Σαν κεραμίδα από τη… στρατόσφαιρα έπεσε σε αγορές και ραντιέρηδες η προχθεσινή πολύ σημαντική -για την παγκόσμια εργατική τάξη και τη δημοκρατία- νίκη του Ιγκνάσιο Λούλα στις επαναληπτικές εκλογές της Βραζιλίας.
Το προβάδισμα του υιού Μπολσονάρο στον πρώτο γύρο των εκλογών έναντι του Λούλα είχε καλλιεργήσει εκτεταμένες προσδοκίες στις αγορές ότι ο πρώτος είχε τη νίκη στο τσεπάκι. Μια νίκη Μπολσονάρο θεωρούνταν το αποτέλεσμα που θα ήταν πιο ευνοϊκό γι’ αυτές, δεδομένων των υποσχέσεών του για δημοσιονομική πειθαρχία, ιδιωτικοποιήσεις, μείωση εταιρικής φορολογίας, μεταρρυθμίσεις υπέρ των επιχειρήσεων, καθώς και των προσδοκιών στενότερης ευθυγράμμισης με τις ΗΠΑ του Τραμπ.
Πάνω σε αυτές τις προσδοκίες -αλλά και τις ενδόμυχες σκέψεις αρκετών για επικείμενη εφαρμογή του αναρχοκαπιταλιστικού μοντέλου Μιλέι και στη μεγαλύτερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής μετά την πολύπαθη Αργεντινή- σημειώθηκε μετά τις 4 Οκτωβρίου και τον πρώτο γύρο των εκλογών ένα εντυπωσιακό ράλι στις βραζιλιάνικες αγορές μετοχών, ομολόγων και συναλλάγματος, που έχασε όμως λίγο πριν από τις επαναληπτικές εκλογές την αρχική ορμή του.
Η προχθεσινή απροσδόκητη νίκη Λούλα αιφνιδίασε τις «δυνάμεις της αγοράς» οδηγώντας σε άμεση αναδιάταξη των επενδυτικών θέσεων και ξεπούλημα, βυθίζοντας χρηματιστήριο, ομόλογα και εθνικό νόμισμα της Βραζιλίας.
Ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης Ibovespa υποχώρησε ενδοσυνεδριακά έως και 17%, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών, αφού ενεργοποιήθηκε πρώτα για 30 λεπτά ο μηχανισμός προσωρινής διακοπής των συναλλαγών (circuit breaker) λόγω πτώσης 10%. Αργά το απόγευμα η πτώση του δείκτη προσέγγιζε το 15%. Στο επίκεντρο της επενδυτικής καταιγίδας βρέθηκε μεταξύ άλλων ο κρατικός πετρελαϊκός κολοσσός Petrobras, η μετοχή του οποίου κατέρρευσε με το άνοιγμα της συνεδρίασης υποχωρώντας 15% έως 16/%. Η διευθύνουσα σύμβουλος της Petrobras, Magda Chambriard, που είχε δει τις προηγούμενες ημέρες τον τίτλο να χτυπά το ένα ιστορικό ρεκόρ μετά το άλλο λόγω της εκτόξευσης των διεθνών τιμών ενέργειας, βγήκε αμέσως στην αντεπίθεση χαρακτηρίζοντας την πτώση «κερδοσκοπική».
Βορειότερα εν τω μεταξύ, το μεγαλύτερο χρηματιστηριακό αμοιβαίο κεφάλαιο που παρακολουθεί τη Βραζιλία στη Wall Street (MSCI Brazil ETF) σημείωσε ελεύθερη πτώση βουτώντας πάνω από 26%-27%, αντανακλώντας το μέγεθος του σοκ που υπέστησαν οι ξένοι θεσμικοί επενδυτές από τη νίκη Λούλα.
Στις αγορές συναλλάγματος, το ρεάλ -το εθνικό νόμισμα της Βραζιλίας- δέχθηκε ανάλογες πιέσεις. Η ισοτιμία του έναντι του δολαρίου υποχώρησε κάποια στιγμή περισσότερο από 12%, στα 5,60 ρεάλ ανά δολάριο – το χαμηλότερό του επίπεδο από τα μέσα του 2025. Αργότερα μείωσε κάπως αυτές τις απώλειες σε -9,5% προσεγγίζοντας τα 5,45 ρεάλ ανά δολάριο.
