Η κοινωνία δυσφορεί, τα προβλήματα συνεχώς συσσωρεύονται και η διεθνής αβεβαιότητα μεγαλώνει. Παρ’ όλα αυτά, οι δημοσκοπήσεις διατηρούν περίπου την ίδια εικόνα: η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, με μεγάλη διαφορά από την ΕΛΑΣ, ενώ το ΠΑΣΟΚ έρχεται τρίτο, με μικρές μεταβολές που είτε περιορίζουν είτε διευρύνουν τις διαφορές, χωρίς να ανατρέπουν τη συνολική διάταξη. Πώς είναι δυνατό να κινούνται σχεδόν τα πάντα στην καθημερινότητα των πολιτών, ενώ οι πολιτικοί συσχετισμοί παραμένουν τόσο σταθεροί;
Με βάση τις πανελλαδικές μετρήσεις που είχαν δημοσιευθεί έως τις 22 Οκτωβρίου:
Εταιρεία
Ημερομηνία
Μέτρηση
ΝΔ
ΕΛΑΣ
ΠΑΣΟΚ
Opinion Poll
13/10
Πρόθεση ψήφου
25,5%
13,3%
10,4%
Εκτίμηση ψήφου
30,3%
15,9%
12,3%
MARC
15/10
Πρόθεση ψήφου
27,0%
13,8%
10,5%
Εκτίμηση ψήφου
30,4%
15,8%
12,4%
GPO
21/10
Πρόθεση ψήφου
25,2%
13,5%
11,2%
Εκτίμηση ψήφου
29,4%
15,7%
13,1%
METRON
22/10
Πρόθεση ψήφου
24,9%
12,4%
10,8%
ANALYSIS
Εκτίμηση ψήφου
30%
15%
13%
Χρειάζεται, πάντως, μια διευκρίνιση. Η βελόνα δεν είναι απολύτως ακίνητη. Στη MARC, η ΝΔ υποχωρεί από το 31% στο 30,4%, η ΕΛΑΣ από το 16% πέφτει στο 15,8%, ενώ το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει από το 11,5% στο 12,4%. Ωστόσο, το ουσιαστικό είναι ότι δεν διακρίνεται ακόμη ρεύμα ανατροπής: η κυβερνητική φθορά δεν μετατρέπεται σε αντίστοιχη δυναμική ενός διεκδικητή της εξουσίας. Την ίδια στιγμή, οι ερωτώμενοι σε συντριπτικά ποσοστά αναδεικνύουν την ακρίβεια ως κυρίαρχο θέμα, οι επτά στους δέκα εκτιμούν ότι η χώρα βαδίζει σε λάθος κατεύθυνση και οι έξι στους δέκα προκρίνουν σενάρια πολιτικής αλλαγής. Όλα αυτά, σε ένα εξαιρετικά αβέβαιο γεωπολιτικό περιβάλλον, που όχι μόνο μεταβάλλεται μέρα με τη μέρα, αλλά επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητά μας, ειδικά σε ότι αφορά την ενέργεια και τον πληθωρισμό.
Η πρώτη εξήγηση βρίσκεται στη διάκριση ανάμεσα στη δυσαρέσκεια και στην επιλογή. Άλλο να θεωρεί κάποιος ανεπαρκή την κυβέρνηση και άλλο να εμπιστεύεται συγκεκριμένο κόμμα για να την αντικαταστήσει. Δίχως αμφιβολία, η ακρίβεια, το ενοίκιο και οι λογαριασμοί του ρεύματος μπορούν να απομακρύνουν έναν ψηφοφόρο από τη ΝΔ. Δεν του υποδεικνύουν, όμως, πού θα πάει. Αν οι εναλλακτικές δεν τον πείθουν, μπορεί να παραμείνει αναποφάσιστος, να σκεφτεί την αποχή ή να διατηρήσει την προηγούμενη επιλογή του με λιγότερο ενθουσιασμό. Αυτές είναι πιθανές διαδρομές· τα συνολικά ποσοστά δεν αποκαλύπτουν από μόνα τους ποια επικρατεί.
Μια παράμετρος είναι ότι η ΝΔ, μετά από 7 χρόνια στην κυβέρνηση και με δεδομένη τη φθορά, παραμένει πολιτικά κυρίαρχη, έστω και μακριά από τον στόχο της αυτοδυναμίας. Ωστόσο, παραγνωρίζουμε ότι ένα μέρος της φθοράς της έχει ήδη συντελεστεί και αποτυπώνεται στο σημερινό επίπεδο επιρροής της. Η επανάληψη ενός προβλήματος δεν προκαλεί υποχρεωτικά και ισόποση νέα απώλεια κάθε μήνα. Όποιος έχει ήδη αποχωρήσει δεν μπορεί να αποχωρήσει δεύτερη φορά. Στους υπόλοιπους περιλαμβάνονται διαφορετικές κατηγορίες: όσοι εγκρίνουν την κυβερνητική πολιτική, όσοι διατηρούν ισχυρή κομματική ταύτιση και όσοι επιλέγουν συγκριτικά, θεωρώντας τις άλλες προτάσεις λιγότερο αξιόπιστες. Η πρωτιά μπορεί έτσι να συντηρείται ακόμη και μέσα σε κλίμα εκτεταμένης δυσφορίας.
Για την ΕΛΑΣ, παρατηρείται απότομη προσγείωση από τις αρχικές αισιόδοξες προβλέψεις. Η κάμψη, έστω και οριακή, είναι εμφανής, με το ΠΑΣΟΚ να κλείνει διακριτά την ψαλίδα από το δεύτερο δημοσκοπικά κόμμα. Φαίνεται ότι η αναγνωρισιμότητα του Αλέξη Τσίπρα και η προηγούμενη κυβερνητική εμπειρία του μπορούν να στηρίζουν έναν εκλογικό πυρήνα, αλλά δεν αρκούν για να διευρύνουν την απήχηση. Απαιτείται να πειστούν πολίτες πέρα από τους ήδη διαθέσιμους υποστηρικτές ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη απάντηση στα σημερινά προβλήματα. Η επίκληση της αλλαγής κινητοποιεί ευκολότερα όταν συνοδεύεται από καθαρή εικόνα για το περιεχόμενο, τα πρόσωπα και τις δυνατότητες της επόμενης κυβέρνησης. Μέχρι στιγμής, αυτό το αποτύπωμα είναι ζητούμενο.
Το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει το αντίστροφο εμπόδιο: τα επιμέρους κέρδη του δεν έχουν αποκτήσει το μέγεθος που θα άλλαζε τον ρόλο του. Οφείλουμε, όμως, να προσεχτούν ορισμένα ποιοτικά στοιχεία. Στην έρευνα της MARC, το ΠΑΣΟΚ καταγράφεται πρώτο στο ερώτημα ποιο κόμμα ασκεί την πιο ουσιαστική αντιπολίτευση, με 16,6%, έναντι 9,2% της ΕΛΑΣ. Η αναγνώριση της αντιπολιτευτικής παρουσίας, ωστόσο, δεν μεταφέρεται αυτομάτως στην κάλπη. Ο πολίτης μπορεί να επιδοκιμάζει μια παρέμβαση χωρίς να έχει πειστεί ότι το κόμμα που την κάνει μπορεί να ηγηθεί κυβέρνησης.
Στην πορεία, η δυσαρέσκεια έχει πολλούς αποδέκτες. Διαφορετικές κοινωνικές ομάδες αποδίδουν διαφορετικά αίτια στην ίδια πίεση και αναζητούν διαφορετικές λύσεις. Η κοινή αγωνία για το κόστος ζωής δεν παράγει υποχρεωτικά κοινή πολιτική προτίμηση. Όταν η διαμαρτυρία διαμοιράζεται, κανένας αντίπαλος της κυβέρνησης δεν αποκτά εύκολα την κρίσιμη μάζα που θα δημιουργούσε προσδοκία επικράτησης. Ιδίως από τη στιγμή που ο χώρος της αντιπολίτευσης είναι κατακερματισμένος χωρίς προηγούμενο.
Η διεθνής αβεβαιότητα προσθέτει μία ακόμη αντίρροπη δύναμη. Εντείνει την ανασφάλεια και την κριτική, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να αυξάνει τον δισταγμό απέναντι στην αλλαγή. Ενδεικτικά, στην Opinion Poll η ανάγκη σταθερότητας λόγω διεθνών αναταραχών αναφέρεται ως εκλογικό κριτήριο από το 27,1%. Δεν αποδεικνύεται, λοιπόν, γιατί ψηφίζει ο καθένας, αλλά διακρίνεται ένας πιθανός μηχανισμός συγκράτησης μετακινήσεων.
Η σημερινή εικόνα παραπέμπει, επομένως, σε μια ισορροπία περιορισμένων προσδοκιών. Η κυβέρνηση δυσκολεύεται να ανακτήσει όσους έχασε, και η αντιπολίτευση να τους συγκεντρώσει. Για να κινηθεί αποφασιστικά η βελόνα, χρειάζεται η κοινωνική δυσαρέσκεια να συναντήσει μια πειστική προοπτική διακυβέρνησης. Μέχρι τότε, η επιθυμία αλλαγής μπορεί να παραμένει ισχυρή, χωρίς όμως να έχει αποκτήσει σαφή εκλογικό προορισμό.
The post Γιατί η βελόνα των πολιτικών συσχετισμών στις δημοσκοπήσεις παραμένει σταθερή appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα