Η μόνη, μέχρι στιγμής, ομοιότητα ανάμεσα σε ό,τι συνέβη στα Τέμπη και στην Ισπανία, είναι ότι πρόκειται για δυο πολύνεκρα σιδηροδρομικά δυστυχήματα. Ολα τα άλλα μέχρι τώρα γνωστά χαρακτηριστικά, παραπέμπουν σε διαφορές.
Πρώτη και βασική διαφορά είναι ότι η σύγκρουση στην Ισπανία δεν ήταν μετωπική, όπως στα Τέμπη. Αν και τα δύο τρένα που συγκρούστηκαν βρίσκονταν στην ίδια γραμμή, κινούνταν όμως προς την ίδια και όχι σε αντίθετη κατεύθυνση.
Η δεύτερη διαφορά αναφέρεται στη διαχείριση των δυστυχημάτων από τις Αρχές. Στην περίπτωση των Τεμπών, ο πρωθυπουργός λίγες ώρες μετά το δυστύχημα και χωρίς να έχει αρχίσει ακόμη καμία έρευνα, προέβη σε μια άστοχη δήλωση που επέρριπτε το σύνολο της ευθύνης στον σταθμάρχη. Στην Ισπανία, αντίθετα, ο πρωθυπουργός ήταν πολύ πιο προσεκτικός και θεσμικός. Υποσχόμενος μόνο, ως όφειλε, την πλήρη διερεύνηση των αιτίων του δυστυχήματος.
Σε αντίθεση, ο Ελληνας πρωθυπουργός έστειλε στο πεδίο την αμέσως επομένη του δυστυχήματος τον υφυπουργό Τριαντόπουλο, όχι για να συμβάλει στη διερεύνηση των αιτίων, αλλά για να συντονίσει το μπάζωμα του εδάφους του δυστυχήματος. Μια πρωτοβουλία καταχρηστική και προσχηματική, που τελικά εξαφάνισε κάθε πρωτογενές στοιχείο που θα μπορούσε να φωτίσει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη το δυστύχημα.
Τον ρόλο της εξαγωγής των πρώτων συμπερασμάτων στην Ισπανία τον ανέλαβε ο αρμόδιος υπουργός Μεταφορών. Ο οποίος, πολύ προσεκτικά, μίλησε για συνδυασμό ευθυνών στα συστήματα ασφαλείας και σε ανθρώπινο παράγοντα, που πρέπει να διερευνηθούν.
Παραπέμποντας στις τεχνικές έρευνες, οι οποίες με εντολή δική του ξεκίνησαν άμεσα, από την αρμόδια θεσμική επιτροπή διερεύνησης δυστυχημάτων της χώρας. Αντίθετα, στη δική μας περίπτωση των Τεμπών, ο αρμόδιος ελληνικός οργανισμός, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ, ανέλαβε τη διερεύνηση των αιτίων για το δυστύχημα έναν ολόκληρο χρόνο αργότερα.
Εντωμεταξύ, η ελληνική κυβέρνηση ανέθεσε τη διερεύνηση των αιτίων του δυστυχήματος σε μια τριμελή επιτροπή εμπειρογνωμόνων, την οποία επί τούτω συγκρότησε στις 6 Μαρτίου 2023. Η επιτροπή αυτή, αν και επισκέφτηκε το σταθμαρχείο της Λάρισας, δεν μπόρεσε ποτέ να επισκεφτεί τον τόπο του δυστυχήματος. Καθώς από την πρώτη ημέρα, μεγάλα εκσκαπτικά μηχανήματα άρχισαν να εργάζονται στο πεδίο για να αλλοιώσουν το έδαφος.
Το εσπευσμένο μπάζωμα αποδόθηκε από την κυβέρνηση στην ανάγκη να συνεχιστούν απρόσκοπτα τα σιδηροδρομικά δρομολόγια. Τα οποία, όμως, ξεκίνησαν 40 ημέρες μετά το δυστύχημα… Υπενθυμίζεται ακόμα ότι το μπάζωμα του εδάφους αποπληρώθηκε από την ίδια την κυβέρνηση. Η οποία, κατά τα άλλα, αρνείται την εμπλοκή της στο εγχείρημα αυτό…
Μια ακόμα σημαντική διαφορά είναι ότι τα συστήματα και οι δικλίδες ασφαλείας στην Ισπανία υπήρχαν, αλλά για λόγους που μένει να διερευνηθούν, δεν λειτούργησαν την ημέρα του δυστυχήματος. Σε αντίθεση με την περίπτωση των Τεμπών, όπου κανένα σύστημα και καμία δικλίδα ασφαλείας δεν λειτουργούσε στον σιδηρόδρομο για χρόνια.
Ούτε η τηλεδιοίκηση, επειδή είχαν καεί τα καλώδιά της το καλοκαίρι του 2019, ούτε το Κέντρο Ελέγχου Λειτουργίας, που είχε καταργηθεί. Οσο για το προσωπικό, αυτό συρρικνώθηκε σε σημαντικό βαθμό μετά το 2019, καθιστώντας την Ελλάδα την τελευταία χώρα στην Ευρώπη ως προς τη στελέχωση των σιδηροδρόμων, όπως σημειώνεται στο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Ολες αυτές οι ελλείψεις στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων ήταν γνωστές στην ελληνική κυβέρνηση. Καθώς υπήρχαν οι επιστολές που είχαν στείλει στην κυβέρνηση ο διευθύνων σύμβουλος της ΤΡΕΝΟΣΕ Φίλιππος Τσαλίδης, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων, όπως και οι εργαζόμενοι στον σιδηρόδρομο.
Τα προβλήματα ήταν γνωστά και από τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, στον οποίο ο μοιραίος υπουργός είχε απαντήσει το γνωστό «Είναι ντροπή και ντρέπομαι…». Τέλος, η κατάσταση στα τρένα ήταν γνωστή, όπως κυνικά παραδέχθηκε και ο Αδωνις Γεωργιάδης: «Η κυβέρνηση γνώριζε, αλλά αν το παραδέχονταν δημόσια, δεν θα έμπαινε κανείς στα τρένα…»
Μια ακόμα σημαντική διαφορά είναι αυτή που αφορά την έκρηξη και την πυρόσφαιρα που κατέκαψαν πολλούς επιβάτες στο δυστύχημα των Τεμπών και που, σε παγκόσμια πρωτοτυπία, αποδόθηκαν σε αυτανάφλεξη από τα λάδια μηχανών. Στην Ισπανία, αντίθετα, υπήρξε μαρτυρία επιβάτη μόνο για μικρής έκτασης φωτιά σε ένα βαγόνι, που, όμως, ουδεμία σχέση έχει με την έκταση της φονικής πυρόσφαιρας στα Τέμπη.
Η καθυστερημένη, πλημμελής και προσχηματική διαχείριση του δυστυχήματος από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης, το καταχρηστικό μπάζωμα του εδάφους και το γεγονός ότι η κυβέρνηση γνώριζε για τα προβλήματα στην ασφάλεια των σιδηροδρόμων, είναι τρία δεδομένα που δεν υπήρξαν στην Ισπανία και που δικαιολογούν απολύτως τον χαρακτηρισμό «έγκλημα» στην περίπτωση των Τεμπών.
*Καθηγητής, πρώην πρύτανης ΑΠΘ, επικεφαλής παράταξης «Αλλαγή στην Περιφέρεια Κ. Μακεδονίας»
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr