Δυο γυναίκες ετοιμάζουν τη βαλίτσα που θα πάρουν μαζί τους για τη γέννα. Η Ντιάνα θα γεννήσει το πρώτο της παιδί στη Νέα Υόρκη και στην τσάντα της υπάρχει ένα φορμάκι και ένα σκουφάκι για το μωρό και μαλακή κουβέρτα για το τύλιγμά του, music player, ipad, λάδι μασάζ με καρύδα, έλαιο λεβάντας, τζελ άρνικας, σνακ, παγούρι νερό, στηθόδεσμος θηλασμού και επιθέματα στήθους, μαξιλάρι θηλασμού, άνετα ρούχα για την ίδια.
Δηλώνει ευτυχισμένη που φροντίζει αυτή τη ζωή που ανθίζει μέσα της και νιώθει «πολύ τυχερή που μένω σε απόσταση αναπνοής από ένα από τα καλύτερα νοσοκομεία της Νέας Υόρκης: Εχουμε πρόσβαση σε εξαιρετικές εγκαταστάσεις τοκετού και περίθαλψης για ό,τι χρειαστώ εγώ ή το μωρό».
Στην τσάντα τοκετού της 20χρονης Ρόουζ στο Μαλάουι το (κοινό και για τις δύο γυναίκες) φορμάκι και σκουφάκι συνοδεύουν ένας φακός, ένα πλαστικό κάλυμμα για το κρεβάτι, ένας κουβάς για συλλογή νερού, μια λεκάνη που κάνει χρέη τουαλέτας, ένα ξυραφάκι για την κοπή του ομφάλιου λώρου, σπάγκος για το δέσιμό του, λίγα νομίσματα για την αγορά τροφίμων, τρία μεγάλα (υφάσματα) σαρόνγκ για να τυλίγει τον εαυτό της και το νεογέννητό της. Θα γεννήσει στο Κέντρο Υγείας Σιμουλέμπα του Μαλάουι: δεν έχει τρεχούμενο νερό, εξοπλισμό αποστείρωσης ή ηλεκτρικό κι έχει τέσσερις τουαλέτες για 400 άτομα και έναν μουχλιασμένο χώρο για ντους χωρίς πόρτα ή στέγη. Της ζήτησαν να φέρει γάντια, βαμβάκι, ακόμα και απορρυπαντικό για τον καθαρισμό της αίθουσας τοκετού, «και λυπάμαι τόσο που δεν έχω χρήματα να τα αγοράσω όλα αυτά».
Για όλες τις εγκύους είναι κοινή η προσμονή αλλά όχι και οι συνθήκες, όπως δείχνει παλιότερη καμπάνια της οργάνωσης Water Aid για τις τσάντες του τοκετού: «το περιεχόμενο κάθε τσάντας προσφέρει μια αποκαλυπτική ματιά στην αίθουσα τοκετού που περιμένει τη γυναίκα, φέρνοντας στο φως μια βαθιά αδικία που επηρεάζει τη μητρική υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο».
Κάθε δύο δευτερόλεπτα στον κόσμο μια γυναίκα γεννά χωρίς να διαθέτει τα βασικά είδη πρώτης ανάγκης σε έναν τοκετό, με αποτέλεσμα περισσότερες από 16 εκατομμύρια γυναίκες ετησίως να εκτίθενται σε λοιμώξεις που θα μπορούσαν να προληφθούν, αλλά απειλούν τη ζωή τους. Καθημερινά περισσότερες από 700 γυναίκες πεθαίνουν από επιπλοκές στην εγκυμοσύνη ή τον τοκετό, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και 6.200 μωρά (2,3 εκατομμύρια τον χρόνο) χάνονται προτού συμπληρώσουν τον πρώτο μήνα της ζωής τους.
Βαθιά ανισότητα
Το να γίνεις μητέρα εξακολουθεί να είναι από τις πιο άνισες εμπειρίες του κόσμου και η πραγματικότητα επιβεβαιώνει δραματικά πως ο τόπος που γεννιέται μια γυναίκα και γεννά εξακολουθεί να ορίζει τις πιθανότητες επιβίωσης της ίδιας και των παιδιών της. Επτά στις δέκα που πεθαίνουν από αιτίες που σχετίζονται με την κύηση ή τον τοκετό ζουν στην αφρικανική ήπειρο ενώ η θνησιμότητα των νεογνών στην υποσαχάρια Αφρική είναι ενδεκαπλάσια από εκείνη της Αυστραλίας ή της Νέας Ζηλανδίας. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, στη Νιγηρία σημειώνονται 992 μητρικοί θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, στο Τσαντ 747, στο Νότιο Σουδάν 691 και στο Αφγανιστάν 520. Σε αντίθεση, στην Αυστραλία είναι 6,6 και στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι 5.
Το να γίνεις μητέρα εξακολουθεί να είναι από τις πιο άνισες εμπειρίες του κόσμου
Αυτό το χάσμα επιβίωσης το βλέπουμε και στους δείκτες νεογνικής θνησιμότητας: σύμφωνα με τη Unicef στην υποσαχάρια Αφρική η αναλογία είναι 27 θάνατοι νεογνών ανά 100.000, έναντι 2,4 στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Ενώ σε αυτούς τους ζοφερούς αριθμούς πρέπει να προστεθούν και τα δύο εκατομμύρια μωρά που γεννιούνται νεκρά κάθε χρόνο. Τέσσερα στα πέντε πεθαίνουν και πάλι στην υποσαχάρια Αφρική.
Βούληση για απλές λύσεις
Στην τεράστια πλειονότητά τους αυτοί οι θάνατοι οφείλονται σε επιπλοκές στην κύηση ή σε πρόωρο τοκετό και προβλήματα που προκύπτουν στη διάρκειά του ή και μολύνσεις που θα μπορούσαν να αποτραπούν. Οι λύσεις είναι γνωστές. Δεκαετίες τώρα οι διεθνείς οργανισμοί μιλάνε για πόρους, μέτρα και παρεμβάσεις, πολλές από τις οποίες είναι σχετικά απλές και φτηνές, αλλά δεν φτάνουν σε εκατομμύρια γυναίκες του παγκόσμιου Νότου. Για παράδειγμα, αν οι έγκυες των χωρών χαμηλού και μέσου εισοδήματος λάμβαναν ένα παρασκεύασμα πολλαπλών μικροθρεπτικών συστατικών που προτείνουν τα Ηνωμένα Εθνη (το UNIMMAP-MMS) και έχει κόστος μόλις 2,60 δολάρια για όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, θα μπορούσαν να σωθούν σχεδόν μισό εκατομμύριο ζωές.
Οι προοπτικές είναι δυσοίωνες. Παρότι η θνησιμότητα των παιδιών κάτω των πέντε ετών έχει μειωθεί από 13 εκατ. το 1990 στα 4,9 εκατ. το 2024, τα τελευταία χρόνια έχει επιβραδυνθεί αυτός ο ρυθμός: η ετήσια μείωση της παιδικής θνησιμότητας είναι σήμερα δυόμισι φορές πιο αργή από ό,τι στις αρχές του αιώνα μας.
Συγχρόνως οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια απειλούν ακόμα και να αντιστρέψουν όσα έχουν επιτευχθεί. Αυτό επισημαίνει η έκθεση Goalkeepers 2025 του Ιδρύματος Γκέιτ που προβλέπει πως οι θάνατοι παιδιών κάτω των πέντε ετών θα μπορούσαν να αυξηθούν για πρώτη φορά αυτόν τον αιώνα κατά 200.000 ως συνέπεια της μείωσης της διεθνούς χρηματοδότησης.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr