Το πολύνεκρο μακελειό στην Κρακοβία πυροδότησε σε πολλούς το ερώτημα εάν πρόκειται για έναν ψυχικά ασθενή δράστη που έχασε την επαφή με την πραγματικότητα, ή έναν πολιτικά ριζοσπαστικοποιημένο ιδεολόγο που έπραξε συνειδητά. Η ψυχαναλυτική θεωρία καταρρίπτει ωστόσο τέτοιου είδους διλήμματα.
Η ιδεολογία δεν είναι κάτι εξωτερικό που «κολλάει» σε έναν ψυχικά υγιή άνθρωπο. Αντιθέτως η ατομική ψυχοπαθολογία και η ριζοσπαστική ιδεολογία συναντώνται, διαπλέκονται και αλληλοτροφοδοτούνται. Τι σημαίνει αυτό; Η ιδεολογία προσφέρει σε ένα αποδιοργανωμένο ψυχικά υποκείμενο τα απαραίτητα «δεκανίκια» για να δομήσει μια ψευδαίσθηση τάξης και καθαρότητας, επιτρέποντας να απελευθερώσει τις πιο καταστροφικές ενορμήσεις του κάτω από το άλλοθι μιας «ανώτερης ιδέας» και εν συνεχεία να απολαύσει -με την ψυχαναλυτική έννοια- την παραβίαση του νόμου.
Το έγκλημα στην Κρακοβία ξεκίνησε στο ιδιωτικό πεδίο.
Η εκτέλεση των γονέων και της αδελφής έλαβε χώρα στο οικογενειακό τους σπίτι. Η οικογένεια είναι εξάλλου το πρωταρχικό πλαίσιο και ο πρώτος θεσμός όπου εγγράφεται ο Πατρικός Νόμος. Μετά τη σφαγή της οικογένειας στο σπίτι, ο δράστης μεταβαίνει στο δημόσιο χώρο, στην Κεντρική Πλατεία της παλιάς πόλης, η οποία αποτελεί δημοφιλή προορισμό για τουρίστες και σκορπίζει το θάνατο. Η δολοφονία της οικογένειας σημαίνει και την απόλυτη καταστροφή της συμβολικής τάξης του υποκειμένου Η δημόσια σκηνή της επίθεσης, η στολή, ο εξοπλισμός, η πλατεία, μοιάζουν με θέαμα απευθυνόμενο σε έναν φαντασιακό «Μεγάλο Άλλο» που θα αναγνωρίσει επιτέλους το αποδιοργανωμένο υποκείμενο.
Οι αρχές ανέφεραν στην έκθεση του δράστη υπερεθνικιστικές και ακροδεξιές ιδεολογίες. Λίγο αργότερα τόνισαν πως είναι πολύ νωρίς για να συνδεθεί ο δράστης του μακελειού στην Κρακοβία με πολιτική ιδεολογία. Σε κάθε περίπτωση οι ιδεολογίες του μίσους λειτουργούν σαν «μαγνήτες» για τα τραυματισμένα, αποσταθεροποιημένα, ταπεινωμένα υποκείμενα των μετανεωτερικών κοινωνιών.
Οι ακραίες, μισαλλόδοξες ιδεολογίες ελκύουν δηλαδή τα άτομα όταν εξυπηρετούν ταυτόχρονα σοβαρά ψυχικά και κοινωνικά ελλείμματα.
Η ατομική παθολογία παρέχει το καύσιμο και η ιδεολογία το όχημα προσφέροντας ηθική νομιμοποίηση και μια αφήγηση που μετατρέπει την ψυχική ασθένεια ή οδύνη σε «ιδεολογικό πεπρωμένο».
Για να θωρακιστεί συνεπώς μια κοινωνία απέναντι σε τέτοια φαινόμενα , δεν αρκεί η αύξηση της αστυνόμευσης.
Απαιτείται η αποκατάσταση των συμβολικών δεσμών αλληλεγγύης, η έγκαιρη ψυχική φροντίδα στα αδιέξοδα των νέων υποκειμένων και η αποδόμηση των ιδεολογιών που μετατρέπουν την ψυχική οδύνη σε τυφλό μίσος.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr