Σε χαμηλά 17 μηνών έφτασε να υποχωρεί σήμερα το ευρώ έναντι του δολαρίου, λόγω των δημοσιονομικών και πολιτικών κινδύνων σε χώρες της Ευρωζώνης. Κύρια αιτία, το γαλλικό χρέος που προβληματίζει ήδη έντονα τους διεθνείς αναλυτές και δημιουργεί εύλογους συνειρμούς με το πρόσφατο παρελθόν.
Αυτή τη στιγμή, η Γαλλία αντιμετωπίζει μια πολύ σοβαρή κρίση χρέους, καθώς και κοινωνική αναταραχή ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους.
Σύμφωνα με το Axios, υπάρχει έντονα ανησυχία για μετάδοση της κρίσης στην Ευρώπη (και πέραν αυτής), με την κατάσταση να οδηγεί ακόμα και σε συγκρίσεις με την κρίση δημόσιου χρέους που συγκλόνισε την ευρωζώνη τη δεκαετία του 2010: μιας κρίσης που γνωρίζουμε πολύ καλά εμείς εδώ στην Ελλάδα.
Τα ομόλογα
«Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στη Γαλλία ξεφεύγουν από κάθε έλεγχο. Η μετάδοση της κρίσης στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες με υψηλό χρέος εξελίσσεται ραγδαία», έγραψε πρόσφατα ο Γερμανό-βρετανός οικονομολόγος Robin Brooks του ινστιτούτου Brookings.
Οι αποδόσεις του κρατικού χρέους αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη και στις ΗΠΑ, αλλά η κατάσταση στη Γαλλία είναι η χειρότερη από όλες τις άλλες χώρες. Οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να διακραττούν γαλλικό χρέος, σε σύγκριση με τα γερμανικά ομόλογα, τα οποία θεωρούνται ασφαλέστερη εναλλακτική λύση.
Την Παρασκευή, η διαφορά (spread) μεταξύ των αποδόσεων των ομολόγων των δύο χωρών έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από την εποχή της κρίσης χρέους. Το spread διευρύνεται λόγω του «υψηλότερου κινδύνου αθέτησης πληρωμών του γαλλικού δημοσίου», όπως έγραψε την Πέμπτη ο διακεκριμένος Αμερικανός οικονομολόγος και στρατηγικός αναλυτής Thierry Wizman σε άρθρο του με τίτλο: «Είναι τελειωμένη η Γαλλία;».
Οι προκλήσεις και οι πιέσεις
Η Γαλλία αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις, όπως το διογκούμενο έλλειμμα, η γηράσκουσα πληθυσμιακή βάση που αυξάνει το κόστος και η κλιμακούμενη πολιτική πόλωση. Οι πιέσεις αυτές είχαν αρχίσει να συσσωρεύονται πριν από τη σύγκρουση στο Ιράν. Η σύγκρουση επιδείνωσε την κατάσταση, αυξάνοντας το κόστος της ενέργειας και επιβραδύνοντας την οικονομική ανάπτυξη.
Ο Κιτ Τζουκς, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος της Societe Generale, είναι ξεκάθαρος: «Οι παράγοντες που συγκρατούσαν την ισοτιμία ευρώ/δολαρίου πάνω από κρίσιμα επίπεδα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού… πιστεύω ότι έχουν πλέον εκλείψει», ανέφερε, επισημαίνοντας τις προηγούμενες εκτιμήσεις περί βραχύβιου ενεργειακού σοκ και περί αμερικανικής βούλησης για εξασθένηση του δολαρίου.
Μοιραία, το επίπεδο κινδύνου αυξάνεται διαρκώς. «Οι επενδυτές ανησυχούν για μια επικείμενη δημοσιονομική κρίση που θα μπορούσε να υπονομεύσει το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σύμφωνα με σημείωμα της ανεξάρτητης επενδυτικής τράπεζας Evercore. Όπως τονίζεται, «τα πρώτα σημάδια μετάδοσης της κρίσης, ιδίως προς την Ιταλία, προκαλούν ανησυχία καθώς υποδηλώνουν μια ευρύτερη αστάθεια».
«Η πολιτική παράλυση είναι η αιτία»
Η γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να «περικόψει» τον προϋπολογισμό για να καθησυχάσει τους επενδυτές, αλλά ουσιαστικά βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής μέχρι τις εκλογές του επόμενου έτους. Και αυτό είναι που προκαλεί ανησυχία στους επενδυτές.
Σύμφωνα με το Reuters, η γαλλική κυβέρνηση επιδιώκει να θεσπίσει έναν μη δημοφιλή προϋπολογισμό για το 2027, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος και τον περιορισμό του χρέους της που βρίσκεται σε επίπεδα-ρεκόρ. Πρόκειται για ένα δύσκολο εγχείρημα σε ένα βαθιά διχασμένο κοινοβούλιο. Μοιραία, οι οι επενδυτές, αποφεύγοντας τα ρίσκα, ρευστοποιούν γαλλικά ομόλογα και αγοράζουν γερμανικά χρεόγραφα, τα οποία θεωρούνται ασφαλή.
«Η πολιτική παράλυση είναι η αιτία», λέει ο Gianluca Benigno, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης. Οι αγορές αξιολογούν την ικανότητα της Γαλλίας να περιορίσει τις δαπάνες της. Η υποψήφια της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, προηγείται στις δημοσκοπήσεις και έχει προτείνει την κατοχύρωση ενός «χρυσού κανόνα» στο Σύνταγμα για τον περιορισμό του ελλείμματος και των δαπανών, καθώς και τη μείωση της φορολογίας.
Παράλληλα, ο υποψήφιος της Αριστεράς για την προεδρία, Ζαν-Λικ Μελανσόν, έχει προτείνει η κεντρική τράπεζα της χώρας να διαγράψει περίπου το 18% του γαλλικού χρέους που κατέχει.
Καθώς οι κρίσεις χρέους εντείνονται, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τείνουν να καταφεύγουν σε πιο ακραίες ιδέες, επισημαίνει ο Mitu Gulati, καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια, ο οποίος μελετά το κρατικό χρέος και -όπως αναφέρει το Axios-συνέβαλε στην κατάρτιση σχεδίου αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους το 2012. «Οι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες γεννούν παράλογες λύσεις», επισημαίνει.
Κατά τη διάρκεια της κρίσης της δεκαετίας του 2010, οι επενδυτές κατέφυγαν στις ΗΠΑ αναζητώντας ασφάλεια (αγοράζοντας αμερικανικά κρατικά ομόλογα), με αποτέλεσμα οι αποδόσεις τους να υποχωρήσουν απότομα. Αυτή τη φορά, το καθεστώς των ΗΠΑ ως «ασφαλούς καταφυγίου» είναι λιγότερο βέβαιο και δεν είναι σαφές αν θα επαναλαμβανόταν το ίδιο σενάριο. Μάλιστα, η απόδοση των αμερικανικών κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας είναι επί του παρόντος υψηλότερη από εκείνη των γαλλικών ομολόγων.
Είναι ακόμη νωρίς και είναι πιθανό η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παρέμβει για να προσφέρει βοήθεια. Όπως σημειώνει το Axios, τα αίτια της τρέχουσας κρίσης διαφέρουν από εκείνα της κρίσης που εκδηλώθηκε πριν από μία και πλέον δεκαετία: πλέον, οι ανεπτυγμένες χώρες έχουν προσαρμοστεί σε μια νέα εποχή, έπειτα από χρόνια κατά τα οποία μπορούσαν να δανείζονται με εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr