Έφυγαν απ’ τη μεγάλη πόλη κι έχουν μόλις εγκατασταθεί στο καινούριο τους σπίτι, κάπου στην εξοχή. Οι δυο τους κι ο επτάχρονος γιος τους. Ένα νέο ξεκίνημα. Όταν δεν στήνουν κι οι τρεις μαζί το τραμπολίνο στην αυλή, εκείνος κινηματογραφεί μάνα και γιο με την κάμερά του. Eίναι άλλωστε κινηματογραφιστής. H καριέρα του πάντως δεν είναι στα πάνω της. Σε αντίθεση με τη δική της. Εκείνη είναι μουσικός, δεν ήθελε να ακολουθήσει καριέρα κλασικής πιανίστριας σαν τη μητέρα της, οπότε κάνει κάτι προχωρημένο. Και ως ήχο αλλά και ως περιεχόμενο. Διασκευάζει μεγάλες ποπ επιτυχίες που όμως είναι αποκλειστικά γραμμένες από άντρες. Βάζει έτσι με έναν τρόπο στο μικροσκόπιο τα λόγια των τραγουδιών, οι άντρες έχουν πάντα πρόβλημα με την εξωτερίκευση του συναισθήματός τους, οπότε τραγουδά πειραγμένα τα τραγούδια τους. Με τέτοια καλλιτεχνικά κόλπα πολεμάει απ’ τη μεριά της την Πατριαρχία.
Ήρθαν στην εξοχή γιατί ο άντρας είχε πάθει burnout. Παθαίνει και τώρα μια κρίση πανικού, δεν είναι ακόμα εντελώς καλά, ησυχάζει σιγά σιγά στην αγκαλιά της και με τα χάδια της. «Μήπως να ξεφορτωνόμασταν και τα κινητά μας;», θα του προτείνει. «Τι σόι νέο ξεκίνημα κάνουμε αλλιώς;». Τι ανάγκη έχεις τον έξω κόσμο; Εσύ, η τέχνη σου, ο άντρας σου, το παιδί σου: αυτάρκεια, πλήρωση και Εδέμ. Σε αυτή την Εδέμ μπορεί να τύχει και να κυκλοφορήσουμε γυμνοί. Ο γιος που δεν θέλει να πλύνει καλά το πρωί τα δόντια του, ο μπαμπάς του που τον κυνηγά και του πέφτει αυτό που φορούσε, ο μπαμπάς του που του κυνηγά γυμνός, τώρα ο γιος κάθεται στα πόδια του όσο ο μπαμπάς τού πλένει τα δόντια. Η μαμά πίνει τον καφέ της καμαρώνοντας γιατί είναι όλα τόσο αγνά και τόσο ειδυλλιακά. Αν η ευτυχία είχε πρόσωπο θα ήταν αυτή η σκηνή.
Δεν θα χρειαστεί να δαγκώσει εκείνη κάποιο απαγορευμένο μήλο για την έκπτωση απ’ την Εδέμ τους, εδώ δεν χωράνε τέτοιοι αρχέγονοι μισογυνικοί μύθοι. Η Αστυνομία θα χτυπήσει την πόρτα τους, θα κατασχεθούν υπολογιστές και κινητό του άντρα της, εκείνη θα προσπαθεί να καταλάβει τι γίνεται με ένα συνδυασμό κατάπληξης και φόβου: «Τι έγινε, χακάρισες την τράπεζα;», θα πει αστειευόμενη. Δεν πάει το μυαλό της. Του είχε συγχωρέσει παλιότερα μπλεξίματα με τον νόμο, δεν τους είχε δώσει μεγάλη σημασία, τα είχε αποδώσει στη βλακεία του που πιάστηκε, η ηθική απαξία τους ήταν άλλωστε πολύ συζητήσιμη. Μα τι μπορεί να έχει γίνει; Φτάνει μέσα στην ταραχή σε ένα αστυνομικό μέγαρο του Μονάχου, στο οποίο παρεμπιπτόντως ντρέπεσαι να πατήσεις – τόσο αστράφτει. Ο τρόπος με τον οποίο θα πάρει μια πρώτη ιδέα για το σε τι μπορεί να είναι μπλεγμένος ο άντρας της είναι όντως σεναριακά ευρηματικός.
Κατηγορείται για διαδικτυακή κατοχή και διακίνηση υλικού παιδικής πορνογραφίας. Το αν παρήγαγε ή κινηματογραφούσε και ο ίδιος τέτοιο υλικό, ή αν «απλά» διακινούσε και κατανάλωνε αρχεία, είναι κάτι που θα δείξει η περαιτέρω αστυνομική έρευνα. Προς το παρόν είμαστε εδώ. Και τώρα τι; Ουσιαστικά το «Τρυφερό Κτήνος» επικεντρώνεται σε αυτό το «Και τώρα τι;». Η γυναίκα αυτή αφενός έχει να αντιμετωπίσει ένα αδιανόητο σοκ, γιατί υπάρχει το αδιαμφισβήτητο γεγονός της κατοχής και διακίνησης του υλικού, αφετέρου υπάρχουν και τα αμφισβητούμενα, τα οποία αντιστοιχούν σε διάφορες διαβαθμίσεις φρίκης. Είναι ο άντρας με τον οποίο ζουν μαζί και έχουν ένα παιδί μαζί ένας παιδόφιλος που κατείχε και διακινούσε υλικό και μόνο; Είναι ένας παιδόφιλος που είχε άραγε πειράξει και ο ίδιος παιδιά; Πολύ δραματικότερα και κρισιμότερα για την ίδια: έχει πειράξει ποτέ τον γιο τους; Όλα τα παραπάνω βέβαια, όχι υπό το πρίσμα του ότι αν τυχόν δεν έχει πειράξει ο ίδιος σωματικά άλλα παιδιά ή τον γιο τους δεν τρέχει τίποτα. Αλλά υπό το πρίσμα της αληθινής έκτασης του ούτως ή άλλως τεράστιου κακού. Και φυσικά, το σοκ ως προς το ποιος είναι στα αλήθεια ο άνδρας της είναι ένα πράγμα, αλλά το αν το παιδί της έχει ή δεν έχει παραβιαστεί καθ’ οιονδήποτε τρόπο από εκείνον, είναι ένα άλλο.
©FILM AG
Ένας άξονας λοιπόν του «Τρυφερού Κτήνους» η αμφιβολία. Η αμφιβολία για το αν έχει ακουμπήσει ο ίδιος παιδιά, αλλά και η αμφιβολία για τον λόγο που είχε τα αρχεία. Μήπως δεν είναι καν παιδόφιλος; Μήπως υπάρχει άλλη εξήγηση; Μα είναι δυνατόν να έχει κανείς τέτοιο υλικό και να το έχει αθώα; Όπως αποδεικνύεται είναι, τουλάχιστον νομικά αθώα, αφού στη χώρα μας υπήρξε αθώωση ανθρώπου που είχε πρωτόδικα καταδικαστεί, καθώς ισχυρίστηκε ότι τα είχε για λόγους ερευνητικούς και το Εφετείο έκρινε πειστικούς τους ισχυρισμούς του. Η ταινία θα παίξει πολύ με όλων των λογιών τις αμφιβολίες της γυναίκας και κατά τη γνώμη μου με γόνιμο τρόπο, καθώς εμείς ως θεατές άλλοτε βρισκόμαστε στο ίδιο μήκος κύματος και αμφιβάλλουμε μαζί της, άλλοτε πάλι ενδεχομένως και να κοιτάμε την όλη κατάσταση πιο καχύποπτα και πιο αποστασιοποιημένα.
Ένας δεύτερος άξονας είναι η αγάπη. Τον αγαπούσε αυτόν τον άνθρωπο κανονικότατα. Και όπως λέει σε μια φάση δεν υπάρχει κουμπί off που το πατάς και την επόμενη στιγμή παύεις να αγαπάς εκείνον που αγαπούσες. Κουμπί off μπορεί να υπάρξει στο πώς θα φερθείς, αν θα απομακρυνθείς από το σπίτι κλπ. Αλλά καταλάμβανε έναν συναισθηματικό χώρο ο άλλος άνθρωπος. Κι αυτός ο χώρος δεν γίνεται να αδειάσει αστραπιαία. Με κάτι θα αντικατασταθεί. Με την άρνηση, με την αμφιβολία, με την ελπίδα, με παραλλαγές των πέντε σταδίων του πένθους, όπου κοντά στο στάδιο της οργής, μπορεί να βάλει κανείς την αηδία και την αποστροφή. Και δεν είναι μόνο αυτή καθαυτή η αγάπη για τον άλλο άνθρωπο που κλονίζεται συθέμελα, αλλά και το τι θα σημαίνει για την ίδια αν ο άντρας που αγάπησε και επέλεξε είναι όντως παιδόφιλος. Η βαθιά εσωτερική ανάγκη να αποδειχθούν όλα ένας εφιάλτης και μια παρεξήγηση, ώστε να παραμείνει ο άντρας της ο άνθρωπος που ως τώρα ήξερε ότι είναι και όχι ο άνθρωπος που ξαφνικά της λένε ότι είναι.
© Film AG
©Frederic Batier
Κάπου εδώ η σκηνοθέτης και σεναριογράφος Μαρί Κρόιτσερ θα αντιπαραβάλει ως καθρέφτη (;) μια άλλη σχέση, δίπλα στη σχέση του ζευγαριού. Η αστυνομικός που ερευνά την υπόθεση και ο ημιανοϊκός πατέρας της που απλώνει διαρκώς χέρι στη γυναίκα που μένει σπίτι του και τον φροντίζει. Και το πώς θα φερθεί εκείνη ως κόρη απέναντι στη συμπεριφορά ενός αγαπημένου της προσώπου. Μολονότι σε βάζει σε διάφορες σκέψεις που μπορούν να ανοίξουν συζητήσεις, δεν θεωρώ ότι ήταν μια πετυχημένη επιλογή. Και στο σκέλος της αντίδρασης των δύο γυναικών υπάρχουν πολλές βασικές διαφορές, αλλά και στο σκέλος της συσχέτισης συμπεριφορών των δύο ανδρών δεν ξέρω πόσο καλή ιδέα δηλαδή είναι να τα βάζουμε όλα στο ίδιο κουτάκι. Από την άλλη η ταινία μας πληροφορεί ότι ένα στα πέντε παιδιά έχει πέσει θύμα κάποιου είδους σεξουαλικής κακοποίησης. Δεν μπορείς να το χωνέψεις, αλλά παραείναι πολλοί εκείνοι για τους οποίους τα παιδιά δεν είναι παιδιά. Πολλοί και συχνότατα κοντινοί τους άνθρωποι, υπεράνω πάσης υποψίας.
Το ντεσού εδώ είναι ότι σε περίεργη θέση βρέθηκε και η ίδια η Κρόιτσερ, όταν ένας βασικός ηθοποιός της προηγούμενης ταινίας της, του «Κορσέ», συνελήφθη γιατί στην κατοχή του υπήρχε υλικό παιδικής πορνογραφίας. Κι όπως η ηρωίδα της στο «Τρυφερό Κτήνος» με τη μουσική της, έτσι κι εκείνη με τον «Κορσέ» έκανε μια προχωρημένη αντιπατριαρχική ταινία. Αλλά πώς θα μπορούσες να διακρίνεις τον υπεράνω υποψίας παιδόφιλο δίπλα σου; Ένας άνδρας που φέρεται για παράδειγμα βίαια, κτητικά, κακοποιητικά, λογικά θα δώσει κάποια δείγματα. Ο παιδόφιλος όμως όχι.
Είναι δύσκολο να μην σκεφτείς ότι το «Τρυφερό Κτήνος» έχει δανειστεί κάποια στοιχεία απ’ την «Ανατομία μιας Πτώσης», παρόλα αυτά είναι μια ταινία με το δικό της στίγμα. Κι αν η υποπλοκή με την αστυνομικό και τον πατέρα της θολώνει κάπως τα νερά, η κύρια πλοκή έχει τελικά θεωρώ πολύ διαυγές βλέμμα. Αλλά δεν πρέπει να μπερδεύουμε τη διαύγεια του βλέμματος της ταινίας με τη διαύγεια του βλέμματος της ηρωίδας της. Η Κρόιτσερ καταγράφει με διαύγεια μια ψυχική κατάσταση που περνά αναγκαστικά από ένα σωρό διακυμάνσεις, γιατί αυτό είναι το μόνο ανθρώπινο, γιατί όταν οι άνθρωποι έχουμε μια εικόνα του κόσμου που ανατρέπεται στα θεμέλιά της, χρειαζόμαστε χρόνο, χώρο και επεξεργασία όλων των δεδομένων και των παραμέτρων για να επανατοποθετηθούμε. Η Λέα Σεϊντού αποδίδει εξαιρετικά τους κλυδωνισμούς και τις διακυμάνσεις της πρωταγωνίστριας, για να φτάσουμε στο φινάλε που κατά τη γνώμη μου είναι ένα φινάλε μεγάλης ταινίας.
©Frederic Batier
The post «Τρυφερό Κτήνος» της Μαρί Κρόιτσερ: Τραμπολίνο στην Εδέμ appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα