Ως μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη χαρακτήρισαν διεθνολόγοι που μίλησαν στο iEidiseis την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Αν και πρόκειται για μνημόνιο που παραβιάζει το διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας –όπως ανέφερε χθεσινή ανακοίνωση και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών– εντούτοις, όπως εξήγησαν, δημιουργεί νέα δεδομένα σε πολιτικό και γεωστρατηγικό επίπεδο, αυξάνοντας την πίεση προς την Ελλάδα, ειδικά σε ό,τι αφορά τα ενεργειακά έργα.
Το τουρκολυβικό μνημόνιο «παραμένει έκνομο»
Ο Παναγιώτης Ιωακειμίδης, ομότιμος καθηγητής Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο ΕΚΠΑ, επισήμανε χαρακτηριστικά: «πρόκειται για μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για την Ελλάδα, επειδή ενισχύει την -εντός εισαγωγικών- νομιμότητα του μνημονίου».
«Ωστόσο», πρόσθεσε, «αυτό δεν σημαίνει ότι αλλάζει το διεθνές στάτους του μνημονίου, το οποίο παραμένει έκνομο, χωρίς να παράγει συνέπειες ή να δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις για οποιαδήποτε τρίτη χώρα. Το σίγουρο είναι ότι ενισχύεται η πολιτική θέση της Τουρκίας στη Λιβύη».
Αναφορικά με τους λόγους που κάνουν το μνημόνιο παράνομο, εξήγησε: «όπως προβλέπει η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, απαιτούνται παρακείμενες ή απέναντι ακτές για να γίνει οριοθέτηση. Οι δύο αυτές χώρες δεν έχουν ούτε παρακείμενες, ούτε απέναντι ακτές».
«Δεν εδράζεται στο διεθνές Δίκαιο»
Ο Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, σχολίασε στο iEidiseis ότι «είναι μια πολύ δυσμενής εξέλιξη, που θα έπρεπε να συνοδεύεται και από κάποια παραίτηση από την ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών στην Ελλάδα. Αυτή η εξέλιξη είναι σημαντική επειδή, θεωρητικά, από το 2019 έως σήμερα, η ελληνική κυβέρνηση έχει επενδύσει στην προνομιακή σχέση που έλεγε ότι είχε με τη διοίκηση του Τομπρούκ και της Βεγγάζης».
Παρ’ όλα αυτά, ανέφερε ο ίδιος, «η ελληνική πλευρά δεν είχε καμία πραγματική στρατηγική απέναντι σε καμία από τις δύο πλευρές στη Λιβύη. Δεν είχε βάλει το θέμα του τουρκολιβυκού μνημονίου και της γενικότερης συμπεριφοράς της Άγκυρας στο κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Επιπλέον, σημείωσε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο «ουσιαστικά δηλώνει ότι η Κρήτη δεν έχει επήρεια ανατολικά και νότια, ούτε και τα Δωδεκάνησα. Δεν έχει καμία λογική, ούτε εδράζεται στο διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Δυστυχώς, στην παρούσα περίοδο, το διεθνές δίκαιο δεν ακμάζει.
«Έχει προσδεθεί στο άρμα της Τουρκίας»
Πριν από μερικές ημέρες, απομακρύνθηκε ο – επί 12 έτη- πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων στη Λιβύη, Ακίλα Σάλεχ, με τον Σαλχίν Αμπντέλ Νάμπι να τον αντικαθιστά.
Ο κ. Ρούσσος εξήγησε ότι «ο γιος του Χαφτάρ, Σαντάμ Χαφτάρ, φαίνεται ότι έχει πολύ στενές σχέσεις με την Τουρκία. Είναι προφανές ότι έχει προσδεθεί στο άρμα της Τουρκίας, γεγονός που ανάγκασε σε παραίτηση τον πρόεδρο της Βουλής στη Λιβύη, προκειμένου να επιταχύνει την επικύρωση του μνημονίου. Είναι γνωστές οι στενές σχέσεις της Τουρκίας με την οικογένεια Χαφτάρ εδώ και πάνω από ένα χρόνο».
«Το καθεστώς Χαφτάρ μας είχε εγκαταλείψει»
Αναφορικά με τον αντίκτυπο που έχουν οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα, ο κ. Ιωακειμίδης ανέφερε ότι «είναι σαφές ότι το καθεστώς Χαφτάρ μας είχε κατά κάποιο τρόπο εγκαταλείψει, καθώς προηγουμένως είχαμε δίαυλο επικοινωνίας με τη Λιβύη και μια από τις προϋποθέσεις μας ήταν η μη επικύρωση του μνημονίου. Ωστόσο, η Λιβύη είχε δείξει εχθρική διάθεση προς την Ελλάδα λόγω της συμφωνίας οριοθέτησης που υπεγράφη με την Αίγυπτο».
Ο κ. Ιωακειμίδης προσέθεσε ότι μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα η Λιβύη «να επαναφέρει γνωστές παλαιότερες θέσεις με τις οποίες αρνείται την πλήρη επήρεια των νησιών νοτίων της Κρήτης ή ακόμα και της ίδιας της Κρήτης».
«Ακολουθήσαμε λάθος στρατηγική»
Ερωτώμενος σχετικά με το πώς επιτεύχθηκε η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο κ. Ρούσσος ανέφερε ότι «η Τουρκία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη Λιβύη, με αρνητικές συνέπειες στην εσωτερική της κατάσταση. Αυτό έχει οδηγήσει σε αύξηση των μεταναστευτικών ροών και στην επικύρωση του μνημονίου. Θεωρώ ότι ακολουθήσαμε λάθος στρατηγική, προσπαθώντας να προσεταιριστούμε τον Χαφτάρ, καθώς αυτοί οι πολέμαρχοι δεν κατανοούν τη θέση τους σε σχέση με άλλες χώρες αν δεν τους υποστηρίζουν πολιτικά. Όποιον θεωρούν αδύναμο, τον αγνοούν».
«Θα μας αναγκάζει να ζητάμε την άδειά της»
Αναφορικά με τους λόγους που η Τουρκία πίεσε για την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο κ. Ρούσσος σχολίασε ότι «η Τουρκία επιθυμεί περισσότερες νομικές εξασφαλίσεις προκειμένου να μπορεί να δηλώνει ότι υπάρχει διμερής συμφωνία που χαράσσει ΑΟΖ. Επιθυμεί να καταστήσει σαφή την ηγεμονική της θέση στην ανατολική Μεσόγειο. Αυτό δεν γίνεται μόνο για να πιέσει την Ελλάδα, αλλά η Ελλάδα πιέζεται έτσι κι αλλιώς».
Επιπλέον, ο ίδιος εκφράζει την πεποίθηση ότι «η Τουρκία δεν θα μείνει άπραγη μετά την επικύρωση. Θα προχωρήσει σε δραστηριότητες έρευνας σε όλη την περιοχή που καλύπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αυτό επηρεάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην ΑΟΖ και θα μας φέρει σε κρίσιμη κατάσταση σε σχέση με την Τουρκία. Η Τουρκία δεν θα επιτρέψει καμία κίνηση που να διέρχεται από την Ελλάδα προς την Κύπρο, είτε πρόκειται για καλώδιο είτε για αγωγό, υπό οποιαδήποτε μορφή. Θα χρησιμοποιεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο για να μας αναγκάζει να ζητάμε την έγκρισή της για κάθε τέτοια κίνηση. Εμείς θα κάνουμε ό,τι απαιτείται προς τους διεθνείς οργανισμούς, αλλά φοβάμαι ότι είναι μάλλον αδύναμοι σε αυτή την περίοδο».
The post Αρνητική εξέλιξη το τουρκολυβικό μνημόνιο: Οι καθηγητές Π. Ιωακειμίδης και Σ. Ρούσσος σχολιάζουν appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα
Indicator.gr