμόταν. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα ροκ όπερα, στην οποία η διαδρομή του ήρωα «από το σκοτάδι στο φως και από την καταστροφή στη θέωση» μεταφράζεται σε ηλεκτρικό ήχο και νευρώδη μουσική ενέργεια.
Ο «Ηρακλής Μαινόμενος», ένα έργο με «ακατάπαυστη ενέργεια, συνεχείς ρυθμικές αλλαγές και μουσική “επιθετικότητα”», παρουσιάζεται τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, στις 8.30 μ.μ., στο Θέατρο Μοσχοποδίου της Θήβας, με ελεύθερη είσοδο και τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, της Χορωδίας της ΕΡΤ.
-Σας ανατέθηκε ένα νέο έργο για την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της Θήβας. Πώς καταλήξατε σε μια ροκ όπερα;
Κατέληξα στη φόρμα της ροκ όπερας γιατί, με αφετηρία τους πανίσχυρους συμβολισμούς που περιβάλλουν αυτή την πρώιμη μορφή «μεσσία» του αρχαϊκού κόσμου, τον Ηρακλή, θέλησα να μιλήσω ξεκάθαρα για την ευθραυστότητα του δικού μας κόσμου. Ο «Ηρακλής Μαινόμενος» μου άνοιξε το πεδίο να αγγίξω τα φλέγοντα ζητήματα της βίας που βιώνουμε σήμερα: από τους πολέμους στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή έως τη βία που εισβάλλει μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.
-Μελετήσατε Ευριπίδη και Σενέκα. Πόσο εύκολο ήταν να δημιουργήσετε ένα νέο δικό σας λιμπρέτο;
Ξεκίνησα μελετώντας εκτενώς τους Ορφικούς και Ομηρικούς Υμνους, τον Ομηρο και τον Ησίοδο, μέχρι τον Σοφοκλή, τον Ευριπίδη, τον Σενέκα, τον Λουκιανό, αλλά και νεότερους συγγραφείς όπως ο Kleist, ο Dürrenmatt και ο Heiner Müller. Τα κείμενα του Ευριπίδη και του Σενέκα αποτέλεσαν μια δεξαμενή από την οποία επέλεξα ό,τι ήταν αναγκαίο για να γράψω το δικό μου λιμπρέτο. Δεν με ενδιέφερε να αναπαραστήσω τον αρχαίο κόσμο, αλλά να δημιουργήσω ένα έργο που να καθρεφτίζει τον σύγχρονο άνθρωπο και τη σύγχρονη βία, κρατώντας από τον μύθο τα πρόσωπα, τα τοπόσημα και κυρίως τους πανίσχυρους συμβολισμούς του. Εκεί, άλλωστε, βρίσκεται και η διαχρονικότητα της ελληνικής μυθολογίας: στο ότι μπορεί να εμβολίζει με τη σοφία της κάθε εποχή. Δεν ήταν καθόλου εύκολη διαδικασία και στην αρχή δεν γνώριζα καν αν θα καταλήξω σε ένα συνεκτικό έργο. Με οδηγούσε όμως η τραγικότητα αυτού του ήρωα: ενός ανθρώπου του οποίου οι νίκες, μέσα στη διαδρομή της ζωής του, μετατρέπονται τελικά σε ήττες και ο οποίος μοιάζει ακατάπαυστα διωκόμενος.
-Ποιες άλλες πτυχές του ήρωα θέλατε να τονίσετε;
Με ενδιέφερε να απογυμνώσω πλήρως την ανθρώπινη υπόστασή του από τον μύθο του ανίκητου ήρωα. Η ηρωική του διάσταση υπάρχει κυρίως ως παρελθόν· αυτό που βιώνουμε επί σκηνής είναι ο άνθρωπος πίσω από τον ήρωα. Ο Ηρακλής επιστρέφει δύο φορές από το σκοτάδι και τις δύο φορές χαιρετά το φως του ήλιου. Την πρώτη επιστρέφει από το σκοτάδι του θανάτου, από τον Αδη. Τη δεύτερη από το σκοτάδι του ίδιου του μυαλού του, από τη μανία και την τρέλα. Εχουμε, λοιπόν, ένα δραματικό ψυχογράφημα ενός ανθρώπου που κινείται διαρκώς ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως και είναι αναγκασμένος κάθε φορά να διασχίσει το πρώτο για να φτάσει στο δεύτερο. Ο Ηρακλής κινείται πάντοτε στο ενδιάμεσο: ανάμεσα στους θεούς και τους ανθρώπους, στη σωτηρία και την καταστροφή, στην αρετή και τη βία. Είναι συγχρόνως θύμα και θύτης, λυτρωτής και φονιάς. Είναι εκείνος που εκπολιτίζει τον αρχαϊκό κόσμο και την ίδια στιγμή σκοτώνει από θυμό τον ίδιο του τον δάσκαλο της μουσικής. Επιλέγει τον δύσκολο δρόμο της Αρετής, αλλά γνωρίζει κυρίως έναν τρόπο να επιβάλλεται στον κόσμο: σκοτώνοντας. Και όταν αυτή η δύναμη στρέφεται τελικά εναντίον του ίδιου και των ανθρώπων που αγαπά, ολόκληρος ο ηρωικός μύθος καταρρέει.
-Πώς είναι για έναν συνθέτη να δημιουργεί στην Ελλάδα σήμερα;
Το να δημιουργείς στην Ελλάδα σήμερα είναι δύσκολο, αλλά όχι αδύνατο. Η έλλειψη σταθερού πολιτισμικού σχεδιασμού, οι ανεπαρκείς υποδομές, η αποσπασματικότητα, η ανάγκη να υπερβαίνεις συνεχώς πρακτικά και οικονομικά εμπόδια αποτελούν εξωτερικά εμπόδια. Ενας δημιουργός που επιμένει σε μεγάλα, πρωτότυπα έργα και δεν ακολουθεί τις διαθέσεις της εκάστοτε μόδας είναι αναγκασμένος να ανοίγει μόνος του τον δρόμο. Εγώ είμαι ταγμένος και αγωνιστής σε αυτό που θέλω, οπότε αν στις δέκα φορές απορριφθεί η ιδέα μου εννιά φορές, αλλά μία καταφέρει να έχει αποδοχή, τότε αμέσως δημιουργώ ένα εκτενές ελληνικό έργο.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr