Σύμφωνα με τα τελευταία δημοσιεύματα, η δεύτερη σεζόν του“Pluribus” θα αρχίσει να προβάλλεται στην καλύτερη εκδοχή το φθινόπωρο του ’27, στην πιθανότερη κάπου μέσα στο 2028. Στην καλύτερη εννοείται αν μέχρι τότε δεν έχει βρεθεί ο κόσμος σε μια μετα-αποκαλυπτική φάση, ώστε να συντονιστεί με τον μυθοπλαστικό του “Pluribus”, γιατί, ναι, για όσους δεν ξέρουν, πρόκειται για μια ακόμη σειρά που διαδραματίζεται σε μετα-αποκαλυπτικό περιβάλλον. Και προφανώς υπάρχει ένα zeitgeist, ένα πνεύμα των καιρών, που γεννά τόσες πολλές ιστορίες γύρω από το τέλος του κόσμου (όπως τον ξέραμε). Κάποιο όριο έχουμε φτάσει, τουλάχιστον ψυχολογικό, κάτι έχει στομώσει στο όλο πρότζεκτ, κάτι δεν πάει ακριβώς καλά. Η πρώτη πάντως σεζόν εννέα επεισοδίων προβλήθηκε στο Apple TV Νοέμβρη και Δεκέμβρη, με το τελευταίο επεισόδιο να προβάλλεται μέσα στις γιορτές των Χριστουγέννων, λίγο πριν ευχηθούμε καλή χρονιά, μια χρονιά που μας μπήκε με ντου στη Βενεζουέλα, συνεχίζεται με τον εν εξελίξει παγκοσμίων οικονομικών επιπτώσεων πόλεμο στη Μέση Ανατολή, κι είμαστε ακόμα στον Απρίλιο.
Το υπέροχο πρώτο επεισόδιο της σειράς ξεκινά με ένα κράμα Σπίλμπεργκ και «Επαφής» του Ρόμπερτ Ζεμέκις και του Καρλ Σαγκάν, τι ωραίος που είναι πάντα αυτός ο ενθουσιασμός της αρχής, κάθε φορά που μας στέλνουν οι εξωγήινοι σήματα για να επικοινωνήσουν με το είδος μας. Στο “Pluribus” μας έστειλαν έναν γενετικό κώδικα. Τι επίδραση να έχει άραγε; Η ανθρωπότητα θα πειραματιστεί πάνω σε ζώα για να το μάθει. Όχι ακριβώς η ανθρωπότητα δηλαδή, το συντριπτικό τμήμα της μάλλον δεν γνωρίζει κάτι για τα εξωγήινα σήματα και τα επακολουθήσαντα πειράματα. Μόνο η κορυφή της ανθρώπινης πυραμίδας, οι άνθρωποι που βρίσκονται στην εξουσία. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι η κορυφή θα εξέταζε πού θα κατέληγαν τα πειράματα και μετά θα έπαιρνε τις αποφάσεις της, για το τι και πώς θα παρουσιάσει στην υπόλοιπη πυραμίδα, για το αν και σε ποιον βαθμό θα τη χειραγωγήσει, για το αν θα χρησιμοποιήσει τη γνώση που απέκτησε ως δικό της όπλο ή ως αγαθό στην υπηρεσία των πολλών, για το αν θα τη μοιραστεί ή θα κρίνει ότι η υπόλοιπη πυραμίδα δεν είναι αρκετά ώριμη ώστε να την αποκτήσει κι εκείνη.
Αλλά τα πράγματα δεν πάνε βάσει του σχεδίου. Όλο αυτό θα ξεφύγει από τον έλεγχό της, θα ξεφύγει από το εργαστήριο ως ιός, θα εξαπλωθεί σε χρόνο ντε τε σε ολόκληρο τον πλανήτη. Αποτέλεσμα; Όσο πρόλαβε να παίξει η εξουσία των ανθρώπων πάνω στους ανθρώπους έπαιξε, η ανθρωπότητα καταλαμβάνεται από μια συλλογική νοημοσύνη και πια όλοι το ίδιο είμαστε, Λαός και Κολωνάκι, εξουσιαστές και εξουσιαζόμενοι, ζάμπλουτοι και φτωχοί, όλες οι ράτσες, όλες οι φυλές, όλα τα θρησκεύματα. Κάθε είδους διάκριση καταλύεται, όλοι είμαστε ίσοι, όλοι είμαστε το ίδιο πράγμα, όλοι είμαστε ένα. Ένα μυαλό τουλάχιστον, μια κοινή συνείδηση. Ο κάθε ξεχωριστός άνθρωπος εν μέρει και μόνο παραμένει ξεχωριστός. Και βασικά εν μέρει και μόνο παραμένει άνθρωπος. Σε αντίθεση με το πνεύμα, το σώμα παραμένει μεν ξεχωριστό, αλλά ακόμα κι αυτό σχετικό είναι σε ένα βαθμό, αφού έντονες εξωγενείς επιδράσεις σε έναν «άνθρωπο» μπορούν να προκαλέσουν έντονες επιδράσεις σε εκατομμύρια άλλους. Μαζί με τις υπόλοιπες διακρίσεις μεταξύ των ανθρώπων, παύουν να υπάρχουν και όλα τα προβλήματα που τους κατέτρωγαν, σταματάει κάθε είδους μεταξύ τους σύγκρουση, σταματάνε οι εσωτερικές συγκρούσεις του καθενός, όλοι είναι πια ευτυχισμένοι και ζουν αρμονικά,
Δεκατρείς μόνο άνθρωποι σε όλον τον πλανήτη έδειξαν ανοσία στον ιό και δεν κόλλησαν, μένοντας έτσι οι τελευταίοι εκπρόσωποι του ανθρώπινου είδους όπως το ξέραμε. Ανάμεσά τους η Ρέα Σίχορν, Κάρολ Στούρκα στο “Pluribus” και Κιμ Γουέξλερ στο “Better Call Saul”. Είναι ωραίες αυτές οι ιστορίες του Βινς Γκίλιγκαν με τους ηθοποιούς του και το πώς αναπροσαρμόζει τις σειρές του πάνω τους. Ο Άαρον Πολ προγραμματιζόταν να φύγει γρήγορα από τη μέση του “Breaking Bad”, αλλά άρεσε στον Γκίλιγκαν τόσο, που έμεινε μέχρι το τέλος του κι ακόμα παραπέρα. Η Ρέα Σίχορν θα είχε δευτερεύουσα θέση στον κόσμο του“Better Call Saul”, αλλά όχι μόνο κέρδισε βασικότατη, στη συνέχεια της δόθηκε κι ο πρωταγωνιστικός ρόλος στο “Pluribus” (και μάλιστα σε μια σειρά στην οποία παίζει σχεδόν μόνη μπάλα), μολονότι ο Γκίλιγκαν είχε αρχίσει να σκέφτεται τη σειρά με άντρα πρωταγωνιστή.
Ο Γκίλιγκαν, μάστορας στο να φτιάχνει πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες γεμάτους τρωτά και γκρίζες προς μαύρες ζώνες, ούτε εδώ θα μας προσφέρει μια αξιαγάπητη ηρωίδα. H Kάρολ βέβαια δεν ρέπει στο έγκλημα όπως ο Γουόλτερ Γουάιτ ή στην απατεωνιά όπως ο Σολ Γκούντμαν, τα γκρίζα της κομμάτια τον εαυτό της βλάπτουν βασικά, έχουν να κάνουν με το ότι είναι ανικανοποίητη, δεν μπορεί να χαρεί τη ζωή της, η πολύ μεγάλη απήχηση που είχε προ ιού ερχόταν μέσω εύπεπτης γλυκερής λογοτεχνίας, η οποία θεωρούσε ότι δεν την εξέφραζε, τα απωθημένα της τα συγγραφικά για τη σοβαρή λογοτεχνία κωλυσιεργούσε και δίσταζε να τα φέρει στο φως, μέσα σε όλα αυτά είχε και το θεματάκι της με το αλκοόλ. Είναι επίσης αρκετά στρίντζω και κακότροπη. Τουλάχιστον είναι τώρα έτσι, απέναντι στην υπόλοιπη πρώην ανθρωπότητα, απέναντι στην υπόλοιπη κάτι σαν ανθρωπότητα, απέναντι σε αυτό το συλλογικό μυαλό, απέναντι σε αυτή τη συλλογική ευτυχία, εκείνη που, ενώ είχε κάθε λόγο στην ως τώρα ζωή της για να είναι ευτυχισμένη (μια καλή σχέση, επιτυχία, δόξα, λεφτά), κάτι μέσα της την κλωτσούσε την ευτυχία.
Εν πάση περιπτώσει, τώρα υπάρχει μια εντελώς νέα κατάσταση και πρέπει να βρεθεί ένας νέος οδικός χάρτης. Άκου να δεις πως έχουν τα πράγματα, Κάρολ. Εμείς σε αγαπάμε, έχεις όλη την ελευθερία του κόσμου, έχεις τον πλανήτη σαν προσωπική παιδική σου χαρά, ό,τι μας ζητάς θα στο παρέχουμε αμέσως, κάνε ό,τι μα ό,τι θες, μέχρι να βρούμε τον τρόπο να σε κάνουμε μέλος μας, οπότε και παύει αυτή σου η ελευθερία. Όντως σε αγαπάμε, δεν υποκρινόμαστε, όντως θα κάνουμε ό,τι μας ζητήσεις, δεν σε σαμποτάρουμε, αλλά υπάρχει ένα όριο στην αυτενέργειά σου. Όταν θα είμαστε σε θέση να καταλάβουμε πώς θα παρακάμψουμε την ανοσία σου, ώστε να σε κάνουμε σαν κι εμάς, θα σε κάνουμε. Όχι επειδή είμαστε παμφάγοι άρπαγες όπως εσείς οι άνθρωποι, αλλά για το καλό σου, επειδή οφείλουμε να σου προσφέρουμε αυτό που όλοι μαζί συλλογικά βιώνουμε, επειδή σε βλέπουμε σαν πλάσμα που πνίγεται στη θάλασσα και οφείλουμε να σε σώσουμε. Ή ίσως επειδή τελικά αυτή είναι η δική μας φύση, όπως εσείς έχετε τη δική σας.
Δεκατρείς μεμονωμένοι άνθρωποι, δεκατρείς κανονικοί άνθρωποι μπροστά στα νέα δεδομένα. Ποια θα ήταν η «υγιής» αντίδραση απέναντι σε αυτά τα δεδομένα; Πώς κρίνεται το νορμάλ σε μια κατάσταση που δεν έχει τίποτα το φυσιολογικό; Ακόμα κι έτσι (ή ίσως ακριβώς για αυτό), κάθε ανθρώπινη στάση μοιάζει προβληματική. Πώς να μην μοιάζει προβληματική η στάση των περισσοτέρων που είναι έτοιμοι να αποδεχθούν την (καινούργια) μοίρα τους με έναν συνδυασμό παθητικότητας, κομφορμισμού, παραίτησης και επιλογής; Πώς να μην μοιάζει, απ’ την αντίθετη πλευρά, προβληματική η στάση που επιδεικνύει ο ούλτρα ζηλωτής ονόματι Μανούσος (Παραγουανός και όχι Κρητικός), ο οποίος έχει έναν ηθικό κώδικα που μοιάζει παντελώς παράταιρος, εκτός τόπου, χρόνου και περιστάσεων, σαν αυτό που κάνει να είναι περισσότερο απώθηση παρά επανάσταση; Αλλά και πώς να μην μοιάζει προβληματική η στάση εκείνων που συνειδητοποιούν ότι ξαφνικά έχουν την ευκαιρία να ζήσουν το απόλυτο καπιταλιστικό όνειρο; Τα καλύτερα που θα μπορούσε ποτέ να τους προσφέρει ο καπιταλισμός τώρα βρίσκονται στα πόδια τους. Όλα τα λούσα, όλα τα κομφόρ, τα πάντα, ό,τι μπορούσε στον προ του ιού κόσμο να αγοράσει το χρήμα κι ίσως ακόμα κι ό,τι δεν μπορούσε να αγοράσει, ένας κόσμος ανάμεσα στη φαντασίωση και την πραγματικότητα. Όνειρα ατομικού ευδαιμονισμού από τη μια, μια συλλογική ευτυχισμένη οντότητα από την άλλη. Η οποία διέπεται από ένα πλέγμα αξιών που άλλες μας σκανδαλίζουν γιατί σπάνε φρικτά ταμπού, άλλες μας φαίνονται ακατανόητες, γιατί τελικά όλα ανάγονται στον ανθρωποκεντρισμό μας, στην προτεραιότητα που δίνουμε στο δικό μας είδος έναντι όχι μόνο των ζώων αλλά και των φυτών. Η ανθρωπότητα έχει διαμορφώσει τις έννοιες του καλού και του κακού υπό το ανθρωποκεντρικό πρίσμα.
Και μιλώντας για ανθρωποκεντρισμό, ένα αρνητικό που μπορώ να καταλογίσω στον πρώτο κύκλο της σειράς, είναι ότι ο Γκίλιγκαν έχει αποφύγει, πολύ βολικά για αυτόν ως τώρα και κάπως κλέβοντας ως τώρα, να μας δείξει την καθημερινότητα των δισεκατομμυρίων που έχουν καταληφθεί από τον ιό του συλλογικού νου. Πώς ζει η κατειλημμένη από τον συλλογικό νου πρώην ανθρωπότητα; ΟΚ, δεν έχουν πια ιδιοκτησία και σπίτια και κοιμούνται όλοι μαζί για να γλιτώνουν ενέργεια. Αλλά με τι ασχολούνται όλη μέρα; Κι όχι μόνο από πλευράς απασχόλησης. Συζητάνε έστω στο μυαλό τους, έστω ως μία ενιαία φωνή; Ποιοι είναι; Τι συνεπάγεται αυτή η ευτυχία; Σε τι συνίσταται; Όσον αφορά τη δική τους ύπαρξη, έχουμε νομίζω ακόμα μείνει σε πολύ αποσπασματικές εκφάνσεις της και πάντα σε σχέση με το ένα ή το άλλο αίτημα της Κάρολ ή άλλων ανθρώπων. Πρέπει να μπούμε περισσότερο στον κόσμο τους, ώστε και ο κόσμος του “Pluribus” να γίνει πιο αληθινός, αλλά και τα διλήμματα της Κάρολ ακόμη πιο καίρια και ακόμη πιο πολυδιάστατα. Αλλά αν το ένα βασικό χαρακτηριστικό του Γκίλιγκαν είναι ότι παραδίδει πάρα πολύ σημαντικές σειρές, το άλλο είναι ότι σεζόν με τη σεζόν γίνονται ακόμα καλύτερες, ακόμα πλουσιότερες, ακόμα βαθύτερες. Οπότε ελπίζουμε βασίμως.
Τι να κάνει λοιπόν η Κάρολ; Να υποταχθεί (εντός ή εκτός εισαγωγικών); Να περιμένει να έρθει η σειρά της να χάσει τον εαυτό της, να πάψει να είναι η Κάρολ και να γίνει μέλος του συλλογικού νου; Ή να προσπαθήσει να σώσει την ανθρωπότητα, αν τυχόν καταφέρει να βρει τρόπο να επαναφέρει τα πράγματα στην προ του ιού κατάστασής τους; Μήπως όμως η ανθρωπότητα μόλις σώθηκε; Μήπως μόλις σώθηκε δια της κατάληψής της, δια της αλλοίωσης της, δια της κατάργησής της; Μήπως η ανθρωπότητα είναι τελικά ο ιός; Ξέρω: υπάρχει ένας αήττητος ρομαντισμός, κάτι που πεισματικά εξακολουθεί να φαντάζει ευγενές, στην ιδέα ότι πρέπει να παραμείνουμε άνθρωποι με κάθε τίμημα. Η ελευθερία επιλογής, η ατομικότητα, η ιδιωτικότητα, η αυτονομία, το αυτεξούσιο καράβι της ανθρώπινης καρδιάς και του ανθρώπινου νου: όχι, δεν γίνεται να τα χάσουμε αυτά. Έστω λοιπόν ότι η Κάρολ θα βρει σε έναν επόμενο κύκλο (ο Γκίλιγκαν έχει πει ότι ο αρχικός του σχεδιασμός είναι για τέσσερις) τον τρόπο με τον οποίο θα την σώσει την ανθρωπότητα, επαναφέροντάς την στο προηγούμενο στάτους της, το κανονικό, εκεί που ο κάθε ένας έχει το απολύτως δικό του μυαλό, κάνει τις απολύτως δικές του επιλογές, εκεί που ο κάθε ένας είναι ελεύθερος να κυνηγήσει την ευτυχία, ή ακόμα και να τη διώχνει μακριά όταν εκείνη τον πλησιάζει απειλητικά. Δεν θα ξαναξεκινούσε άραγε το αμέσως επόμενο δευτερόλεπτο το προαιώνιο παιχνίδι του να με φας και να σε φάω, του άνθρωπος τρώει άνθρωπο, τάξη τρώει τάξη, εθνότητα τρώει εθνότητα, πολιτισμός τρώει πολιτισμό;
Θα αλλάζαμε μυαλό; Το ξανά ατομικό μας μυαλό θα έπαιρνε τα πράγματα αλλιώς απ’ ό,τι τα είχε πάρει μέχρι τη στιγμή του ιού; Ακόμα κι αν υποτεθεί ότι κάτι τόσο κοσμογονικό θα μας έκανε να δούμε τα πράγματα αλλιώς, ακόμα κι αν υποτεθεί ότι θα ξαναστηνόταν το παγκόσμιο κοινωνικό παιχνίδι σε νέες, ριζικά διαφορετικές βάσεις, ότι θα υπήρχε ενδεχομένως ένα διαφορετικό παγκόσμιο σύστημα, πόσο γρήγορα θα επανέρχονταν οι ίδιες καταστροφικές και αυτοκαταστροφικές δυναμικές; Απ’ την άλλη, για να κάνουμε τον δικηγόρο του διαβόλου, δηλαδή τον δικηγόρο του ανθρώπου, δεν θα επανέρχονταν μαζί και όλα τα απείρως γοητευτικά συστατικά του να είσαι άνθρωπος, ακόμη κι αν μέρος της γοητείας μας είναι οι καταστατικές μας ελλείψεις και ρωγμές; Ναι. Θα επανέρχονταν κι αυτά.
Σε κάθε πάντως περίπτωση, το δίλημμα των ηρώων του “Pluribus” δεν είναι μια ανθρωπότητα έτσι ή αλλιώς. Το δίλημμα δεν είναι μια ανθρωπότητα που στερείται κάποιων -έστω βασικών- χαρακτηριστικών της, προς όφελος κάποιων άλλων, το δίλημμα δεν είναι ας πούμε «Ελευθερία και Ιδιωτικότητα εναντίον Ευτυχίας και Αρμονίας». Αυτό που υπάρχει πλέον, πλην των δεκατριών που δεν νόσησαν, δεν είναι ανθρωπότητα, αυτοί δεν είναι άνθρωποι. Το δίλημμα είναι αν θα συνεχίσει να υπάρχει ανθρωπότητα ή αν ό,τι κακό κι όποια καταστροφή ήταν να φέρει στον πλανήτη, στο οικοσύστημα και στην ίδια, τα έφερε. Αν αγαπάς την ανθρωπότητα οφείλεις να τη διασώσεις. Αν αγαπάς την ανθρωπότητα, μαζί της θα διασώσεις και την καταστροφή, την οδύνη και τον όλεθρο που νομοτελειακά θα ξαναφέρει ανακτώντας τις αισθήσεις της. Διάλεξε τι αγαπάς περισσότερο, διάλεξε τι θεωρείς περισσότερο σημαντικό.
Στις συνεντεύξεις του ο Γκίλιγκαν αναφέρεται στην εξής ειρωνεία: το “Pluribus” είναι μια σειρά που μιλά για μια συλλογική νοημοσύνη, ένα hive mind, και μερικές από τις καλύτερες ιδέες για την ανάπτυξή της προέκυψαν από το τραπέζι που κάθεται μαζί με τους σεναριογράφους που έχει προσλάβει, με αποτέλεσμα να είναι σαν μην γεννήθηκαν από έναν ή μία εξ αυτών, αλλά συλλογικά, ως προϊόν συλλογικής διάνοιας. Αυτή όμως είναι μια συλλογική διάνοια φουλ δημιουργικών και ταλαντούχων ανθρώπων. Λέγαμε στην αρχή του κειμένου ότι βρισκόμαστε ακόμα στον Απρίλιο του 2026. Τον Μάιο του 2026 η συλλογική διάνοια του Α.Ι. θα είναι πολύ ισχυρότερη απ’ ό,τι τώρα κι όταν ξεκινήσει να προβάλλεται ο δεύτερος κύκλος της σειράς, τέλη του ’27 ή μέσα στο 2028, πολύ ισχυρότερη εις τη νιοστή. Μπορεί να δώσει αυτή την πολυπόθητη λύση, μπορεί να πάρει αυτή τα πράγματα στα χέρια της, αφού εμείς εδώ στην ανθρωπότητα για να λέμε καταπληκτικές ιστορίες σε σειρές, ταινίες και βιβλία καλοί είμαστε, για να σταματούσαμε όμως να διαλύουμε ό,τι βρούμε γύρω μας αποδειχτήκαμε ξανά και ξανά εγγενώς ανίκανοι;
The post “Pluribus” του Βινς Γκίλιγκαν: Περιμένουμε πολλά (απ’ το τέλος του κόσμου) appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα