Η αντίστροφη μέτρηση προς τις εκλογές επαναφέρει τη μειονότητα στο επίκεντρο των κομματικών σχεδιασμών στη Θράκη, με τις διεργασίες για τη συγκρότηση των ψηφοδελτίων σε Ξάνθη και Ροδόπη να έχουν ήδη αρχίσει. Αποχωρήσεις, μετακινήσεις και η εμφάνιση της ΕΛΑΣ ως νέου παίκτη δημιουργούν ένα περισσότερο σύνθετο σκηνικό, σε δύο εκλογικές περιφέρειες όπου ακόμη και μικρές μεταβολές στην εκλογική συμπεριφορά μπορούν να αλλάξουν την κατανομή των εδρών.
Ο ανταγωνισμός
Η ιδιαιτερότητα της Ξάνθης και της Ροδόπης βρίσκεται στην ίδια την εκλογική αριθμητική. Πρόκειται για δύο τριεδρικές περιφέρειες με ισχυρή παρουσία της μειονότητας, όπου, ανεξάρτητα από το πανελλαδικό αποτέλεσμα, οι τρεις έδρες συνήθως καταλήγουν στα τρία πρώτα κόμματα του νομού. Για να μπορέσει το πρώτο κόμμα να εκλέξει δεύτερο βουλευτή απαιτείται πολύ μεγάλη διαφορά, τέτοια ώστε να αφήσει εκτός κατανομής το τρίτο κόμμα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο τοπικός ανταγωνισμός είναι ιδιαίτερα έντονος και αποκτά τη δική του αυτοτελή δυναμική, ανεξάρτητα από τους πανελλαδικούς συσχετισμούς. Το 2023 διαμορφώθηκε μάλιστα το ίδιο μοτίβο και στους δύο νομούς: ένας πλειονοτικός βουλευτής της Ν.Δ. και δύο μειονοτικοί βουλευτές, ένας από το ΠΑΣΟΚ και ένας από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η είσοδος της ΕΛΑΣ στην εξίσωση είναι αυτή που προκαλεί αυτή τη στιγμή τις περισσότερες συζητήσεις. Στην Ξάνθη καταγράφεται ενδιαφέρον από στελέχη με παρουσία στην Αυτοδιοίκηση και στην τοπική κοινωνία, μεταξύ των οποίων ο πρώην δήμαρχος Μύκης, Καπζά Τζεμήλ, και ο πρώην περιφερειακός σύμβουλος Ριτβάν Κουράκ.
Το ενδιαφέρον ενισχύεται από το κενό που δημιουργεί η αποχώρηση του Χουσεΐν Ζεϊμπέκ από τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Ζεϊμπέκ εκλέγεται αδιάλειπτα από το 2012, πέρασε από τη Νέα Αριστερά και σήμερα είναι ανεξάρτητος, χωρίς, σύμφωνα με την εικόνα που υπάρχει στην περιοχή, να διαθέτει ερείσματα στον νέο πολιτικό χώρο.
Στη Ροδόπη η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς ο «πάγκος» διαθέσιμων στελεχών της μειονότητας εμφανίζεται περισσότερο περιορισμένος. Ο νυν βουλευτής Οζγκιούρ Φερχάτ διατηρεί προβάδισμα στις σχετικές συζητήσεις, χωρίς ωστόσο να θεωρείται τίποτε οριστικό.
Η αντίληψη που εκπέμπουν οι επιτελείς της ΕΛΑΣ στη Θράκη είναι ότι δεν υπάρχουν «κλεισμένες» θέσεις και ότι οι πόρτες παραμένουν ανοιχτές τόσο για μειονοτικούς όσο και για πλειονοτικούς υποψηφίους. Η επιλογή αυτή συνδέεται και με την προσπάθεια του νέου κόμματος να μη μεταφέρει αυτομάτως στα ψηφοδέλτιά του τις παλιές ισορροπίες του ΣΥΡΙΖΑ.
Στο ΠΑΣΟΚ, από την άλλη πλευρά, η κατάσταση εμφανίζεται περισσότερο αποκρυσταλλωμένη στη Ροδόπη. Η εμπιστοσύνη προς τον Ιλχάν Αχμέτ παραμένει, αν και έπειτα από 22 χρόνια πολιτικής παρουσίας και μια διαδρομή που πέρασε από πέντε διαφορετικούς κομματικούς χώρους, η εκλογική του απήχηση βρίσκεται αναπόφευκτα στο μικροσκόπιο.
Τα σενάρια
Ο ίδιος, πάντως, εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους μειονοτικούς πολιτικούς της Θράκης και έχει το τελευταίο διάστημα επανέλθει δυναμικά στο γνωστό πολιτικό παιχνίδι ισχύος στη μειονότητα, με δημόσιες παρεμβάσεις ακόμη και για τον ρόλο του τουρκικού προξενείου Κομοτηνής.
Στην Ξάνθη, η νεαρή οικονομολόγος Μπερίν Ντελή Ιμπραήμ εμφανίζεται ως επιλογή που θα μπορούσε να υπηρετήσει τη γραμμή της ανανέωσης, μετά την επταετή κοινοβουλευτική παρουσία του Μπαράν Μπουρχάν, ο οποίος τέθηκε εκτός Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ και δεν επανήλθε σε αυτή. Στο παρασκήνιο ακούστηκε και το όνομα του πρώην υποψήφιου ευρωβουλευτή Καπζά Μουζαφέρ.
Οι πιθανότητες, ωστόσο, εμφανίζονται περιορισμένες, καθώς πρόκειται για στέλεχος που καταγράφεται σταθερά στον παπανδρεϊκό χώρο, σε μια περιοχή την οποία ο Νίκος Ανδρουλάκης γνωρίζει καλά και όπου οι εσωκομματικές ισορροπίες έχουν τη δική τους βαρύτητα.
Στη μάχη για τη μειονοτική ψήφο επιχειρεί να μπει πιο αποφασιστικά και η Ν.Δ. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο τελευταίος μειονοτικός βουλευτής που εξελέγη με τη Ν.Δ. στη Θράκη ήταν ο Ιλχάν Αχμέτ το 2004. Το ιδανικό σενάριο για το κυβερνών κόμμα θα ήταν να αυξήσει αρκετά τη δύναμή του σε μία από τις δύο περιφέρειες ώστε να διεκδικήσει δεύτερη έδρα, χωρίς να διακινδυνεύσει την εκλογή των ισχυρών πλειονοτικών υποψηφίων του. Η Ξάνθη θεωρείται, με τα σημερινά δεδομένα, περισσότερο πρόσφορη για μια τέτοια προσπάθεια.
Κοινός παρονομαστής των σχεδιασμών είναι η αναζήτηση μειονοτικών υποψηφίων με μετριοπαθή προσέγγιση στις σχέσεις με την ελληνική πολιτεία. Με το προεκλογικό κλίμα να ζεσταίνεται σταδιακά, στις συζητήσεις στη Θράκη επανέρχεται και το ενδεχόμενο αυτόνομης καθόδου του DEB, του Κόμματος Ισότητας, Ειρήνης και Φιλίας.
Το μειονοτικό κόμμα που δραστηριοποιείται κυρίως σε Ροδόπη και Ξάνθη έχει καταγράψει υψηλά τοπικά ποσοστά στις ευρωεκλογές, χωρίς όμως να μπορεί να προσεγγίσει σε πανελλαδικό επίπεδο το όριο του 3% που απαιτείται για κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Το DEB αποτελεί διαχρονικά σημείο αναφοράς για το πιο σκληρό τμήμα της μειονοτικής πολιτικής εκπροσώπησης και η πιθανότητα αυτόνομης καθόδου του σε εθνικές εκλογές επανέρχεται κατά καιρούς στη δημόσια συζήτηση. Μια τέτοια κίνηση έχει να εμφανιστεί από την ταραγμένη περίοδο των αρχών της δεκαετίας του ’90.
Λεπτοί χειρισμοί
Στην περιοχή, ωστόσο, οι σχετικές αναφορές αντιμετωπίζονται περισσότερο ως μέσο πίεσης και επαναδιαπραγμάτευσης της θέσης συγκεκριμένων στελεχών παρά ως ρεαλιστικό εκλογικό σχέδιο. Με το πανελλαδικό όριο του 3% να καθιστά πρακτικά απαγορευτική την εκλογή βουλευτή, μια αυτόνομη κάθοδος θα μπορούσε περισσότερο να αφαιρέσει ψήφους από άλλα κόμματα, παρά να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Η εκλογική μηχανική στη Θράκη έχει αποδειχθεί, άλλωστε, ιδιαίτερα δύσκολη. Η εμφάνιση της ΕΛΑΣ αναδιατάσσει κυρίως τον χώρο από τον οποίο αντλούσε δυνάμεις ο ΣΥΡΙΖΑ. Σε δύο τριεδρικές περιφέρειες, όπου πρόσωπα, τοπικά δίκτυα και μειονοτικές ισορροπίες μπορούν να αποδειχθούν εξίσου σημαντικά με τα κομματικά ποσοστά, η σύνθεση των ψηφοδελτίων απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και, κυρίως, καλή γνώση μιας περιοχής στην οποία η εκλογική αριθμητική σπάνια υπακούει στους κανόνες της υπόλοιπης χώρας.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr