Τρία χρόνια μετά την αποκάλυψη της υπόθεσης που έφερε στο φως μια εξαιρετικά σκοτεινή πλευρά της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, η Δικαιοσύνη καλείται να εξετάσει ένα από τα μεγαλύτερα κυκλώματα που έχουν απασχολήσει τα ελληνικά δικαστήρια, καθώς σήμερα, ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Κρήτης, ξεκινάει η δίκη της υπόθεσης εμπορίας ανθρώπων και παράνομης διακίνησης γενετικού υλικού σε ιδιωτική κλινική στα Χανιά, με 33 κατηγορουμένους και ένα βαρύ κατηγορητήριο που περιλαμβάνει κατά περίπτωση εγκληματική οργάνωση, εμπορία ανθρώπων, απάτες, παράνομη διακίνηση γενετικού υλικού και παράνομες υιοθεσίες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται καταγγελίες για ένα οργανωμένο δίκτυο που φέρεται να εκμεταλλευόταν την οικονομική ευαλωτότητα γυναικών, στρατολογώντας τες από χώρες του εξωτερικού ως δότριες ωαρίων και παρένθετες μητέρες, ενώ παράλληλα εξαπατούσε ζευγάρια και γυναίκες που πήγαιναν στην κλινική ζητώντας μια λύση στο πρόβλημα της υπογονιμότητας.
Η δίκη θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα «Ποσειδών» του Μεσογειακού Αγρονομικού Ινστιτούτου Χανίων (ΜΑΙΧ), καθώς οι χώροι του δικαστικού μεγάρου δεν φτάνουν για τον αριθμό των κατηγορουμένων, των συνηγόρων, των μαρτύρων και των δημοσιογράφων. Σημειώνεται πως είναι μια δίκη με 33 κατηγορουμένους, 80 δηλώσεις υποστήριξης της κατηγορίας, 341 μάρτυρες κατηγορίας, ενώ πρόκειται για τη συνεκδίκαση δύο υποθέσεων, η πρώτη εκ των οποίων αφορά παρένθετη μητρότητα και παράνομες υιοθεσίες και η δεύτερη απάτες με εικονικές ωοληψίες, εμβρυομεταφορές και κρυοσυντηρήσεις.
Γυναικολόγος-ιδιοκτήτης
Στο επίκεντρο του κατηγορητηρίου βρίσκονται ο 76χρονος γυναικολόγος-ιδιοκτήτης της κλινικής και ο 47χρονος εμβρυολόγος-επιστημονικός διευθυντής της, στους οποίους, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, αποδίδεται κεντρικός ρόλος στη λειτουργία της φερόμενης εγκληματικής οργάνωσης. Στο εδώλιο παραπέμπονται ακόμη 31 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων γιατροί, εμβρυολόγοι, μαίες, εργαζόμενοι στην κλινική, μεσίτριες, δικηγόροι και πρόσωπα που φέρονται να μεσολαβούσαν στην εξεύρεση ενδιαφερόμενων γονέων. Στη δικογραφία περιλαμβάνεται και ο Νικόλαος Βραχνής, καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ και πρώην πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, ο οποίος κατηγορείται για δωροληψία υπαλλήλου για ενέργεια αντίθετη προς τα καθήκοντά του.
Ανάμεσα στις κατηγορίες είναι αυτές της συγκρότησης και ένταξης σε εγκληματική οργάνωση, εμπορίας ανθρώπων, απάτης ιδιαίτερα μεγάλης αξίας, πλαστογραφίας, ψευδών ιατρικών πιστοποιήσεων, παράνομης εφαρμογής μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και μεσολάβησης σε υιοθεσίες με αθέμιτο όφελος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, για πάνω από δέκα χρόνια το δίκτυο στρατολογούσε γυναίκες από χώρες όπως η Ρουμανία, η Γεωργία, η Μολδαβία και η Ουκρανία και τις μετέφερε στα Χανιά έτσι ώστε να χρησιμοποιηθούν ως δότριες ωαρίων ή παρένθετες μητέρες. Κατά την αστυνομική επιχείρηση του Αυγούστου 2023 εντοπίστηκαν 98 γυναίκες οι οποίες αναγνωρίστηκαν ως θύματα εμπορίας ανθρώπων και αρκετές από αυτές διέμεναν σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα (σ.σ. σύμφωνα με τη δικογραφία, χρησιμοποιούνταν 14 κατοικίες στα Χανιά), υπό επιτήρηση και με περιορισμούς στη μετακίνηση και την επικοινωνία τους.
Εως 100.000 ευρώ
Αναφορικά δε με το κόστος ενός προγράμματος παρένθετης μητρότητας, αυτό, σύμφωνα με τη δικογραφία, κυμαινόταν από 70.000 έως 100.000 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έφτανε τα 120.000 ευρώ. Τα ποσά αυτά καταβάλλονταν από ενδιαφερόμενους γονείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό και τα παράνομα έσοδα εκτιμάται ότι φτάνουν μέχρι τα 8,5 εκατομμύρια ευρώ, με τις γυναίκες που κυοφορούσαν να λάμβαναν πολύ μικρότερα ποσά, μέσω μηνιαίων καταβολών και πρόσθετης αποζημίωσης μετά τον τοκετό.
Εξαιρετικά ανησυχητικά όμως είναι και τα στοιχεία για τη διαχείριση του γενετικού υλικού, με συγκλονιστικότερο παράδειγμα, που αναφέρεται στο βούλευμα, μια γυναίκα 26 ετών σήμερα που φέρεται να υποβλήθηκε σε 12 ωοληψίες από το 2018 έως το 2023, με το γενετικό της υλικό να διανέμεται σε 63 διαφορετικούς λήπτες. Στα αρχεία της κλινικής εντοπίστηκαν 173 δότριες, από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν 333 ωοληψίες, τα ωάρια φέρεται να διατέθηκαν σε τουλάχιστον 1.226 λήπτες, ενώ μόλις 63 δότριες εμφανίζονταν καταχωρισμένες στο Εθνικό Μητρώο Δοτών, πράγμα που δημιουργεί πρόβλημα τόσο στην ιχνηλασιμότητα του γενετικού υλικού όσο και στην τήρηση των προβλεπόμενων ελέγχων και την προστασία των δοτριών και των ληπτριών.
Η πολύπλευρη αυτή υπόθεση δεν περιορίζεται στις διαδικασίες δωρεάς ωαρίων και παρένθετης μητρότητας, αφού σε μεταγενέστερη δικογραφία καταγράφονται 529 περιπτώσεις εικονικών εμβρυομεταφορών και κρυοσυντηρήσεων που αφορούν 274 γυναίκες. Ασθενείς φαίνεται να πλήρωναν για ιατρικές πράξεις που δεν πραγματοποιούνταν, ενώ ενημερώνονταν ότι είχε γίνει εμβρυομεταφορά ή ότι διατηρούνταν έμβρυα σε κρυοσυντήρηση, χωρίς αυτό να είναι αλήθεια. Η οικονομική επιβάρυνση για τις συγκεκριμένες πρακτικές υπολογίζεται σε τουλάχιστον 1,18 εκατομμύρια ευρώ.
Θριαμβολογίες
Εκείνον τον καιρό δεν έλειπαν στη δημόσια συζήτηση θριαμβολογίες για τις επιδόσεις της Ελλάδας στον τομέα του «ιατρικού τουρισμού» με σκοπό την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Στις 15 Ιουλίου 2023, μόνο λίγες εβδομάδες πριν από την αποκάλυψη της τρομακτικής αυτής υπόθεσης, τέτοια ήταν η τοποθέτηση του προέδρου του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και τότε περιφερειάρχη Αττικής, Γιώργου Πατούλη, σε εκδήλωση, στην οποία είχε μιλήσει και ο νυν κατηγορούμενος Νίκος Βραχνής, λέγοντας ότι χιλιάδες άνθρωποι επισκέπτονται κάθε χρόνο την Ελλάδα για θεραπείες γονιμότητας και ότι ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά.
Φεμινιστικές και γυναικείες οργανώσεις κάνουν λόγο για ταξική και ρατσιστική διάσταση της υπόθεσης, καθώς το κύκλωμα εκμεταλλευόταν κυρίως φτωχές ευάλωτες και ξένες γυναίκες, και για τον κίνδυνο απώλειας κρίσιμων μαρτυριών και αποδεικτικών στοιχείων εάν αναβληθεί η δίκη, για αυτόν τον λόγο μάλιστα ζητούν την άμεση έναρξή της.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr