Ενώ δεκάδες αστυνομικοί και ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι έκαναν την εμφάνισή τους την Τρίτη το πρωί στο Σαν Τέλμο, μια περιοχή παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του Μπουένος Άιρες, γεμάτη με πλακόστρωτους δρόμους, μία από τις υπαλλήλους ενός καταστήματος dulce de leche (παραδοσιακής καραμελωμένης κρέμας γάλακτος) βγήκε έξω από το μαγαζί.
Όπως ανέφερε σε δημοσίευμά του ο Guardian, η κοπέλα είδε τους αστυνομικούς και τους ρώτησε τι συνέβαινε.
Της απάντησαν ότι «αναζητούσαν μια βόμβα».
Δεν έμαθε εκ μέρους τους παρά μόνο αργότερα, ότι τελικά δεν υπήρχε κανένας κίνδυνος έκρηξης, και ότι οι αρχές αναζητούσαν στην πραγματικότητα έναν δραπέτη.
«Ιταλό μαφιόζο, έτσι;» ρώτησε.
Ο δραπέτης, ωστόσο, δεν ήταν ακριβώς μαφιόζος.
Επρόκειτο για τον 74χρονο Λεονάρντο Μπερτουλάτσι, πρώην μέλος των Ερυθρών Ταξιαρχιών, της ριζοσπαστικής ακροαριστερής ένοπλης οργάνωσης της Ιταλίας. Ο Μπερτουλάτσι τελούσε υπό κατ’ οίκον περιορισμό στην Αργεντινή μετά τη σύλληψή του το 2024, εν αναμονή της έκδοσής του στην Ιταλία, όπου έχει καταδικαστεί σε κάθειρξη 27 ετών. Την Τρίτη, όμως, κατάφερε να αποδράσει από τον κατ’ οίκον περιορισμό υπό άκρως θεαματικές συνθήκες. «Ήταν σαν σκηνή από κινηματογραφική ταινία», δήλωσε άτομο με γνώση της έρευνας, το οποίο ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του.
Περίπου στις 06.00 το πρωί, την ώρα που οι περισσότερες δυνάμεις ασφαλείας είχαν «στρέψει την προσοχή τους στα μέτρα ασφαλείας για τον Πάπα», ο οποίος πραγματοποιούσε επίσκεψη στην Αργεντινή, ο Μπερτουλάτσι έκοψε το ηλεκτρονικό περικνήμιο επιτήρησης που φορούσε στον αστράγαλό του.
Προκειμένου να παρακάμψει τους αισθητήρες θερμοκρασίας και πίεσης, της συσκευής, φέρεται να την τύλιξε μέσα σε έναν σωλήνα, μαζί με χοιρινό λίπος, και να την άφησε δίπλα σε ένα θερμαντικό επίθεμα.
Στη συνέχεια, κατέβηκε με σχοινί από το διαμέρισμά του, που βρισκόταν στον 5ο όροφο, πήδηξε σε ένα άδειο οικόπεδο πίσω από το κτίριο, και κατόπιν σκαρφάλωσε σε μια μεταλλική πύλη, προκειμένου να βγει στον δρόμο.
Δύο εβδομάδες νωρίτερα, είχε ενεργοποιηθεί συναγερμός στο σύστημα του ηλεκτρονικού περικνημίου, υποδεικνύοντας ότι ενδεχομένως επιχειρούσε να επέμβει στη συσκευή. Την Τρίτη, οι αστυνομικοί διαπίστωσαν ότι το περικνήμιο είχε σταματήσει εντελώς να μεταδίδει δεδομένα σχετικά με τις κινήσεις του, και έσπευσαν στο σπίτι του. Όταν έφτασαν, διαπίστωσαν ότι είχε εξαφανιστεί.
«Ήξερε ακριβώς τι έκανε», δήλωσε η πηγή. «Άλλωστε, πρόκειται για έναν άνθρωπο που είχε αναλάβει καθήκοντα στον τομέα της εφοδιαστικής υποστήριξης των ιταλικών Ταξιαρχιών».
Πράγματι, ο Μπερτουλάτσι είχε διατελέσει ανώτερο στέλεχος των Ερυθρών Ταξιαρχιών, μιας οργάνωσης που ευθύνεται για σειρά επιθέσεων κατά τη δεκαετία του 1970, την περίοδο που έμεινε γνωστή στην Ιταλία ως «Τα Χρόνια του Μολύβδου». Η οργάνωση έγινε γνωστή κυρίως για την απαγωγή και τη δολοφονία του πρώην πρωθυπουργού Άλντο Μόρο, το 1978.
Ο Μπερτουλάτσι είχε καταδικαστεί ερήμην για τρομοκρατικές ενέργειες στην Ιταλία, το 1985 και το 1997. Το 2002 ζούσε στην Αργεντινή, όπου συνελήφθη για πρώτη φορά από τις αρχές, έπειτα από χρόνια φυγοδικίας. Απελευθερώθηκε λίγους μήνες αργότερα και, το 2004, εξασφάλισε καθεστώς πρόσφυγα.
Το καθεστώς αυτό ανακλήθηκε πριν από δύο χρόνια, και ο ίδιος συνελήφθη εκ νέου και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό για λόγους υγείας. Η δεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζα Μελόνι, είχε παρουσιάσει την εξέλιξη ως σημαντική πολιτική επιτυχία η οποία κατέστη δυνατή χάρη στις στενές σχέσεις της κυβέρνησής της με τον πρόεδρο της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι.
Μετά την απόδρασή του, η υφυπουργός Εσωτερικών της Ιταλίας, Βάντα Φέρο, δήλωσε ότι η ευθύνη βαρύνει την αστυνομία της Αργεντινής, καθώς ήταν εκείνη που «όφειλε να διασφαλίσει την επιτήρησή του και την παράδοσή του στις ιταλικές αρχές», ενώ ζήτησε τον άμεσο εντοπισμό του και τη σύλληψή του. Την Τετάρτη, το υπουργείο Ασφαλείας της Αργεντινής ανακοίνωσε ότι προσφέρει αμοιβή 13.000 δολαρίων, για πληροφορίες που θα οδηγήσουν στον εντοπισμό και στη σύλληψη του Μπερτουλάτσι.
Ο ιταλικός Τύπος αντιμετώπισε την είδηση της απόδρασης με έκδηλη έκπληξη, επισημαίνοντας την ικανότητα του 74χρονου να κατέβει με σχοινί από μπαλκόνι πέμπτου ορόφου, παρά την -υποτίθεται επιβαρυμένη- κατάσταση της υγείας του. Την κατάσταση αυτή είχε επικαλεστεί ο δικηγόρος του, Ροντόλφο Γιανσόν, προκειμένου να υποστηρίξει ότι ο εντολέας του δεν ήταν σε θέση να επιβιβαστεί σε αεροπλάνο με προορισμό την Ιταλία.
Σύμφωνα με τον Γιανσόν, ο Μπερτουλάτσι υπέστη τρία εγκεφαλικά επεισόδια κατά τη διάρκεια των δύο ετών που βρισκόταν υπό κράτηση, και αντιμετώπιζε δυσκολίες στη βάδιση.
Ο δικηγόρος δήλωσε ότι τη Δευτέρα ενημέρωσε τον εντολέα του ότι ο δικαστής δεν επρόκειτο να εγκρίνει τη διενέργεια ιατρικών εξετάσεων. Όπως εκτιμά, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να ώθησε τον Μπερτουλάτσι να αποδράσει προτού εκδοθεί στην Ιταλία.
«Αυτό ήταν το τελευταίο πράγμα που είπα στον Μπερτουλάτσι», προσέθεσε. «Αναμφίβολα, αποφάσισε να θέσει την ελευθερία του πάνω από την υγεία του».
Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα La Repubblica, η κόρη του Κλαούντια Μπερτουλάτσι, δήλωσε ότι ο πατέρας της «δεν είχε άλλη επιλογή» από το να αποδράσει, μετά την απόρριψη, στις 3 Νοεμβρίου, από δικαστήριο της Αργεντινής, της προσφυγής του κατά της ανάκλησης του καθεστώτος πρόσφυγα. Όπως ανέφερε, φοβόταν ότι θα περνούσε «το υπόλοιπο της ζωής του στη φυλακή» στην Ιταλία.
Ο Μπερτουλάτσι εγκατέλειψε την Ιταλία το 1980, αφού κρίθηκε ένοχος για την απαγωγή του εφοπλιστή Πιέτρο Κόστα. Τα λύτρα που καταβλήθηκαν φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση των τρομοκρατικών δραστηριοτήτων των Ερυθρών Ταξιαρχιών, καθώς και για την αγορά διαμερίσματος στη Ρώμη, όπου κρατείτο όμηρος ο Μόρο. Δικαστήριο της Γένοβας, τον καταδίκασε σε κάθειρξη 27 ετών.
Για αρκετά χρόνια, ένα περίπλοκο νομικό καθεστώς επέτρεπε στον Μπερτουλάτσι να ζει ελεύθερος στην Αργεντινή, παρά το γεγονός ότι καταζητείτο στην Ιταλία. Συνελήφθη το 2002 στο Μπουένος Άιρες έπειτα από έρευνα με τη συμμετοχή της Ιντερπόλ, αφέθηκε όμως ελεύθερος οκτώ μήνες αργότερα, καθώς οι δίκες του στην Ιταλία είχαν διεξαχθεί ερήμην, γεγονός που εμπόδιζε την έκδοσή του.
Η Κλαούντια δήλωσε ότι ο πατέρας της δεν φοβάται το ενδεχόμενο να δικαστεί εκ νέου. «Εν μέρει επειδή, με βάση την ισχύουσα νομοθεσία, είμαστε πεπεισμένοι ότι η μόνη κατηγορία που θα μπορούσε να παραμείνει σε βάρος του, είναι αυτή της συμμετοχής σε ένοπλη οργάνωση. Πρόκειται για κατηγορία την οποία ο ίδιος δεν αρνήθηκε ποτέ, και για την οποία θα αναλάμβανε την ευθύνη».
Προσέθεσε, επίσης, ότι είχε μιλήσει για τελευταία φορά με τον πατέρα της δύο ημέρες νωρίτερα, και ότι πληροφορήθηκε την απόδρασή του, μόνο από τα μέσα ενημέρωσης.
«Αφαίρεσε το ηλεκτρονικό περικνήμιό του και κατέβηκε από τον πέμπτο όροφο χρησιμοποιώντας, εξάρτυση αναρρίχησης. Είναι κάτι εύλογο: ήταν ορειβάτης».
Διαβάστε περισσότερα