Τη σημασία της ενίσχυσης του εσωτερικού ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων στη δημόσια διοίκηση για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών αλλά και των πολιτών, υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Σε ομιλία του στο Ετήσιο Συνέδριο του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας (IIA Greece), τόνισε ότι η αποτελεσματική διαχείριση των δημόσιων πόρων είναι «ζήτημα και οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης».
Ο κ. Πιερρακάκης μίλησε στο συνέδριο με θέμα «Lights on, let’s go!», περιγράφοντας τον εσωτερικό έλεγχο ως εργαλείο πρόληψης λαθών, αποτροπής σπατάλης και διατήρησης της εμπιστοσύνης των πολιτών στο κράτος. Υπογράμμισε ότι, σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών για επενδύσεις και κοινωνικές δαπάνες, «η αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα».
Περισσότερες ανάγκες, περιορισμένοι πόροι
Ο υπουργός σύνδεσε την ανάγκη για καλύτερη διαχείριση των δημόσιων πόρων με τις αυξανόμενες απαιτήσεις για επενδύσεις στην άμυνα, την ενέργεια, τις υποδομές και την τεχνολογία. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι ευρωπαϊκές κοινωνίες απαιτούν ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες και αποτελεσματική κοινωνική προστασία, ενώ ο κοινωνικός προϋπολογισμός αυξάνεται και λόγω του δημογραφικού προφίλ της Ευρώπης.
«Οι δημοσιονομικοί πόροι, όμως, το γνωρίζουμε όλοι, ότι δεν είναι απεριόριστοι. Γι’ αυτό, η αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα», είπε. «Κάθε ευρώ που εξοικονομούμε από την καλύτερη διαχείριση των δημόσιων πόρων είναι ένα ευρώ που μπορούμε να κατευθύνουμε εκεί όπου η κοινωνία το έχει πραγματικά ανάγκη», πρόσθεσε.
Οι πόροι αυτοί, σύμφωνα με τον υπουργό, πρέπει να αξιοποιούνται για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης, της υγείας, των υποδομών και την προστασία των πιο ευάλωτων.
«Η εμπιστοσύνη χτίζεται»
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία μιας χώρας δεν εξαρτάται μόνο από την επίτευξη δημοσιονομικών στόχων, αλλά και από τον τρόπο διαχείρισης των δημόσιων πόρων.
«Κάθε ευρώ που διαχειρίζεται το κράτος πρέπει να αξιοποιείται με διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και λογοδοσία. Η εμπιστοσύνη των πολιτών χτίζεται και μέσα από τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε συνολικά τα χρήματά τους», δήλωσε.
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αξιολογείται «η νομιμότητα, η αναγκαιότητα και η αποτελεσματικότητα κάθε δαπάνης», ώστε να διασφαλίζεται ότι οι διαθέσιμοι πόροι παράγουν το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Ο εσωτερικός έλεγχος ως πρόληψη
Ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε τον σύγχρονο εσωτερικό ελεγκτή ως φορέα «ανεξάρτητης διασφάλισης και ουσιαστικής συμβουλευτικής υποστήριξης». Ο εσωτερικός έλεγχος, κατά τον ίδιο, αξιολογεί διαδικασίες, αναδεικνύει αδυναμίες και βοηθά τη διοίκηση να λαμβάνει καλύτερες αποφάσεις.
«Η έγκαιρη αναγνώριση ενός κινδύνου μπορεί να αποτρέψει μια οικονομική απώλεια, μια διοικητική αστοχία ή ακόμη και πιο σημαντικά, μια κρίση εμπιστοσύνης», δήλωσε.
Αναφέρθηκε στη γεωπολιτική αβεβαιότητα, στις αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, στις κυβερνοαπειλές και στις τεχνολογικές αλλαγές ως παράγοντες που δημιουργούν νέες απαιτήσεις για επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς.
Το μάθημα της κρίσης
Ο υπουργός χρησιμοποίησε την εμπειρία της ελληνικής οικονομικής κρίσης: «Η οικονομική περιπέτεια της προηγούμενης δεκαετίας μάς έχει διδάξει ότι η εμπιστοσύνη μπορεί να χαθεί γρήγορα, αλλά χρειάζεται χρόνια συστηματικής προσπάθειας για να αποκατασταθεί», όπως τόνισε.
Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, έχει ενισχύσει τη διεθνή αξιοπιστία της και προσελκύει περισσότερες επενδύσεις. Ωστόσο, υποστήριξε ότι αυτή η πρόοδος δημιουργεί και «πρόσθετη υποχρέωση»: να ενισχύονται οι μηχανισμοί που προστατεύουν όσα έχουν επιτευχθεί.
«Ένας ισχυρός οργανισμός έχει την αυτοπεποίθηση να ελέγχει τις αποφάσεις του, να αναγνωρίζει τα λάθη του και να τα διορθώνει», δήλωσε.
Τεχνολογία και Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να αλλάξει τη σχέση κράτους και πολίτη, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία, ενισχύοντας τη διαφάνεια και δημιουργώντας «το σαφές αποτύπωμα κάθε διοικητικής ενέργειας».
«Όσο περισσότερες διαδικασίες γίνονται διαφανείς και ιχνηλάσιμες, τόσο ενισχύεται και η δυνατότητα ακόμη πιο ουσιαστικού ελέγχου», είπε.
Αναφέρθηκε στην τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ως εργαλείο που μπορεί να αναλύει μεγάλους όγκους συναλλαγών, να εντοπίζει ασυνήθιστα μοτίβα, να αναγνωρίζει ενδείξεις απάτης και να υποστηρίζει τη συνεχή αξιολόγηση των κινδύνων. Ως παράδειγμα ανέφερε έναν δημόσιο οργανισμό που μπορεί να εντοπίζει έγκαιρα μια προβληματική διαδικασία, πριν αυτή οδηγήσει σε οικονομική ζημιά, ή ένα ελεγκτικό σύστημα που αναδεικνύει αυτόματα συναλλαγές που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.
«Η ΤΝ χρειάζεται και η ίδια έλεγχο»
Παρά τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, ο υπουργός προειδοποίησε ότι η χρήση της δημιουργεί και νέες ευθύνες. «Ποιος ελέγχει τους αλγορίθμους; Πώς διασφαλίζεται η αξιοπιστία των δεδομένων; Πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα και πώς αποτρέπονται οι μεροληψίες οι οποίες υπάρχουν και στον αυτοματοποιημένο μηχανισμό λήψης αποφάσεων;», είπε.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει τον έλεγχο. Χρειάζεται, όμως, και η ίδια έλεγχο», τόνισε, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα αυτό μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον κλάδο τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι ο εσωτερικός ελεγκτής θα χρειάζεται όλο και μεγαλύτερη εξοικείωση με την τεχνολογία, την κυβερνοασφάλεια και την ανάλυση δεδομένων, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία και την επαγγελματική του κρίση.
Τέλος, ο υπουργός και πρόεδρος του Eurogroup σύνδεσε την ποιότητα της διακυβέρνησης με τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η Ευρώπη, είπε, χρειάζεται «περισσότερες επενδύσεις, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα», ενώ η κινητοποίηση των απαραίτητων κεφαλαίων προϋποθέτει αξιόπιστους θεσμούς, διαφανείς κανόνες και υψηλή ποιότητα εταιρικής διακυβέρνησης.
«Η εμπιστοσύνη έχει πραγματική οικονομική αξία. Μειώνει την αβεβαιότητα, ενισχύει την επενδυτική ασφάλεια και δημιουργεί προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη», δήλωσε.
Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση τα τελευταία χρόνια και έχει αποδείξει ότι μπορεί να υλοποιεί μεταρρυθμίσεις που κάποτε θεωρούνταν εξαιρετικά δύσκολες. Η επόμενη πρόκληση, κατά τον ίδιο, είναι να δοθεί στην πρόοδο αυτή «μεγαλύτερη διάρκεια και βάθος».
«Η Ελλάδα κέρδισε ξανά την εμπιστοσύνη των αγορών και κυρίως τον σεβασμό των εταίρων της. Το μεγάλο μας στοίχημα είναι να κερδίζουμε καθημερινά και την εμπιστοσύνη των ίδιων των πολιτών», κατέληξε.
Μητσοτάκης από Δουβλίνο: Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στην Ουκρανία χωρίς την Ευρώπη στις διαπραγματεύσεις