Η Λατινική Αμερική αποτελεί σήμερα το πεδίο μιας ιστορικής αναμέτρησης. Η σύγκρουση αυτή δεν διεξάγεται με στρατιωτικά μέσα, αλλά αποτελεί μια βαθιά ιδεολογική, οικονομική και θεσμική αναμέτρηση μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ηπείρου Βραζιλίας και Αργεντινής.
Η σύγκριση ανάμεσα στην Αργεντινή του Μιλέι και τη Βραζιλία του Λούλα ντα Σίλβα, κατά την τρίτη του θητεία (2023-2026), αναδεικνύει δύο εκ διαμέτρου αντίθετα οικονομικά μοντέλα με τελείως διαφορετικά αποτελέσματα, αποτυπώνοντας μια θεμελιώδη διαφορά φιλοσοφίας γύρω από τον σκοπό της οικονομικής επιστήμης.
Για τον Χαβιέρ Μιλέι, το κράτος αποτελεί τον «υπέρτατο εχθρό» και μια πηγή διαφθοράς που στρεβλώνει την αγορά. Η φιλοσοφία του, βασισμένη στον ακραίο φιλελευθερισμό και τον αναρχοκαπιταλισμό, πρεσβεύει ότι η απόλυτη απορρύθμιση και η απελευθέρωση των δυνάμεων του ιδιωτικού τομέα είναι ο μοναδικός δρόμος για τη μακροπρόθεσμη ευημερία. Εφαρμόζοντας από το 2023 μια οικονομική «θεραπεία σοκ», ο Μιλέι έθεσε ως απόλυτο δογματικό κανόνα το «μηδενικό έλλειμμα», διαλύοντας κρατικές δομές και καταργώντας ελέγχους με την πίστη ότι η αγορά θα αυτορυθμιστεί.
Αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη
Στον αντίποδα, ο Λούλα ντα Σίλβα θέτει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την κοινωνική δικαιοσύνη πάνω από τους ψυχρούς δείκτες των αγορών. Για τον Λούλα, η οικονομική ανάπτυξη δεν έχει κανένα νόημα αν δεν μεταφράζεται σε τροφή, στέγη και εργασία για τους πιο ευάλωτους. Το νεοκεϊνσιανό του μοντέλο δεν βλέπει το κράτος ως εμπόδιο, αλλά ως τον απαραίτητο εγγυητή της ισότητας και τον βασικό μοχλό αναδιανομής του πλούτου. Μέσα από την ενίσχυση της εγχώριας κατανάλωσης, τις διαδοχικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και τη γιγάντωση των δικτύων προστασίας, ο Λούλα απέδειξε ότι η κοινωνική ευαισθησία μπορεί να συμβαδίσει με τη μακροοικονομική σταθερότητα.
Τα έως σήμερα επιτεύγματα των δύο προέδρων συνηγορούν συντριπτικά υπέρ του δεύτερου.
Η Βραζιλία του Λούλα παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη, σταθερή και συνεχή αναπτυξιακή πορεία, διαψεύδοντας τις Κασσάνδρες των αγορών. Μεταξύ 2022 και 2025, η βραζιλιάνικη οικονομία αναπτύχθηκε σωρευτικά κατά 8,9%, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο όρο της Νότιας Αμερικής.
Αντίθετα, η Αργεντινή του Μιλέι επιλέγοντας τον δρόμο της βίαιης και επώδυνης προσαρμογής βυθίστηκε σε βαθιά και σκληρή ύφεση το 2024, με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται από -1,3% έως -3,5%. Η δυναμική τεχνική ανάκαμψη του 2025 (+4,4%) που οδηγεί σε σταθεροποίηση φέτος παραπέμπει σε πολύ χαμηλότερη σωρευτική ανάπτυξη μόλις 1,5-3%, αποδεικνύοντας ότι το τίμημα της δημοσιονομικής εξυγίανσης είναι η βαριά καθίζηση της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας.
Εργασία ή… ανεργία;
Η ίδια ακριβώς αντίθεση αποτυπώνεται και στην αγορά εργασίας. Υπό την ηγεσία του Λούλα, η Βραζιλία βιώνει ένα ιστορικό ρεκόρ θετικών επιδόσεων, με την ανεργία να γκρεμίζεται από το 9% του 2022 στο εντυπωσιακό 5,3% το φθινόπωρο του 2026 -το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της χώρας- με τη δημιουργία εκατομμυρίων σταθερών και ασφαλισμένων θέσεων εργασίας στον επίσημο τομέα.
Στον αντίποδα, οι επιλογές του Μιλέι στην Αργεντινή οδήγησαν σε άνοδο της ανεργίας, από το 5,7% στα τέλη του 2023, στο 7,8-7,9% φέτος. Οι μαζικές απολύσεις στον δημόσιο τομέα και το πάγωμα των κατασκευών προκάλεσαν ραγδαία επέκταση της άτυπης, ανασφάλιστης και επισφαλούς εργασίας στο 44%, στερώντας από χιλιάδες οικογένειες τη στοιχειώδη εργασιακή ασφάλεια.
Κοινωνικό θαύμα…
Εκεί όμως που η ανθρωπιστική φιλοσοφία του Λούλα αφήνει ανεξίτηλο στίγμα, είναι η καταπολέμηση της φτώχειας και της πείνας. Επανενεργοποιώντας και διευρύνοντας με πάθος προγράμματα όπως το Bolsa Família, ο Λούλα πέτυχε ένα πραγματικό κοινωνικό θαύμα μέσα σε ελάχιστα χρόνια, καθώς το ποσοστό της φτώχειας στη Βραζιλία μειώθηκε από 31,6% το 2022 σε 23,1% το 2024. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι η ακραία φτώχεια μειώθηκε κατά 40%, με αποτέλεσμα το 2025 η Βραζιλία να αφαιρεθεί επίσημα από τον Χάρτη της Πείνας του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών, καθώς ο χρόνιος υποσιτισμός υποχώρησε κάτω από το 2,5%.
…ή κοινωνική σκοτεινιά
Στην Αργεντινή αντίθετα, η κοινωνική πραγματικότητα γίνεται όλο και πιο σκοτεινή. Η απόφαση του Μιλέι να καταργήσει τις κρατικές επιδοτήσεις σε μεταφορές και ενέργεια, οι περικοπές και οι μαζικές απολύσεις προκάλεσαν βίαιη έξαρση της φτώχειας (52% το 2024). Παρά την ανακούφιση που προσέφερε η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, το 2026 η φτώχεια παραμένει καθηλωμένη στο δυσθεώρητο 32,3% και ώς το τέλος του έτους ίσως αγγίξει το 35% καθώς οι μισθοί δυσκολεύονται να συμβαδίσουν με το κόστος ζωής. Η ακραία φτώχεια και η πείνα έχουν εκτοξευτεί στο 7,5% αναγκάζοντας χιλιάδες πολίτες να στηρίζονται σε εκτεταμένα δίκτυα κοινωνικών κουζινών για να επιβιώσουν.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr