Ο τίτλος είναι παράφραση του εμβληματικού «Οταν έκλαψε ο Νίτσε» του Ιρβιν Γιάλομ, εδώ όμως δεν κλαίνε φιλόσοφοι αλλά μαθηματικοί. Μαθηματικοί βραβευμένοι με το λεγόμενο «Νόμπελ των Μαθηματικών», το Μετάλλιο Φιλντς, οι οποίοι βλέπουν ξαφνικά το έδαφος κάτω από τα πόδια τους να χάνεται, χιλιάδες εργατοώρες μεγάλου κόπου και πνευματικής προσπάθειας να γίνονται σκόνη. Ενας από αυτούς, ο Ουγκό Ντουμινίλ-Κοπέν, Μετάλλιο Φιλντς 2022, δήλωσε δημόσια ότι έβαλε τα κλάματα μόλις έμαθε το νέο. Και, εννοείται, όχι από χαρά. Και 25 συνολικά αντίστοιχοι «νομπελίστες» απ’ όλο τον κόσμο συνυπέγραψαν κοινό άρθρο. Τι συνέβη όμως;
Στις 10 Σεπτεμβρίου η OpenAI ανακοίνωσε ότι έφτασε στην απόδειξη της εξίσωσης Ναβιέ-Στόουκς. Είναι ένα από τα λεγόμενα «Επτά προβλήματα της χιλιετίας», για καθένα από τα οποία ο οργανισμός υποστήριξης της έρευνας Clay Mathematics Institute, έχει τάξει ένα εκατομμύριο δολάρια σε όποιον τα επιλύσει. Το θέμα, βέβαια, εδώ δεν είναι τα χρήματα. Γενιές και γενιές κορυφαίων μαθηματικών προσπαθούν να φτάσουν στην απόδειξη της συγκεκριμένης εξίσωσης τα τελευταία 90 χρόνια. Και η OpenAI λέει ότι το έκανε σε 4 μέρες. Επιπλέον, η OpenAI, σε μια επίδειξη δύναμης, έβαλε προς επεξεργασία στις 6 Οκτωβρίου 700 μαθηματικά θέματα, προτείνοντας λύσεις σε λίγες μέρες για πάνω από 300 περίπλοκα προβλήματα, ανεπίλυτα ώς τώρα, άλγεβρας, λογικής, γεωμετρίας και θεωρίας πιθανοτήτων.
Οπως είπε ένας μαθηματικός, όλα αυτά προκαλούν ίλιγγο και «χάος στη μαθηματική κοινότητα, υπαρξιακό κίνδυνο για το αντικείμενο, για την εκπαίδευση των φοιτητών, για τις σταδιοδρομίες, για τις μαθηματικές συνεργασίες και γενικότερα για τη μαθηματική κουλτούρα». Αλλοι, βέβαια, προσπαθούν να δουν ψύχραιμα την άλλη όψη. Το επίτευγμα της OpenAI, κατ’ αυτούς, δεν έχει άμεση πρακτική εφαρμογή, είναι απλώς μια μεγάλη διαφημιστική καμπάνια: «αν μπόρεσα να κομίσω την απόδειξη αυτής της εξίσωσης, μπορώ να επιλύσω όλα τα προβλήματα», είναι το μήνυμα. Και η ΤΝ θα παραμείνει, λένε, ένα σπουδαίο εργαλείο στα χέρια του ανθρώπου.
Η αλήθεια είναι ότι η εξίσωση Ναβιέ-Στόουκς εφαρμοζόταν ήδη, έστω και χωρίς πλήρη απόδειξη. Αφορά την κίνηση των υγρών και έχει εφαρμογές στη ναυσιπλοΐα (μετρά τα θαλάσσια ρεύματα), στην αεροπλοΐα (μετρά τα ρεύματα των ανέμων δίπλα στα φτερά των αεροπλάνων), στην αστρονομία (μαύρες τρύπες), στη μετεωρολογία. Η πλήρης απόδειξη ίσως δώσει κάποια ακόμη ώθηση.
Οσο για το ένα εκατομμύριο; Η OpenAI δεν θα το πάρει. Πρώτον γιατί η απόδειξη πρέπει να πιστοποιηθεί ως αληθής από ανθρώπους -και αυτό θα πάρει χρόνια-, δεύτερον γιατί δεν έχει νόημα αφού ήδη ξόδεψε 22 εκατ. δολάρια για τον σκοπό αυτό. Στην επεξεργασία συμμετείχαν 10.000 «πράκτορες» ΤΝ που αντάλλαξαν μεταξύ τους, αυτές τις 4 μέρες, 2,7 εκατ. μηνύματα. Μερικοί λένε ότι οι «πράκτορες» μπορεί και να υπέκλεψαν τη δουλειά του 2021 δύο Ισπανών και κατόπιν ενός Αυστραλού που βασίστηκε σε αυτούς, δουλειά που βρισκόταν στον σωστό δρόμο. Αλλά κι έτσι να είναι, τι αλλάζει;
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr