Ο Πέτρος Τουλούδης είναι εικαστικός και σκηνογράφος, έχει παρουσιάσει έργα του σε μουσεία, γκαλερί και διεθνείς διοργανώσεις. Από το 2003 έχει συνεργαστεί και σε θεατρικές παραγωγές, στη δουλειά του τον ενδιαφέρει ιδιαίτερα η σχέση του αντικειμένου με τον χώρο και ο τρόπος με τον οποίο ένα έργο μπορεί να αλλάζει όταν μπαίνει σε κίνηση και αποκτά σχέση με τον ήχο, το σώμα και την παρουσία του θεατή. Αυτή την περίοδο συμμετέχει στη νέα παραγωγή του Μπαλέτου της ΕΛΣ «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι» που υπογράφει ο συνθέτης και Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης και παρουσιάζεται στην Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙΣΝ. Μια παράσταση που βασίζεται σε τέσσερα ποιήματα του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη και συνδυάζει μουσική, χορό και εικαστική δημιουργία, με τη συμμετοχή τριών χορογράφων και εννέα χορευτών του Μπαλέτου της ΕΛΣ.
Ο Πέτρος Τουλούδης έχει σε αυτή την παραγωγή έναν ιδιαίτερο διπλό ρόλο: συνυπογράφει τη σκηνοθεσία με τον Γιώργο Κουμεντάκη και δημιουργεί την εικαστική εγκατάσταση της παράστασης. Μια σειρά από τραπέζια που θυμίζουν τετράποδα σώματα, τα οποία μετακινούνται, παράγουν και μεταφέρουν ήχο ενώ γίνονται μέρος της δράσης. Με αφορμή το έργο «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι» -το οποίο παρουσιάστηκε πρώτη φορά φέτος στο 32ο Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας- συνομιλήσαμε μαζί του για αυτή την παράσταση, που στον πυρήνα της βρίσκεται η υπενθύμιση της ανάγκης να βρεθούμε στον ίδιο χώρο και να μοιραστούμε μια κοινή εμπειρία.
Πέτρος Τουλούδης – φωτό Γ. Αντώνογλου
Στην παράσταση η γλυπτική εγκατάστασή σου λειτουργεί ως σκηνικό αλλά και ως ένας ενεργός μηχανισμός παραγωγής και μεταφοράς ήχου. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα και ποια ήταν η πρώτη εικόνα που είχες όταν ξεκίνησες να σχεδιάζεις το έργο;
Δεν ξεκίνησα από την ιδέα ενός σκηνικού αλλά μιας συνθήκης. Ήθελα ο χώρος, τα αντικείμενα, ο ήχος, και τα σώματα να λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα. Η σκηνή αποτελεί έναν τόπο συνάντησης, με μία ευρεία έννοια.
Ο τίτλος «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι» παραπέμπει στον κόσμο του Καβάφη, όπου πολλά συναισθήματα παραμένουν υπαινικτικά. Με ποιον τρόπο επιχείρησες να μεταφράσεις αυτή τη λεπτή ένταση σε γλυπτική μορφή;
Δεν προσπάθησα να μεταφέρω συγκεκριμένες εικόνες από τα ποιήματα. Με ενδιέφερε να πειραματιστώ και να αποδώσω την αίσθηση της αναμονής, της μνήμης και της έντασης που υπάρχει στον κόσμο του Καβάφη. Μια ένταση που παραμένει, χωρίς να κορυφώνεται.
Μπαλέτο ΕΛΣ – Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι – φωτό Α. Σιμόπουλος
Η εγκατάστασή σου αυτή συνομιλεί με τη μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη, τις χορογραφίες και την ποίηση. Πόσο δύσκολο είναι για έναν εικαστικό να δημιουργήσει ένα έργο που δεν λειτουργεί αυτόνομα αλλά ως μέρος ενός ζωντανού οργανισμού;
Δεν το βλέπω ως περιορισμό αυτό, ίσα ίσα. Το έργο αποκτά νόημα και εξελίσσεται μέσα από τη σχέση του με τη μουσική, τη φωνή, την κίνηση και τα σώματα που το ενεργοποιούν. Η αυτονομία δεν πιστεύω ότι χάνεται. Απλά θεωρώ ότι αποκτά παράλληλα και μια χρηστικότητα το έργο. Ενεργοποιείται και με έναν άλλο τρόπο.
Πώς επηρέασε η συνεργασία σου με τον Γιώργο Κουμεντάκη τον τρόπο που προσέγγισες αυτό το έργο; Υπήρξαν στιγμές όπου η μουσική άλλαξε τις αρχικές σου ιδέες;
Ήταν μια ουσιαστική συνεργασία. Η μουσική και ο τρόπος της αλληλεπίδρασής της με την καβαφική ποίηση, μας οδήγησε πολλές φορές να αναθεωρήσουμε ιδέες και να συντονιστούμε με τον εννοιολογικό και συναισθηματικό άξονα που δόθηκε από τον Κουμεντάκη.
Μπαλέτο ΕΛΣ – Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι – φωτό Γ. Αντώνογλου
Η παράσταση συνδυάζει ποίηση, μουσική, χορό και την εικαστική σου εγκατάσταση. Πιστεύεις ότι τα όρια ανάμεσα στις τέχνες έχουν πλέον καταργηθεί ή εξακολουθεί κάθε μέσο να διατηρεί τη δικιά του αυτονομία;
Ήδη με την εμφάνιση του διαδικτύου που μετρά δεκαετίες πια, σίγουρα άλλαξαν πολλά στην αντίληψη και στον τρόπο που βιώνουμε την πραγματικότητα και την τέχνη. Έζησα αυτή τη μετάβαση ως φοιτητής καλοτεχνίτης και χαιρόμουν ιδιαίτερα για αυτό που ερχόταν και ακόμα βρισκω πολύ ενδιαφέρουσα αυτήν την πολυδιάστατη πραγματικότητα της πληροφορίας. Είναι αυτό ακριβώς που κάνει την εποχή που είναι εδώ, πολύ ενδιαφέρουσα εμπειρία. Από τον τρόπο που αναζητεί κανείς νόημα, μέχρι τον τρόπο που καλλιεργείται από αυτό. Τα όρια και ο τρόπος που τα αντιλαμβανόμαστε ίσως να έχει αλλάξει και αυτός. Πιστεύω ότι η λέξη «αυτονομία» στην τέχνη σημαίνει πολύ λιγότερο απομόνωση σε σχέση με παλαιότερα. Και μπορεί κάτι να διατηρήσει την υπόστασή του μέσα σε ένα σύνολο πραγμάτων. Δεν χρειάζεται να διαλύονται τα όρια για να υπάρξει διάλογος. Και ευτυχώς στην τέχνη μπορεί να συμβεί αυτό. Τουλάχιστον αυτός ήταν και ο στόχος μας σε αυτήν την παράσταση.
Ποιος είναι ο ρόλος του θεατή απέναντι σε μια εγκατάσταση σαν αυτή; Θέλεις να την κατανοήσει, να την βιώσει ή να δημιουργήσει τις δικές του αφηγήσεις;
Δεν περιμένω να αποκωδικοποιήσει ο θεατής κάποιο μήνυμα. Με ενδιαφέρει να βιώσει την εμπειρία και να διαμορφώσει τη δική του σχέση με το έργο. Αυτό είναι κάτι που έμαθα και είδα να συμβαίνει επίσης στο έργο του John Cage “Europeras” που είχαμε ανεβάσει στην Εναλλακτική της ΕΛΣ στο παρελθόν.
Τι σε γοητεύει περισσότερο η υλικότητα των αντικειμένων ή η συμπεριφορά τους όταν ενεργοποιούνται;
Νομίζω και τα δύο για διαφορετικούς λόγους. Η υλικότητα μπορεί να είναι ένα σημείο εκκίνησης. Κάθε υλικό έχει ιδιότητες και δυνατότητες. Είναι κάτι σαν ταυτότητα. Το πώς αλλάζουν τα υλικά όταν ενεργοποιούνται και δημιουργούν νέες σχέσεις μεταξύ τους μέσα στον χρόνο, μπορεί να είναι ο στόχος.
Μπαλέτο ΕΛΣ – Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι – φωτό Α. Σιμόπουλος
Θυμάσαι ποια ήταν η στιγμή που συνειδητοποίησες ότι θέλεις να γίνεις εικαστικός; Υπήρξε κάποιο πρόσωπο ή κάποιο έργο που καθόρισε αυτή σου την επιλογή;
Ναι υπήρξε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο. Μια πολύ αγαπημένη καλλιτέχνιδα, ζωγράφος, που δεν είναι στη ζωή, η Γιάννα Χαραχλιάνη. Ήταν πρώτη ξαδέρφη μου. Μέναμε σε κοντινά σπίτια. Ήταν ένα πρόσωπο που θαύμαζα από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Με διασκέδαζε πολύ η παρέα της. Στην πορεία διαπίστωσα ότι το ταλέντο της και ο τρόπος που σκεφτόταν στη ζωή της ήταν διαφορετικός και ήταν κάτι που κατανοούσα με έναν τρόπο. Αυτό μου κέντρισε το ενδιαφέρον ακόμα περισσότερο. Ήθελα να της μοιάσω και την ακολούθησα. Έτσι, πήγα στη σχολή.
Ποιους θεωρείς μεγάλους δασκάλους σου κι ας μην σε δίδαξαν ή τους συνάντησες ποτέ.
Δεν σκέφτομαι τη διαδρομή τόσο μέσα από δασκάλους. Σίγουρα συναντάμε σημαντικούς ανθρώπους, έργα τέχνης, βιβλία, που μας μαθαίνουν. Αλλά το ίδιο σημαντικά μπορεί και περισσότερο, να είναι οι αποτυχίες μας και τα αδιέξοδα μας.
Στην εποχή μας κυριαρχεί η τεχνολογία και το ΑΙ, το δικό σου έργο το διακρίνουν οι δονήσεις, οι κινήσεις, η φυσική παρουσία των υλικών και των μηχανισμών. Είναι μια δική σου συνειδητή καλλιτεχνική στάση και ταυτότητα που θες να διατηρήσεις ή αφήνεις ένα περιθώριο ότι σε μελλοντικό χρόνο θα πειραματιστείς και με άλλα μέσα;
Κάτι χειροποίητο είναι αυτό που πάντα εξάπτει τη φαντασία. Εκεί υπάρχουν τα ίχνη της διαδικασίας. Μπορεί κανείς να δει από τις δοκιμές μέχρι και τα λάθη. Δεν αποκλείω κάποιο μέσο αρκεί να υπηρετεί την ιδέα και όχι το αντίστροφο.
Πέτρος Τουλούδης – φωτό Γ. Αντώνογλου
Από την πρώτη σου σκηνογραφική δουλειά το 2003 ίσαμε σήμερα τι μαθήματα πήρες; Υπάρχει κάποια σκηνογραφική δουλειά σου που ξεχωρίζεις;
Αν έμαθα κάτι σημαντικό είναι να εμπιστεύομαι περισσότερο τη διαδικασία και τη συνεργασία. Και ότι το έργο στο τέλος, μιλάει από μόνο του. Κατά τα άλλα η πρώτη σκηνογραφική δουλειά μου ήταν τότε το 2003 και τη θυμάμαι ακόμα με δέος. Ήταν κάπως μοναχική στη σύλληψη και στην πραγματοποίησή της. Ήταν ένα έργο χωρίς ζωντανούς ηθοποιούς, εκτός από τη μαγνητοφωνημένη αναπνοή του Rick Cluchey, τον μόνο εναπομείναντα στη ζωή εκείνη τη στιγμή ηθοποιό του Σάμιουελ Μπέκετ, που είχα την τύχη να συναντήσω και να συνεργαστώ ειδικά για το έργο, μαζί με έναν φωτιστή. Ήταν ένα ιντερμέδιο, η Αναπνοή, του Σάμιουελ Μπέκετ. Παρουσίαζε ένα βουνό – ένα σκουπιδότοπο – που εμφανιζόταν απειλητικά προς τους θεατές με τον ήχο μιας σπαρακτικής αναπνοής του Cluchey σε μια άδεια σκηνή και εξαφανιζόταν μετά το κλάμα ενός μωρού και μιας εξίσου σπαρακτικής εκπνοής του ίδιου. Όλο αυτό διαρκούσε 30 δευτερόλεπτα μόνο.
Η δουλειά σου έχει παρουσιαστεί σε μουσεία, γκαλερί και διεθνείς διοργανώσεις. Τι διαφορετικό προσφέρει η δημιουργία για μια ζωντανή θεατρική παραγωγή σε σχέση με έναν εκθεσιακό χώρο;
Στη σκηνή το έργο βρίσκεται συνεχώς σε εξέλιξη μέσα σε ένα δεδομένο χρόνο. Επίσης η απόσταση παίζει σημαντικό ρόλο. Η παρουσία και άλλων συντελεστών και αφηγημάτων και του κοινού το αλλάζει κάθε φορά.
Όταν βρίσκεσαι στο εργαστήριό σου τι είναι αυτό που σε εμπνέει περισσότερο; Ένα ταξίδι, η μουσική, η λογοτεχνία, μια μνήμη ή ακόμα και οι μικρές εικόνες της καθημερινότητας;
Μια στιγμή εγρήγορσης και μια ιδέα που επιμένει.
Μπαλέτο ΕΛΣ – Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι – φωτό Α. Σιμόπουλος
Με δυο φράσεις πώς θα περιέγραφες αυτό που θα βιώσει ο θεατής παρακολουθώντας το «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι»;
Έναν χώρο που η ποίηση, η μουσική, ο ήχος, το σώμα, συνυπάρχουν σε μια εμπειρία που αφήνει χώρο σε μια προσωπική ανάγνωση.
Υπάρχει πιστεύεις μια φόρμουλα, μια φόρμα μπας και καταφέρουμε οι σύγχρονοι άνθρωποι να έρθουμε πιο κοντά ενώ ζούμε σε έναν κόσμο που έχουμε τις οθόνες τόσο κοντά;
Δεν νομίζω ότι υπάρχει μια απλή απάντηση. Ίσως έχουμε περισσότερους τρόπους να επικοινωνούμε αλλά λιγότερες ευκαιρίες να μοιραζόμαστε ίδιο χρόνο και χώρο. Η τέχνη δημιουργεί έστω και προσωρινά αυτές τις συνθήκες.
Μπαλέτο ΕΛΣ – Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι – φωτό Γ. Αντώνογλου
Info παράστασης:
Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι | 2, 3, 4, 9, 10, 11, 16, 17, 18 Οκτωβρίου 2026 | Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ
The post «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι»: Ο Πέτρος Τουλούδης μιλάει για τη νέα παραγωγή του Μπαλέτου της ΕΛΣ που εγκαινιάζει την καλλιτεχνική περίοδο 2026/27 appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα