Συγκεκριμένες συστάσεις για το πώς η ΕΕ μπορεί να προστατεύσει καλύτερα τους δημοκρατικούς θεσμούς της και να ενισχύσει τα εργαλεία που ήδη διαθέτει κατέθεσε σήμερα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι ευρωβουλευτές από το δημοκρατικό τόξο ενέκριναν με μεγάλη πλειοψηφία (420 ψήφοι υπέρ, 220 κατά, 26 αποχές) την έκθεση που καταγράφει τα πορίσματα της Ειδικής Επιτροπής για την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας.
Η ειδική επιτροπή του Κοινοβουλίου συστάθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, με αποστολή να αξιολογήσει την εντατικοποίηση και τις επιπτώσεις εχθρικών ενεργειών σε βάρος της ΕΕ, όπως η χειραγώγηση πληροφοριών και οι παρεμβάσεις από τρίτες χώρες, οι υβριδικές επιθέσεις και οι συντονισμένες εκστρατείες παραπληροφόρησης. Στα συμπεράσματά τους, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι επί του παρόντος η ΕΕ αντιμετωπίζει τις απειλές αυτές αποσπασματικά, δεδομένου ότι κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να τις αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μόνο του.
«Η έκθεση αυτή δεν επιδιώκει να επιβάλει περιορισμούς στην πολιτική άποψη. Αφορά την προστασία της δημοκρατίας μας από επιχειρήσεις επηρεασμού της από τρίτες χώρες. Η δράση των bots της Ρωσίας δε συνιστά ελευθερία του λόγου. Οι ξένες παρεμβάσεις δεν συνιστούν ελευθερία του λόγου. Και βέβαια η χειραγώγηση των εκλογών μας δεν συνιστά ελευθερία του λόγου», δήλωσε ο εισηγητής Τόμας Τομπέ, από το ΕΛΚ της Σουηδίας.
Οι ευρωβουλευτές ζητούν λογοδοσία από τις μεγάλες πλατφόρμες
Δεδομένου ότι οι επιθέσεις αυτές διεξάγονται κατά κύριο λόγο στον ψηφιακό κόσμο, το Κοινοβούλιο ζητά να εφαρμοστούν αυστηρά οι ισχύοντες ψηφιακοί κανόνες, όπως η πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες και η πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη, αντί να θεσπιστεί νέα νομοθεσία.
Ζητά επίσης να λογοδοτούν οι πλατφόρμες, να αναλαμβάνουν περισσότερη δράση ενάντια σε παρεμβάσεις από bots σε εκλογικές διαδικασίες και να προστατεύουν τον δημοκρατικό διάλογο. Όπως αναφέρει η έκθεση, η ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης είναι δικαιώματα που προστατεύουν τους ανθρώπους και όχι ψηφιακές οντότητες.
Επίσης, οι ευρωβουλευτές στηρίζουν τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τη Δημοκρατική Ανθεκτικότητα, το οποίο ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη στρατηγική της για την Ασπίδα Δημοκρατίας και σύμφωνα με προτάσεις που είχε καταθέσει το Κοινοβούλιο στη διάρκεια της προηγούμενης κοινοβουλευτικής θητείας.
Σύμφωνα με το Κοινοβούλιο, ο φορέας αυτός θα πρέπει λειτουργεί ως ανεξάρτητο «κέντρο αριστείας» για την καταπολέμηση της χειραγώγησης πληροφοριών και της παραπληροφόρησης, συντονίζοντας ταυτόχρονα τις δράσεις των κρατών μελών. Το νέο όργανο δεν πρέπει να επικαλύπτει υφιστάμενα εργαλεία, αλλά να ενοποιεί τις δράσεις της ΕΕ σε μία ενιαία οντότητα με σαφές όραμα, σαφή εντολή, δικό του προϋπολογισμό και δυνατότητα δράσης. Η συμμετοχή στο Κέντρο αυτό θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη και να διασφαλιστεί ο κοινοβουλευτικός έλεγχός του.
Πρωταρχική απειλή η Ρωσία, παρεμφερής δράση και από Λευκορωσία, Κίνα, Ιράν και Βόρεια Κορέα
Η έκθεση επισημαίνει τις συχνές υβριδικές επιθέσεις της Ρωσίας σε κρίσιμες υποδομές, όπως κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, εμπρησμούς, κατασκοπεία και παρεμβολές σε σήματα. Αντίστοιχες επιθέσεις προέρχονται και από τη Λευκορωσία, την Κίνα, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.
Οι ευρωβουλευτές ζητούν να επεκταθούν οι κυρώσεις σε όλα τα πρόσωπα που διευκολύνουν τη διάδοση της παραπληροφόρησης και σε όσους βοηθούν να παρακάμπτονται οι ισχύουσες κυρώσεις. Καταδικάζουν επίσης την πολιτικά υποκινούμενη μαύρη λίστα που καταρτίζει η Ρωσία με ονόματα αξιωματούχων της ΕΕ, δημοσιογράφων και ευρωβουλευτών, την οποία χαρακτηρίζουν εργαλείο υβριδικού πολέμου.
Κυριαρχία της ΕΕ
Οι ευρωβουλευτές καλούν την ΕΕ να μειώσει την εξάρτησή της σε κρίσιμους τομείς από τεχνολογίες που ελέγχονται από το εξωτερικό, ιδίως από αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας και κινεζικούς εξοπλισμούς. Προτείνουν, μεταξύ άλλων, μια ισορροπημένη στρατηγική προτίμησης ευρωπαϊκών προϊόντων για τις επενδύσεις σε υποδομές ζωτικής σημασίας, καθώς και τη στροφή σε πιο αξιόπιστους εταίρους για τον εφοδιασμό με κρίσιμες πρώτες ύλες.
Εκλογική ανθεκτικότητα
Για να προστατεύεται καλύτερα η ακεραιότητα των εκλογικών διαδικασιών από εξελισσόμενες απειλές και να αποτρέπεται η χρηματοδότηση και οι παρεμβάσεις μέσω τρίτων, οι ευρωβουλευτές προτείνουν να χαρακτηριστούν οι εκλογικές υποδομές ως κρίσιμες οντότητες. Ζητούν να ισχύσει η αρχή «γνώριζε τον δωρητή σου» για τις πολιτικές δωρεές σε κρυπτονομίσματα, να ληφθούν μέτρα κατά των κακόβουλων προϊόντων βαθυπαραποίησης (deepfake) και των παραπλανητικών διαφημίσεων, και να ενισχυθεί η προστασία των γυναικών υποψηφίων.
Θεωρούν επίσης απαραίτητη τη στενή συνεργασία με τις χώρες που είναι υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ και τις χώρες-εταίρους, ώστε να ενισχυθεί και σε αυτές η ανθεκτικότητα. Παράλληλα, καταδικάζουν την εργαλειοποίηση της μετανάστευσης ως απαράδεκτη προσπάθεια άσκησης πολιτικής πίεσης στην ΕΕ.
Ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και κοινωνία των πολιτών
Οι ευρωβουλευτές θεωρούν καίριας σημασίας τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και την ύπαρξη ισχυρής και ανεξάρτητης κοινωνίας των πολιτών. Ζητούν μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις για τη χρηματοδότηση της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης και της ερευνητικής δημοσιογραφίας, εγγυήσεις κατά του παράνομου λογισμικού κατασκοπείας, καθώς και στήριξη της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά.
Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι οικοδόμηση δημοκρατικής ανθεκτικότητας απαιτεί να διασφαλίζεται ότι η κοινωνία μπορεί να συνεχίζει να λειτουργεί και σε συνθήκες κρίσης. Προτείνουν να διεξάγονται τακτικά ασκήσεις μεγάλης κλίμακας, να δημιουργηθεί εφαρμογή έγκαιρης προειδοποίησης για καταστάσεις κρίσης σε ολόκληρη την ΕΕ και να καθιερωθεί η 24η Φεβρουαρίου, επέτειος της γενικευμένης εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ως «Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr