Η δημόσια κοινωνική ασφάλιση δεν είναι απλώς ένας διοικητικός μηχανισμός. Είναι κοινωνικό δικαίωμα, θεσμός αλληλεγγύης και βασικός πυλώνας κοινωνικής συνοχής. Επομένως το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο e-ΕΦΚΑ μπορεί να γίνει γρήγορος και ηλεκτρονικός, αλλά εάν υπάρχει η πολιτική βούληση να διασφαλιστεί ένας ισχυρός, σύγχρονος και πραγματικά δημόσιος φορέας κοινωνικής ασφάλισης.
Σήμερα, η καθημερινότητα των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων αναδεικνύει τις αντιφάσεις του εγχειρήματος. Η υποστελέχωση των υπηρεσιών δεν συνάδει με τις αυξημένες κοινωνικές απαιτήσεις, οι δυσλειτουργίες των νέων πληροφοριακών συστημάτων αντιπαλεύουν την αποτελεσματική εξυπηρέτηση των πολιτών και όλα αυτά δεν συμπορεύονται με τον πολιτικό λόγο για διευρυμένες δημόσιες κοινωνικές παροχές, ο οποίος όμως αυτοαναιρείται εν τοις πράγμασι. Οταν το σύστημα δεν λειτουργεί όπως πρέπει, όταν μια υπόθεση δεν προχωρά, όταν ο πολίτης αναγκάζεται να επανέρχεται για το αυτονόητο, η ψηφιοποίηση δεν βιώνεται ως πρόοδος αλλά ως μία ακόμα δυσκολία, ενώ οι βαρύγδουπες πολιτικές εξαγγελίες συρρικνώνονται σε πολιτικάντικο λαϊκισμό.
Η κυβέρνηση λοιπόν προβάλλει τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως βασικό εργαλείο εκσυγχρονισμού του ΕΦΚΑ. Ο εκσυγχρονισμός όμως δεν κρίνεται από τις εξαγγελίες και τις πλατφόρμες. Κρίνεται από το αποτέλεσμα που φτάνει στον πολίτη. Κανένα πληροφοριακό σύστημα, όσο σύγχρονο κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την επαρκή στελέχωση, την εκπαίδευση, την εργασιακή εμπειρία και την ανθρώπινη προσφορά.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της αντιπαράθεσης ανάμεσα στις συνδικαλιστικές διεκδικήσεις και την πραγματική πολιτική επί της λειτουργίας του ΕΦΚΑ. Οταν η νεοφιλελεύθερη αντίληψη για το κράτος αντιμετωπίζει τις δημόσιες υπηρεσίες ως κόστος και τους εργαζομένους ως μεταβλητή που πρέπει να περιορίζεται, υπονομεύει τις προϋποθέσεις κάθε κοινωνικής παροχής. Ο δημόσιος υπάλληλος δεν μπορεί να βρίσκεται στο περιθώριο του σχεδιασμού, να καλείται να διαχειριστεί διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις χωρίς τα αναγκαία μέσα και ταυτόχρονα να χρεώνεται τις αδυναμίες του συστήματος.
Οι εργαζόμενοι στον ΕΦΚΑ δεν υπερασπιζόμαστε τη γραφειοκρατία ούτε αρνούμαστε την τεχνολογική εξέλιξη. Αντίθετα, εδώ και χρόνια διεκδικούμε έναν οργανισμό που να λειτουργεί προς όφελος της κοινωνίας, με επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, αξιόπιστα πληροφοριακά συστήματα, διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστική πρόσβαση κάθε ασφαλισμένου στις υπηρεσίες του. Η επάρκεια και αποτελεσματικότητα του φορέα συμβάλλει ταυτόχρονα σε υγιείς εργασιακές συνθήκες όσο και σε προηγμένη εξυπηρέτηση του συναλλασσόμενου, ώστε να φτάσουμε κάποτε στα ευρωπαϊκά πρότυπα που εδώ και χρόνια ευαγγελίζονται οι κυβερνήσεις αλλά έως τώρα δεν έχουν εφαρμόσει.
Η αποδυνάμωση λοιπόν του δημόσιου κοινωνικού φορέα ασφάλισης δεν είναι μια ουδέτερη διοικητική επιλογή. Αφορά το ποιος εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση στις κοινωνικές παροχές, ποιος προστατεύει τον πολίτη όταν βρίσκεται σε ανάγκη και ποιος διασφαλίζει ότι τα κοινωνικά δικαιώματα δεν εξαρτώνται από την οικονομική του δυνατότητα ή την ψηφιακή του ωριμότητα.
Το μέλλον της δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης δεν είναι εξασφαλισμένο. Θα κριθεί από τις πολιτικές επιλογές που γίνονται σήμερα. Από το αν θα επενδύσουμε στους ανθρώπους και στις δημόσιες υπηρεσίες ή αν θα αποδεχτούμε σταδιακά την αποδυνάμωσή τους, στηριζόμενοι στο ύποπτο πολιτικό αφήγημα ότι οι «ευνοημένοι» δημόσιοι υπάλληλοι είναι οι υπαίτιοι της κατάρρευσης του συστήματος. Η δημόσια κοινωνική ασφάλιση δεν είναι βάρος για την κοινωνία. Είναι κατάκτησή της. Η διατήρηση και αναβάθμισή της αποτελεί ευθύνη απέναντι στους σημερινούς και τους αυριανούς ασφαλισμένους.
*Αντιπρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων ΕΦΚΑ, μέλος Δ.Σ. Σ.Ε. ΕΦΚΑ Θεσσαλονίκης και Κεντρικής Μακεδονίας
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr