Όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ καταδικάζουν το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και απειλεί την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ενημέρωση στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ
Το ζήτημα μεταφέρθηκε άμεσα στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, κατόπιν οδηγιών του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, προέβη σε ενημέρωση των μελών στο πλαίσιο κλειστών διαβουλευσεων (και υπό το λήμμα «Λοιπά Θέματα»). Κατά την τοποθέτησή της, υπογραμμίστηκαν εμφαντικά οι σοβαροί κίνδυνοι που «ενέχει για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο» η συγκεκριμένη εξέλιξη.
Η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Εν τω μεταξύ, η ΕΕ εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για την κύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του «Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα» του 2019.
Η θέση της ΕΕ αναφορικά με το εν λόγω Μνημόνιο είναι σταθερή και σαφής. Όπως διατυπώθηκε στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επιβεβαιώθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και ανυπόστατο, ενώ δεν δύναται να επιφέρει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η απάντηση της Άγκυρας
Στον αντίποδα, η τουρκική πλευρά πέρασε στην αντεπίθεση. Το Κέντρο Καταπολέμησης Παραπληροφόρησης της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής Προεδρίας έκανε λόγο για «στοχευμένη παραπληροφόρηση με στόχο τον επηρεασμό της κοινής γνώμης» όσον αφορά τις επικρίσεις που διατυπώνονται.
Στην επίσημη τοποθέτησή του, το τουρκικό Κέντρο ανέφερε ότι πρόκειται για συμφωνία δύο κυρίαρχων κρατών με σκοπό την προστασία των νόμιμων δικαιωμάτων τους, η οποία τέθηκε σε ισχύ αφού ολοκληρώθηκαν οι απαραίτητες εσωτερικές διαδικασίες κύρωσης, τηρώντας πλήρως το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της ισότητας. Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα στράφηκε κατά των πλευρών που κατηγορεί ως «παράγοντες που επιδιώκουν να μετατρέψουν την Ανατολική Μεσόγειο σε ζώνη σύγκρουσης», υποστηρίζοντας ότι προβάλλουν παράνομους ισχυρισμούς για να συγκαλύψουν δικές τους παραβάσεις.
Κατηγορηματική άρνηση από την Αίγυπτο
Από την πλευρά της, η Αίγυπτος ξεκαθάρισε ότι απορρίπτει πλήρως την επικύρωση και υπογράμμισε πως η εξέλιξη αυτή «δεν έχει καμία νομική επίπτωση για την Αίγυπτο».
Σε επίσημη ανακοίνωσή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών σημειώνει:
«Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου απορρίπτει κατηγορηματικά την επικύρωση, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του Μνημονίου Συνεργασίας του 2019 που υπογράφηκε μεταξύ της «Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας» και της Δημοκρατίας της Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει ότι το μνημόνιο είναι απολύτως άκυρο και άνευ νομικής ισχύος, και ότι η επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν συνεπάγεται καμία απολύτως νομική συνέπεια έναντι της Αιγύπτου.
Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου τονίζει επίσης ότι το προαναφερθέν μνημόνιο παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου και τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, η οποία καθορίζει την αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα με βάση τις αρχές της ισότητας και της δικαιοσύνης. Το μνημόνιο υπονομεύει σαφώς τα κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της.
Η Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου υπενθυμίζει ότι έχει ήδη απορρίψει κατηγορηματικά το προαναφερθέν μνημόνιο. Η Αίγυπτος επαναλαμβάνει την απόρριψή της έναντι του μνημονίου και οποιωνδήποτε διαδικασιών ή δηλώσεων εκδίδονται από οποιοδήποτε μέρος βάσει αυτού. Δεδομένου ότι το μνημόνιο έρχεται σε σύγκρουση με τα δηλωθέντα θαλάσσια όρια της Αιγύπτου, η Αίγυπτος θα προασπίσει τα δικαιώματά της βάσει του διεθνούς και του εθνικού δικαίου έναντι οποιασδήποτε απόπειρας παραβίασής τους».
Διαβάστε περισσότερα