Το ισχυρό κύμα ρευστοποιήσεων στα βραζιλιάνικα περιουσιακά στοιχεία χτύπησε και τα κρατικά ομόλογα, που είδαν τις αποδόσεις τους να εκτινάσσονται. Η απόδοση του 10ετούς τίτλου σε τοπικό νόμισμα εκτοξεύθηκε σχεδόν κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες αγγίζοντας το 15,5%, ενώ η απόδοση του 10ετούς ομολόγου σε δολάριο αυξήθηκε κατά 0,20% ξεπερνώντας το 6,45%. Για να περιορίσει τον πανικό και να σταθεροποιήσει την αγορά, το υπουργείο Οικονομικών της Βραζιλίας προχώρησε εσπευσμένα σε επαναγορά κρατικών ομολόγων ύψους 1,3 δισ. δολαρίων και ακύρωσε τις προγραμματισμένες δημοπρασίες τίτλων σταθερού επιτοκίου και ομολόγων συνδεδεμένων με τον πληθωρισμό για το υπόλοιπο αυτής της εβδομάδας.
Παράλληλα το οικονομικό επιτελείο του Λούλα, σε μια προσπάθεια ανακοπής του βίαιου κύματος ρευστοποιήσεων, προσπάθησε να στείλει μηνύματα κατευνασμού των αγορών και να διαβεβαιώσει ότι θα επιδιώξει τη δημοσιονομική σταθερότητα. Η ομάδα του Λούλα έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι θα διατηρηθούν οι υφιστάμενοι δημοσιονομικοί κανόνες της χώρας, οι οποίοι θέτουν όρια στην αύξηση των κρατικών δαπανών και ορίζουν συγκεκριμένους στόχους για το πρωτογενές πλεόνασμα. Αφησαν μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και για αυστηροποίηση αυτού του πλαισίου, θέλοντας να διαλύσουν τους φόβους των επενδυτών για ανεξέλεγκτο δανεισμό.
Για τον καθησυχασμό των αγορών άφησε επίσης σκόπιμα να διαρρεύσει ότι ο κεντροδεξιός αντιπρόεδρος, Ζεράλντο Αλκμίν, θα είναι πιθανότατα ο επόμενος υπουργός Οικονομικών. Η επιλογή ενός πολιτικού με προφίλ φιλικό προς τις επιχειρήσεις και τις αγορές αποτελεί μια εσκεμμένη κίνηση για να δείξει ο Λούλα ότι η νέα του θητεία θα χαρακτηρίζεται από μετριοπάθεια, συναινέσεις και δημοσιονομική πειθαρχία. Η ικανότητα του Λούλα να αναχαιτίσει την τρέχουσα επίθεση των αγορών θα αποτελέσει όπως φαίνεται και το μεγάλο στοίχημα στις πρώτες ημέρες της ιστορικής, τέταρτης θητείας του. Η αναχαίτιση αυτή θεωρείται από αρκετούς ειδικούς δύσκολη υπόθεση. Το δημόσιο χρέος της Βραζιλίας είναι υψηλό, στο 70% του ΑΕΠ, ενώ το έλλειμμα έχει εκτοξευτεί πάνω από το 7%.
Ο Λούλα αντιμετωπίζει μια ισχυρή δεξιά πλειοψηφία στο Κογκρέσο, η οποία θα δυσκολέψει τις μεταρρυθμίσεις. Επιπλέον, η άρνηση της πλευράς Μπολσονάρο να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα των εκλογών συντηρεί την πολιτική αβεβαιότητα. Υπό το πρίσμα αυτό, η επιτυχία του πολιτικού του μοντέλου που εφήρμοσε στον παρελθόν και συνδυάζει καπιταλιστική σταθερότητα και κέρδη στις αγορές υπό τον όρο αναδιανομής πλούτου και καταπολέμησης της φτώχειας θεωρείται δύσκολη. Η ολοένα και πιο αρπακτική και βίαιη διάθεση της «απέναντι πλευράς» καθιστά τον παραδοσιακό συμβιβασμό που χαρακτήριζε αυτό το μοντέλο σχεδόν αδύνατο. Ωστόσο όλα μπορούν να συμβούν.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr