Η ομαδική έκθεση «Αστοχίες» παρουσιάζεται στη βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας» της ΕΣΗΕΑ, στην οδό Ακαδημίας 20, σε επιμέλεια του Δημήτρη Τρίκα. Οκτώ καλλιτέχνες και ένας πανεπιστημιακός, διαβάζουν την Αθήνα μέσα από τις αστοχίες της: τις τεχνικές, τις πολιτικές και τις γλωσσικές.
Τρία στρώματα, το υλικό, το πολιτικό και το γλωσσικό και πάνω τους στήνεται η έκθεση ως μια τομή της Αθήνας, από τα έγκατα που ανοίγουν για τις πολλές κατασκευές που «μαστίζουν» την πόλη στις μέρες μας μέχρι το πανό χωρίς συνθήματα που ξεχάστηκε σε μια κολόνα και την οκτάμετρη επιγραφή «ενάντια στην αστική ορθογραφία» που εμπνέεται από σύνθημα γραμμένο σε τοίχο των Εξαρχείων.
«Η Αθήνα χτίστηκε με αστοχίες και επέζησε χάρη σε αυτές. Η αντιπαροχή αντικατέστησε το νεοκλασικό με την πολυκατοικία και παρέδωσε την πόλη στη μικρή ιδιοκτησία. Το αποτέλεσμα ήταν μια πόλη ασφυκτική και ταυτόχρονα ζωντανή, όπου το σπίτι, η δουλειά, ο δρόμος και η αυθαιρεσία συγκατοικούν. Σήμερα η ίδια η ακαταστασία της γίνεται εμπόρευμα, τα διαμερίσματα γίνονται βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι γειτονιές σκηνικό αυθεντικότητας, το κέντρο προορισμός. Η έκθεση δεν υποστηρίζει ότι η αταξία είναι καλή και η τάξη κακή. Ρωτά όμως ποιες από τις αστοχίες της πόλης θα επιτραπεί να εξακολουθήσουν να υπάρχουν αφού κάθε μία διαβάζεται ως ίχνος μιας απόφασης, ενός συμφέροντος ή μιας ανάγκης», επισημαίνει ο επιμελητής της εκθεσης.
«Στην έκθεση συναντώνται δύο αντίθετα βλέμματα πάνω στο ίδιο έδαφος. Ο μηχανικός που ανοίγει μια εκσκαφή βλέπει ένα πρόβλημα φέρουσας ικανότητας: πόσο συμπαγής είναι η ύλη, πόσο νερό κρατά, πού θα υποχωρήσει. Ο αρχαιολόγος που σκύβει πάνω στην ίδια τομή βλέπει μια διαδοχή εποχών: το στρώμα του πολέμου πάνω στο στρώμα της ειρήνης, το σπίτι πάνω στο εργαστήριο, το εργαστήριο πάνω στον τάφο. Τα δύο βλέμματα εκπροσωπούν η Μάνια Μπενίση και ο Δημήτρης Πλάντζος, χωρίς πρόθεση συμφιλίωσης. Η τεχνική φωτογραφία μιας εκσκαφής και η φωτογραφία μιας πόλης που αλλάζει από δεκαετία σε δεκαετία δεν λένε το ίδιο πράγμα για τον χρόνο, και η απόσταση ανάμεσά τους είναι ο τόπος όπου ζητείται από τους υπόλοιπους να εργαστούν».
Ο Γιάννης Σκαλτσάς παρουσιάζει πλάκες που μοιάζουν με μάρμαρο και φέρουν τη φράση «ενάντια στην αστική ορθογραφία» ανορθόγραφα. Είναι ένας διάλογος με το ψεύτικο μάρμαρο της αθηναϊκής πολυκατοικίας. Η ζωγραφική του Κώστα Χριστόπουλου στρέφεται στα πανό που μένουν δεμένα σε κολόνες μετά τη διαμαρτυρία που τα έβαλε εκεί και στα αστικά τοπία που τα φιλοξενούν, ως λείψανα μιας πολιτικής αστοχίας.
Η Doreida Xhogu και η Ελίζα Σόρογκα ανοίγουν το ζήτημα των σωμάτων που υπηρετούν την πόλη ως προϊόν. Η Xhogu στρέφεται στα σώματα που καθαρίζουν τα διαμερίσματα πριν από τους επισκέπτες, που παραδίδουν τα κλειδιά σε κουτιά ασφαλείας και δεν φαίνονται στις διαφημιστικές φωτογραφίες της πόλης. Στο βίντεο της Σόρογκα γυναίκες παρατάσσονται όλες μαζί, ντυμένες ομοιόμορφα και με τσάντες στα χέρια και ουρλιάζουν στον δημόσιο χώρο. Το έργο θέτει το ερώτημα ποια οργή επιτρέπει η πόλη στα σώματα που τη συντηρούν αλλά και πως τα αξιολογεί και τα ιεραρχεί.
Μια υπόσχεση που δεν υλοποιήθηκε και παραμένει όρθια προς τον ουρανό είναι η ατελής κολόνα του Μπάμπη Καραλή, κακοχτισμένη και ξεχασμένη στον χρόνο, και ο «πύργος» της Αγγελικής Λόη από χάρτινα φίλτρα του καφέ, ένα ευτελές υλικό που θέλει να υψωθεί πέρα από κάθε μέτρο του ανθρώπου και του τοπίου. Μια αστοχία που έχει καταρρεύσει και υπομένει τις συνέπειές της, είναι οι σπασμένες κεραμικές πλάκες της Μυρτώς Παπαδοπούλου, με τα γήινα χρώματα και τις χωμάτινες επιστρώσεις.
*Στο πλαίσιο της έκθεσης οργανώνεται δημόσια συζήτηση με τίτλο «Σε ποιον ανήκει η πόλη;» την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου, στις 19.00, στον δεύτερο όροφο της βιβλιοθήκης. Συμμετέχουν ο Δημήτρης Πλάντζος, καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ, η Πέννυ Κουτρολίκου, καθηγήτρια στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ και ο Τηλέμαχος Δουφεξής Αντωνόπουλος, εκδότης των Affect Editions.
Info:
Βιβλιοθήκη «Δημήτρης Ι. Πουρνάρας» της ΕΣΗΕΑ
Ακαδημίας 20, Αθήνα
Είσοδος ελεύθερη
Εως 24 Δεκεμβρίου 2026, κατά τις ημέρες και ώρες λειτουργίας της βιβλιοθήκης
