Φέτος, το Θέατρο του Νέου Κόσμου κλείνει 30 χρόνια αδιάλειπτης όχι μόνο λειτουργίας αλλά και δημιουργίας.
Και μάλιστα δημιουργίας πραγματικά καινοτόμου: ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος, που ήταν στο «τιμόνι» του θεάτρου επί δεκαετίες έως να αναλάβει τα τελευταία χρόνια ο γιος του Μίλτος, αλλά και η Κοραλία Σωτηριάδου, πάντα παρούσα με αρκετές μεταφράσεις έργων που έχουν παρουσιαστεί να είναι δικές της, όχι μόνο έφερε (και συνεχίζει να φέρνει) θεατρικά έργα στην Ελλάδα από ξένους συγγραφείς που δεν είχαν παιχτεί ποτέ ξανά στη χώρα, αλλά έβγαλε και πληθώρα νέων τότε ηθοποιών, όλοι καταξιωμένοι πλέον.
Από τον Αργύρη Ξάφη και την Τζίνη Παπαδοπούλου έως τον Δημήτρη Καπουράνη, όλοι τους έγιναν πρωταγωνιστές επειδή ένας σκηνοθέτης πίστεψε σε αυτούς, τους έδωσε βήμα και χώρο και οι ίδιοι/ιες με το ταλέντο και την αξία τους προόδευσαν. Αλλά πάντα χρειάζεται κάποιος να σε εμπιστευτεί αρχικά. Αυτός ο κάποιος ήταν ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος (δεν θα πει ο ίδιος ποτέ αυτά για τον εαυτό του, αλλά έτσι είναι ακριβώς). Τώρα, με αφορμή την επέτειο των 30 χρόνων του θεάτρου, και ενώ έχει αποκτήσει (θεατρικά) και ακόμα δύο σκηνές (θέατρο «Χώρα» και «Κνωσσός»), παραστάσεις που είχαν ανέβει πριν χρόνια επαναλαμβάνονται με καινούργιους θιάσους. Αυτό ισχύει και για «Τα ορφανά» του Ντένις Κέλι.
Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Θέατρο του Νέου Κόσμου τον Νοέμβριο του 2010, σε μετάφραση Κοραλίας Σωτηριάδου και σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου. Ηταν μάλιστα η πρώτη φορά που παρουσιαζόταν ο Κέλι σε ελληνικό θέατρο (λίγο αργότερα ακολούθησε το «DNA» του ίδιου, σε σκηνοθεσία Σοφίας Βγενοπούλου, και πάλι στο Θέατρο του Νέου Κόσμου). Τώρα, «Τα ορφανά» θα συστηθούν και πάλι επί σκηνής, 16 χρόνια μετά, από τον Θανάση Ζερίτη (σκηνοθεσία) και τους Γιάννη Λεάκο, Νεφέλη Μαϊστράλη και Χρήστο Τσάβο στους τρεις ρόλους του έργου.
Το κείμενο θα μπορούσε να ξεκινήσει και να τελειώσει εδώ: είδαμε πρόβα της παράστασης, είναι ό,τι καλύτερο έχουμε δει όχι μόνο φέτος αλλά τα τελευταία χρόνια στο θέατρο, συστήνουμε ανεπιφύλακτα να το δείτε. Ειδικά τη φετινή θεατρική περίοδο που δεν ξεκίνησε διόλου ευοίωνα καλλιτεχνικά (πιο πολλές βραβεύσεις έχουμε δει από καλά και σωστά δοσμένα έργα – και αναφερόμαστε στις νέες παραγωγές και όχι στις επαναλήψεις), αυτή η πρόβα που παρακολουθήσαμε μας έδωσε πραγματικά ανάσα. Και αυτό είναι κάτι που σπάνια το λέμε/βιώνουμε.
Η υπόθεση φαινομενικά είναι απλή… έως την ανατροπή που κάνει ο Κέλι και, δίχως να το καταλάβεις, γίνεσαι από θεατής, ένας από τους πρωταγωνιστές: ένα ζευγάρι, η Ελεν (Νεφέλη Μαϊστράλη) και ο Ντάνι (Γιάννης Λεάκος) ετοιμάζονται για ένα ρομαντικό δείπνο, όταν ξαφνικά στο σπίτι μπαίνει ο αδερφός της Ελεν, Λίαμ (Χρήστος Τσάβος). Τα ρούχα του είναι καταματωμένα και, παρά την ηρεμία του, όλοι αναστατώνονται. Τι έχει συμβεί; Ποια είναι η ευθύνη που πρέπει να αναλάβει το ζευγάρι; Πώς θα συνεχιστεί η βραδιά και… η ζωή τους; Οι τρεις ερμηνευτές δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους επί σκηνής. Τη Νεφέλη Μαϊστράλη και τον Γιάννη Λεάκο τούς γνωρίζαμε και ξέραμε τις υποκριτικές τους δυνατότητες. Αλλά εδώ ξεπερνούν ό,τι είχαμε δει έως τώρα. Ο Χρήστος Τσάβος, ένας νεότερος ηθοποιός με συνεργασίες κυρίως στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, μας κέρδισε πλήρως ατομικά, ενώ εντάχθηκε απολύτως οργανικά στην παράσταση.
Μια παράσταση όπου το χιούμορ συνομιλεί με τις πιο βαθιές όχι μόνο πολιτικές αλλά και υπαρξιακές αλήθειες. Αυτές που δεν θέλουμε καν να αναγνωρίσουμε ως τέτοιες. Το έργο γράφτηκε σε συγκεκριμένο πολιτικό κλίμα: «το 2009 η Βρετανία ζούσε ακόμη στον απόηχο των τρομοκρατικών επιθέσεων του Λονδίνου το 2005, των πολέμων στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν και της εντεινόμενης δημόσιας συζήτησης για τη μετανάστευση και την ασφάλεια. Τα «Ορφανά» συνομιλούν με αυτή την πραγματικότητα. Αλλά όχι μόνο με εκείνη. Ο Θανάσης Ζερίτης έχει κατορθώσει σκηνοθετικά να κάνει την παράσταση κατ’ αρχάς δική του και κατά δεύτερον διαχρονική. Τη βλέπεις και κατανοείς πως δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα τα τελευταία 20 σχεδόν χρόνια από τη συγγραφή του έργου. Είναι δυνατόν;
Είναι. Βλέπεις ο Κέλι δεν αντιμετωπίζει τον ρατσισμό ως αποκλειστικό χαρακτηριστικό των ακραίων. Τον αναζητά στις καθημερινές δικαιολογίες, στον φόβο και στην προθυμία ακόμα και των πλέον φιλελεύθερων και σκεπτόμενων ανθρώπων να παραβλέψουν τη βία όταν αφορά κάποιον από τη δική τους πλευρά. Οταν τους αφορά προσωπικά. «Είναι δύσκολο να δεχθείς μια γάτα να βρομίζει τον δικό σου λευκό καναπέ» ακούμε τον Λίαμ (κάπως έτσι είναι η φράση, όπως τη θυμόμαστε) να λέει στο ζευγάρι, γυρίζοντας τον καθρέφτη στους ίδιους. Αυτούς, τους δημοκράτες. Αυτούς, τους αντιρατσιστές. Που πράγματι είναι, έως… να μην είναι πια.
Τα «Ορφανά», στην απόδοση που θα παρακολουθήσουμε, δεν είναι ένα έργο θρίλερ μόνο. Βγάζει γέλιο (πικρό, αλλά γέλιο) εκεί που δεν το περιμένεις και κυρίως αποκαλύπτει τους μηχανισμούς που γεννούν τη βία ή τελικά αναπαράγουν τον φόβο πάνω στον οποίο αυτοί στηρίζονται. Και αυτοί οι μηχανισμοί έχουν εσωτερικευθεί μέσα μας. Σε όλους μας. Το θέμα είναι, στην Αθήνα του 2026, τι απαντάμε σε αυτό το ζήτημα, με τις νέες μορφές ξενοφοβίας, την κανονικοποίηση του αυταρχισμού και τη διαρκή επίκληση της ασφάλειας που ζούμε και ίσως δεν έχουμε καν αναγνωρίσει. Αυτή η παράσταση, πάντως, κάνει όλα τα παραπάνω πλήρως φανερά. Και, ναι, μην τη χάσετε.
info
Κάθε Δευτ., Τρ. στις 21.00, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου – Κεντρική Σκηνή (Αντισθένους 7 και Θαρύππου, Νέος Κόσμος – Στάση μετρό Συγγρού-Φιξ, τηλ.: 2109212900). Προπώληση: www.more.com
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr