Στη μέγκενη του ηλεκτρονικού σφυριού οι φτωχογειτονιές της Θεσσαλονίκης! Τα δυο πρόσφατα περιστατικά αναδεικνύουν τόσο την κυβερνητική συνέργεια στο κοινωνικό έγκλημα των πλειστηριασμών, με εκατοντάδες οικογένειες να πετιούνται στο δρόμο, όσο και τη βιομηχανοποιημένη λεηλασία από το αδίστακτο επιχειρηματικό και χρηματοπιστωτικό τρίπτυχο «Τράπεζες – Funds – Servicers».
Η είδηση για την έκταση της στεγαστικής τραγωδίας στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης δεν επιδέχεται καμία διάθεση εξωραϊσμού, ούτε μπορεί να κρυφτεί πίσω από την ξύλινη γλώσσα των αρμόδιων υπουργικών αναφορών.
Μέσα στους επόμενους μήνες, μόνο στον κεντρικό Δήμο Θεσσαλονίκης, περίπου 150 έως 200 οικογένειες αναμένεται να χάσουν οριστικά και αμετάκλητα την κυριότητα της κατοικίας τους.
Την αποκαλυπτική αυτή εκτίμηση διατυπώνει ο αντιπρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θεσσαλονίκης, Γεώργιος Σούρμπας-Σερέτης, δίνοντας με τον πλέον επίσημο τρόπο το μέγεθος του κινδύνου που επικρέμαται πάνω από τις γειτονιές της πόλης.
Επίσημα στοιχεία
Τα επίσημα στοιχεία από την πλατφόρμα eauction.gr καταγράφουν μια ασταμάτητη ροή εκποιήσεων στην Κεντρική Μακεδονία και ειδικότερα στο πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης.
Από το 2020 έως το 2025, συνολικά 24.641 διαμερίσματα στην Κεντρική Μακεδονία οδηγήθηκαν σε πλειστηριασμό.
Το νούμερο αυτό αντιπροσωπεύει το 40% του συνόλου των 57.000 ακινήτων (κατοικιών, καταστημάτων, γραφείων, οικοπέδων και επαγγελματικών κτιρίων) που βρέθηκαν στη μέγκενη των κατασχέσεων.
Σχεδόν ένα στα δύο ακίνητα που εκπλειστηριάστηκαν ήταν διαμέρισμα που κάλυπτε στεγαστικές ανάγκες.
Το 2023 αποτέλεσε τη χρονιά-ρεκόρ για τη μαζική απόσπαση λαϊκής περιουσίας, με 5.119 πρώτες κατοικίες να βγαίνουν στο σφυρί στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
3.085 από αυτές κατακυρώθηκαν οριστικά, στερώντας τη στέγη από ισάριθμες οικογένειες μέσα σε μόλις 12 μήνες.
Για το έτος 2026 είχαν προγραμματιστεί 3.003 πλειστηριασμοί στην περιφέρεια, εκ των οποίων οι 1.323 αφορούν αμιγώς κατοικίες.
Τον Ιανουάριο του 2026, το ηλεκτρονικό σφυρί «χτύπησε» για 1.074 ακίνητα (477 πρώτες κατοικίες).
Για τον Φεβρουάριο του 2026, είχαν αναρτηθεί 937 πλειστηριασμοί (382 κατοικίες).
Στον κεντρικό Δήμο Θεσσαλονίκης, την πενταετία 2020-2025 βγήκαν σε πλειστηριασμό 4.275 κατοικίες:
2020: 401 κατοικίες
2021: 299 κατοικίες
2022: 883 κατοικίες (εκτίναξη των αριθμών)
2023: 948 κατοικίες
2024: 781 κατοικίες
2025: 748 κατοικίες
Για το έτος 2026, στον Δήμο Θεσσαλονίκης οι αναρτημένοι πλειστηριασμοί αγγίζουν τους 710 (περιλαμβανομένων των επαναληπτικών). Ενδεικτικά, για το διάστημα Νοεμβρίου 2026-Φεβρουαρίου 2027 καταγράφονται 96 προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί στον κεντρικό Δήμο, 24 στον Δήμο Καλαμαριάς και 25 στον Δήμο Νεάπολης – Συκεών.
Το πιο εξωφρενικό στοιχείο αυτής της διαδικασίας είναι οι εξευτελιστικές τιμές εκκίνησης. Καταγράφονται περιπτώσεις όπου πρώτη κατοικία βγαίνει στο σφυρί με τιμή πρώτης προσφοράς μόλις 5.000 ευρώ. Οικογένειες χάνουν τα σπίτια τους ακόμα και για οφειλές 2.500 ευρώ σε κοινόχρηστα ή για ανάλογα μικρά ποσά σε λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, αποδεικνύοντας ότι ο μηχανισμός λειτουργεί με όρους απόλυτης ισοπέδωσης.
Αυτοί οι εφιαλτικοί αριθμοί, ωστόσο, δεν αποτελούν ούτε φυσικό φαινόμενο ούτε μια παράπλευρη απώλεια της ελεύθερης αγοράς. Είναι το άμεσο, μεθοδευμένο και αναμενόμενο αποτέλεσμα ενός κοινωνικού εγκλήματος με ονοματεπώνυμο. Στο τιμόνι αυτής της διαδικασίας βρίσκεται η ίδια η κυβέρνηση, η οποία έχει σχεδιάσει, ψηφίσει και συντηρεί ένα θεσμικό πλαίσιο που μετατρέπει το κράτος από εγγυητή της κοινωνικής συνοχής σε εντολοδόχο εκποίησης της λαϊκής περιουσίας.
Πίσω από αυτή τη βιομηχανοποιημένη λεηλασία δρα ένα αδίστακτο επιχειρηματικό και χρηματοπιστωτικό πλέγμα:
Οι συστημικές τράπεζες, αφού διασώθηκαν επανειλημμένα με τα δισεκατομμύρια των Ελλήνων φορολογουμένων, απαλλάχθηκαν από τα «κόκκινα» δάνεια μεταβιβάζοντάς τα στα επενδυτικά σχήματα.
Τα κερδοσκοπικά Funds, εγγεγραμμένα σε υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους, αγοράζουν τα πακέτα των δανείων σε τιμές εξευτελιστικές –συχνά στο 5% με 10% της ονομαστικής τους αξίας– αλλά απαιτούν από τους δανειολήπτες την αποπληρωμή του 100% του αρχικού ποσού, φορτωμένου με τοκογλυφικά επιτόκια υπερημερίας.
Οι Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων (Servicers), λειτουργώντας ως ο επιχειρησιακός βραχίονας αυτού του κυκλώματος, εκτελούν συμβόλαια αναγκαστικής εκποίησης. Αρνούνται συστηματικά κάθε βιώσιμη ρύθμιση ή ουσιαστικό «κούρεμα», εκβιάζουν οφειλέτες και εγγυητές και οδηγούν με συνοπτικές διαδικασίες τις πρώτες κατοικίες στο ηλεκτρονικό σφυρί.
Ευθύνες της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση φέρει ακέραια την ευθύνη για αυτό το καθεστώς. Οχι μόνο παρέδωσε τα κλειδιά της ιδιωτικής περιουσίας στα funds, αλλά φροντίζει συστηματικά να θωρακίζει νομικά την ασυδοσία τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη απόπειρά της να περάσει από τη Βουλή το διαβόητο άρθρο 23, με το οποίο επιχειρούσε να παρέχει στα funds τη δυνατότητα να προχωρούν σε κατασχέσεις και βίαιες εξώσεις, παρακάμπτοντας πλήρως τις δικαστικές διαδικασίες, τα ένδικα μέσα και την οποιαδήποτε θεσμική προστασία των πολιτών.
Η προσωρινή (;) απόσυρση και αποτροπή ψήφισης του άρθρου 23, κάτω από τη γενικευμένη κατακραυγή των δικηγορικών συλλόγων, των κοινωνικών φορέων και των συλλογικοτήτων, ήταν μια νίκη της κοινωνικής αντίστασης, η οποία όμως αποκάλυψε χωρίς προκαλύμματα τις πραγματικές προθέσεις του νομοθέτη. Την ίδια στιγμή που το ηλεκτρονικό σφυρί σαρώνει το πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης, η κυβερνητική επικοινωνιακή τακτική αγγίζει τα όρια της ανοιχτής πρόκλησης. Η πρόσφατη εικόνα της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου, να κόβει κορδέλες και να εγκαινιάζει με τυμπανοκρουσίες 30 ανακαινισμένα διαμερίσματα κοινωνικής κατοικίας, την ώρα που 25.000 ακίνητα στην Κεντρική Μακεδονία αλλάζουν βίαια χέρια, αποτυπώνει το μέγεθος του εμπαιγμού. Τριάντα διαμερίσματα-βιτρίνα απέναντι σε χιλιάδες οικογένειες που πετιούνται στον δρόμο.
Περιγράφοντας τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με τις εταιρείες διαχείρισης, ο αντιπρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θεσσαλονίκης, Γεώργιος Σούρμπας-Σερέτης, χτυπά καμπανάκι κινδύνου: «Οποιος αντιμετωπίζει κίνδυνο πρέπει να απευθύνεται άμεσα σε δικηγόρο για αναζήτηση θεσμικής λύσης. Προσοχή, υπάρχουν διάφοροι επιτήδειοι με τον μανδύα δήθεν οργανώσεων που υπόσχονται διαγραφή χρεών. Αυτό είναι παραπλανητικό και δεν ισχύει. Το να σώσεις το σπίτι σου είναι πλέον μια δαπανηρή διαδικασία».
Η επισήμανση αυτή αποτυπώνει την πλήρη εμπορευματοποίηση της Δικαιοσύνης. Ακόμα και η προσπάθεια ενός πολίτη να διασώσει την κατοικία του έχει μετατραπεί σε μια δαπανηρή και συχνά απρόσιτη διαδικασία για ανθρώπους που ήδη βρίσκονται σε κατάσταση ένδειας.
Η βία αυτής της κρατικής και τραπεζικής αυθαιρεσίας δεν αποτυπώνεται μόνο σε ψυχρούς δείκτες και δικαστικά έγγραφα. Βιώνεται καθημερινά στους δρόμους της Θεσσαλονίκης ως μια βίαιη ανατροπή της κοινωνικής ζωής. Μόλις τις τελευταίες 15 ημέρες, δυο πρόσφατες υποθέσεις από την ανατολική και τη δυτική πλευρά της πόλης απογυμνώνουν πλήρως το απάνθρωπο πρόσωπο του συστήματος.
Η ιστορία του 77χρονου καρκινοπαθούς και της 75χρονης συζύγου του, στην Τούμπα, συμπυκνώνει όλη την αναλγησία του ισχύοντος καθεστώτος. Ο ηλικιωμένος, βαριά χτυπημένος από τον καρκίνο, την άνοια και ένα πρόσφατο εγκεφαλικό επεισόδιο, βρέθηκε αντιμέτωπος με την απειλή της ακαριαίας αποβολής από το διαμέρισμά του. Η «αμαρτία» του ήταν ότι το 2007 υπέγραψε ως εγγυητής σε στεγαστικό δάνειο 145.000 ευρώ που είχε λάβει ο γιος τους.
Το σπίτι της οικογένειας εκπλειστηριάστηκε για το ποσό των 85.000 ευρώ. Η διαδικασία προχώρησε χωρίς κανέναν σεβασμό στα στοιχειώδη δικαιώματα των εγγυητών. «Δεν χρωστάμε το σπίτι. Μπήκαμε εγγυητές στο παιδί μας. Το σπίτι το έχουμε ξεπληρώσει. Δεν είχαμε πάρει κανένα ειδοποιητήριο, μόνο προφορικά μας το ανακοίνωσαν», καταγγέλλει η νύφη του ζευγαριού.
Οταν η δικαστική επιμελήτρια επιχείρησε να πραγματοποιήσει έφοδο στο διαμέρισμα συνοδευόμενη από ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις και κλειδαράδες, ήρθε αντιμέτωπη με την άμεση κοινωνική αντίδραση. Γείτονες, εργατικά σωματεία, τοπικές συλλογικότητες και η Ενωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης συγκεντρώθηκαν στην είσοδο της οικοδομής, δημιουργώντας μια ανθρώπινη ασπίδα και ακυρώνοντας στην πράξη την έξωση.
Στο θέμα αναφέρθηκε χθες από το βήμα του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης και ο δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης, δικηγόρος στο επάγγελμα, χαρακτηρίζοντας «απάνθρωπο να πετάς στον δρόμο έναν άνθρωπο σε αυτή την ηλικία» και κατήγγειλε ότι «τα κοράκια, οι servicers, κοίταξαν να εκπλειστηριάσουν όχι το υποθηκευμενο σπίτι, αλλά το πατρικό…». Επισήμανε δε από το βήμα ότι «στον νόμο υπάρχουν θολές διατάξεις και κενά».
Δυστυχώς, την περασμένη Παρασκευή η Δικαιοσύνη ευθυγραμμιζόταν με τη σκληρή γραμμή των πιστωτών. Ο πρόεδρος Πρωτοδικών απέρριψε την αίτηση προσωρινής διαταγής για την αναστολή της εκτέλεσης της έξωσης, παρά το γεγονός ότι η κύρια έφεση της οικογένειας έχει οριστεί να εκδικαστεί τον Μάρτιο του 2027. Η απόφαση αυτή άνοιξε διάπλατα τον δρόμο στο fund για την άμεση αποβολή των ηλικιωμένων. Ωστόσο, η κοινωνική αλληλεγγύη αποδείχθηκε ισχυρότερη από τις δικαστικές αποφάσεις. Μετά από συνεχείς συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και διαρκή περιφρούρηση έξω από το σπίτι της οικογένειας, η έξωση του ηλικιωμένου ζευγαριού αναβλήθηκε ώς την εκδίκαση της κύριας αγωγής. Σε ανακοίνωσή της, η Ενωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης σημείωσε: «Νικήσαμε για τώρα, αλλά ο αγώνας δεν τελείωσε! Συνεχίζουμε μέχρι να εξασφαλιστεί ότι η οικογένεια θα παραμείνει στο σπίτι της και θα νικήσει!».
– Στην άλλη πλευρά της πόλης, στην Ηλιούπολη της Δυτικής Θεσσαλονίκης, ο μηχανισμός των πλειστηριασμών στράφηκε εναντίον μιας γυναίκας 92 ετών με πιστοποιημένη αναπηρία 87%. Η ηλικιωμένη γυναίκα, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρότατα κινητικά και οργανικά προβλήματα υγείας και χρήζει καθημερινής υποστήριξης για την επιβίωσή της, βρέθηκε αντιμέτωπη με την απειλή της άμεσης έξωσης από την κύρια κατοικία της.
Το διαμέρισμα στο οποίο έζησε μια ολόκληρη ζωή βγήκε στο σφυρί από επισπεύδουσα εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων για μια οφειλή που, σε σχέση με την εμπορική αξία του ακινήτου, κρίνεται ευτελής. Και σε αυτή την περίπτωση, αποδείχθηκε η πλήρης απουσία οποιασδήποτε θεσμικής δικλίδας ασφαλείας. Για τα funds και τους servicers, η 92χρονη γυναίκα δεν ήταν παρά ένας αριθμός φακέλου προς ρευστοποίηση. Μόνο η άμεση κινητοποίηση των κατοίκων της περιοχής και των φορέων της Δυτικής Θεσσαλονίκης κατάφερε να αποτρέψει την περαιτέρω κλιμάκωση, αναδεικνύοντας ότι η λαϊκή αλληλεγγύη παραμένει το μοναδικό ανάχωμα προστασίας απέναντι στο ληστρικό καθεστώς.
Η πολυτραγουδισμένη «φτωχομάνα» Θεσσαλονίκη έδειξε ότι δεν μπορεί να ανεχθεί άλλο το καθεστώς της «νόμιμης» λεηλασίας. Οσο η κυβέρνηση αρνείται να επιβάλει το ακατάσχετο της πρώτης κατοικίας για τους ευάλωτους, να θεσμοθετήσει το δικαίωμα προτίμησης του δανειολήπτη στην τιμή εξαγοράς του fund (right of first refusal) και να βάλει φρένο στην αυθαιρεσία των servicers, η στεγαστική κρίση θα βαθαίνει επικίνδυνα και οι αντιδράσεις του κόσμου θα γίνονται μαζικότερες.
Αιτήματα Ενωσης Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης
Μπροστά σε αυτή την επέλαση, η Ενωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης, εργατικά σωματεία και φορείς της πόλης επαναφέρουν επιτακτικά τα αιτήματά τους για άμεση θεσμική θωράκιση της κοινωνίας ζητώντας:
● Πλήρη νομοθετική κατοχύρωση της πρώτης κατοικίας για ευάλωτα νοικοκυριά, χαμηλοσυνταξιούχους, άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας και ΑμεΑ.
● Θεσμοθέτηση του δικαιώματος προτίμησης (Right of First Refusal). Να δίνεται η δυνατότητα στον ίδιο τον δανειολήπτη να εξαγοράσει το δάνειό του στην ίδια απομειωμένη τιμή (με το ίδιο «κούρεμα») που το μεταβιβάζει η τράπεζα στο fund.
● Αυστηρό θεσμικό έλεγχο και διαφάνεια στη δράση των servicers. Επιβολή κυρώσεων για καταχρηστικές συμπεριφορές, τραμπουκισμούς και την άρνηση ουσιαστικού διαλόγου.
Διαβάστε περισσότερα