Με παρέμβασή του προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης, ζητά την διευκόλυνση της πρόσβασης κτιρίων που έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα ή προστατευόμενα, στα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα ενεργειακής απόδοσης κτιρίων.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, ο επικεφαλής της ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας ότι η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των ιστορικών και προστατευόμενων κτιρίων και προβλέπει δυνατότητες ειδικής αντιμετώπισης ορισμένων ενεργειακών απαιτήσεων καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τέτοια κτίρια:
α) να θεσπίσει ειδικά κριτήρια επιλεξιμότητας, ή εναλλακτικά έναν ειδικό χρηματοδοτικό μηχανισμό, ώστε να μην απαιτείται η επίτευξη τεχνικά ανέφικτων στόχων εξοικονόμησης
β) να απευθύνει Συστάσεις ή Καθοδήγηση προς κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, να συμπεριλάβουν στα Προγράμματα Ενεργειακής Αναβάθμισης δράσεις, με βάση την πραγματική, πιστοποιημένη εξοικονόμηση ενέργειας και γ) να υιοθετήσει εναλλακτικές λύσεις παραγωγής και αυτοκατανάλωσης καθαρής ενέργειας, εκτός στέγης, όπως συλλογικά φωτοβολταϊκά και Ενεργειακές Κοινότητες.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, η ίδια η Επιτροπή έχει εκτιμήσει ότι, κατά μέσο όρο, περίπου το 5-10% του κτιριακού δυναμικού της ΕΕ προστατεύεται ή ενδέχεται να προστατευθεί στο εγγύς μέλλον, αν και τα αριθμητικά στοιχεία διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Επίσης, αναγνωρίζει ότι πολλά μέτρα ανακαίνισης μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να διακυβεύονται τα αρχιτεκτονικά ή ιστορικά πλεονεκτήματα, μεταξύ άλλων χάρη στις τεχνολογικές καινοτομίες. Ωστόσο, η ανακαίνιση προστατευόμενων κτιρίων χρειάζεται συχνά προσαρμοσμένες λύσεις που ταυτόχρονα σέβονται την πολιτιστική τους αξία, βελτιώνουν την άνεση και ενισχύουν την ενεργειακή απόδοση.
Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει περί τις 20.000 χαρακτηρισμένα διατηρητέα και προστατευόμενα κτίρια, οι ιδιοκτήτες των οποίων, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ουσιαστική αντίφαση. Από τη μία πλευρά, η εθνική νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας των κτιρίων, περιορίζοντας επεμβάσεις όπως η εξωτερική θερμομόνωση, η αντικατάσταση παραδοσιακών κουφωμάτων και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Από την άλλη πλευρά, τα χρηματοδοτικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, όπως το «Εξοικονομώ 2025», απαιτούν συγκεκριμένη βελτίωση ενεργειακής κατηγορίας και ελάχιστα ποσοστά εξοικονόμησης ενέργειας.
Ειδικότερα, το συγκεκριμένο πρόγραμμα προβλέπει αναβάθμιση τουλάχιστον τριών ενεργειακών κατηγοριών και εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας άνω του 30%. Ως αποτέλεσμα, σε αρκετά προστατευόμενα κτίρια οι επιτρεπόμενες παρεμβάσεις ενδέχεται να μην επαρκούν για την επίτευξη των απαιτούμενων στόχων, καθιστώντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση ιδιαίτερα δύσκολη ή και ανέφικτη.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε ορεινές περιοχές της Ηπείρου, όπως π.χ. το Ζαγόρι, το Μέτσοβο και τα Τζουμέρκα, όπου ο παραδοσιακός χαρακτήρας των κτιρίων συνδυάζεται με αυξημένες ανάγκες θέρμανσης και υψηλό ενεργειακό κόστος.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
«Η Ελλάδα διαθέτει περί τις 20.000 χαρακτηρισμένα διατηρητέα και προστατευόμενα κτίρια, για τα οποία ορθώς η εθνική νομοθεσία επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας τους. Η σχετική νομοθεσία, μεταξύ άλλων, περιορίζει μέρος των παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η εξωτερική θερμομόνωση, η αντικατάσταση παραδοσιακών κουφωμάτων και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων. Ταυτόχρονα, όμως, στην Ελλάδα, τα χρηματοδοτικά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, όπως το «Εξοικονομώ 2025», απαιτούν συγκεκριμένη βελτίωση ενεργειακής κατηγορίας και ελάχιστα ποσοστά εξοικονόμησης ενέργειας, ουσιαστικά καθιστώντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση ιδιαίτερα δύσκολη, ή και ανέφικτη. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο σε ορεινές περιοχές, όπως της Ηπείρου, όπου υπάρχουν αυξημένες ανάγκες θέρμανσης και υψηλό ενεργειακό κόστος.
Δεδομένου ότι η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1275 για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες των ιστορικών και προστατευόμενων κτιρίων και προβλέπει δυνατότητες ειδικής αντιμετώπισης ορισμένων ενεργειακών απαιτήσεων, ερωτάται η Επιτροπή εάν εξετάζει για τέτοια κτίρια:
1. τη θέσπιση ειδικών κριτηρίων επιλεξιμότητας, ή εναλλακτικά ενός ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού, ώστε να μην απαιτείται η επίτευξη τεχνικά ανέφικτων στόχων εξοικονόμησης,
2. την παροχή σύστασης ή καθοδήγησης προς κράτη μέλη, όπως η Ελλάδα, να συμπεριλάβουν στα Προγράμματα Ενεργειακής Αναβάθμισης δράσεις, με βάση την πραγματική, πιστοποιημένη εξοικονόμηση ενέργειας,
3. την υιοθέτηση εναλλακτικών λύσεων παραγωγής και αυτοκατανάλωσης καθαρής ενέργειας, εκτός στέγης, όπως συλλογικά φωτοβολταϊκά και Ενεργειακές Κοινότητες.»
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr