Ανακοίνωση διευκρινίσεων αλλά και αιχμηρής τοποθέτησης εξέδωσε η παράταξη του ΔΣΑ Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας, σχετικά με την πρόσφατη ανακοίνωση του Συνηγόρου του Πολίτη για «επαναλαμβανόμενα περιστατικά καταγγελλόμενης άρνησης παροχής υπηρεσιών σε Ισραηλινούς πολίτες».
Στην ανακοίνωσή της η παράταξη επισημαίνει ότι «Ο νομικός χαρακτηρισμός των ενεργειών του Ισραήλ στη Γάζα και ευρύτερα στην Παλαιστίνη ως εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας και η υποχρέωση αντίστασης σε αυτές θεμελιώνεται σε πλήθος διεθνών συμβάσεων, εκθέσεων και αποφάσεων διεθνών δικαστηρίων, διεθνών οργανισμών, φορέων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοκ».
Παράλληλα, τονίζει ότι «Οι διαμαρτυρίες των ιδιοκτητών, επιχειρήσεων, κλπ, τις οποίες εμείς γνωρίζουμε, σε αυτό αποσκοπούν και όχι στην έκφραση κάποιου είδους ρατσισμού, διάκρισης ή αντισημιτισμού. Kίνητρο για την κινητοποίηση ενάντια στα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που τελούν οι ισραηλινές κατοχικές δυνάμεις στην Παλαιστίνη, τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση, δεν αποτελεί ο αντισημιτισμός ή οποιαδήποτε άλλη μορφή ιδεολογίας φυλετικής υπεροχής, αλλά αντίθετα η υπεράσπιση του οικουμενικού δικαιώματος στην ισότητα, ενάντια σε κάθε ιδεολογία φυλετικής υπεροχής και σε όσα έχουμε αναφέρει».
Και τέλος σχολιάζει αιχμηρά: «Το γεγονός ότι ο Συνήγορος του Πολίτη δεν βρίσκει ούτε μία φράση για να σταθμίσει το δικαίωμα έκφρασης αντίθεσης σε μια εν εξελίξει γενοκτονία με το δικαίωμα πολίτη τρίτης χώρας σε παροχή υπηρεσιών καθιστά την ανακοίνωση όχι απλώς ανισοβαρή αλλά απολύτως στρατευμένη σε μια κρατική-κυβερνητική στόχευση, με τρόπο που δεν αντιστοιχεί σε μια Ανεξάρτητη Αρχή».
Ολόκληρη η ανακοίνωση της Εναλλακτικής Παρέμβασης Δικηγόρων Αθήνας:
Με αφορμή περιστατικά στα οποία εμπλέκονται ισραηλινοί τουρίστες, με γνωστότερο αυτό της ταβέρνας Αξιώτισσα στη Νάξο, δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων και ποινικές διώξεις όσον αφορά τις κινητοποιήσεις ενάντια στη γενοκτονία στη Γάζα, αλλά και πρόσφατη ανακοίνωση του Συνηγόρου του Πολίτη με αναφορά στην αντιρατσιστική νομοθεσία, είναι σημαντικές οι ακόλουθες διασαφηνίσεις:
1. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, υπολογίζεται ότι, από τις 7 Οκτωβρίου 2023 και ως αποτέλεσμα των Ισραηλινών επιχειρήσεων στη Γάζα, έχουν σκοτωθεί 73.420 Παλαιστίνιοι και έχουν τραυματιστεί 174.369, ενώ χιλιάδες εξακολουθούν να είναι αγνοούμενοι. Από τον αριθμό των νεκρών, εκτιμάται ότι περίπου 20.000 με 22.000 είναι παιδιά (περίπου 30% του συνόλου) και πάνω από 12.000 είναι γυναίκες, ενώ διάφορες αναλύσεις και εκτιμήσεις (συμπεριλαμβανομένων ισραηλινών πηγών) υποδεικνύουν ότι η μεγάλη πλειονότητα (70% ή και παραπάνω) είναι άμαχοι. Από την κατάπαυση του πυρός τον Οκτώβριο του 2025, οι επιπλέον νεκροί Παλαιστίνιοι ανέρχονται σε 1.286 και οι τραυματίες σε 4.257. Παράλληλα, το 82% των δομών της Γάζας έχει υποστεί ζημιές (εκ των οποίων πάνω από 134.000 είναι πλήρως κατεστραμμένες σύμφωνα με την UNOSAT), περίπου το 77% των οικιστικών μονάδων έχει καταστραφεί ή έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, το 74% του οδικού δικτύου είναι κατεστραμμένο, η ηλεκτρική υποδομή είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου κατεστραμμένη όπως και τα δίκτυα νερού και αποχέτευσης, ενώ σχεδόν 2 εκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εκτοπισμένοι και αποκλεισμένοι στο δυτικό τμήμα της Λωρίδας της Γάζας (περίπου 40% της Λωρίδας), με τεράστιες ανάγκες ανακατασκευής που εκτιμώνται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Ο νομικός χαρακτηρισμός των ενεργειών του Ισραήλ στη Γάζα και ευρύτερα στην Παλαιστίνη ως εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας και η υποχρέωση αντίστασης σε αυτές θεμελιώνεται σε πλήθος διεθνών συμβάσεων, εκθέσεων και αποφάσεων διεθνών δικαστηρίων, διεθνών οργανισμών, φορέων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοκ. Αναφέρουμε τις πιο σημαίνουσες αποφάσεις και εκθέσεις:
1.1. Στο πλαίσιο της εκκρεμούς υπόθεσης Νότια Αφρική κατά Ισραήλ [1] με την κατηγορία της τέλεσης του εγκλήματος της γενοκτονίας στη Γάζα, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε τις από 26/1/2024 και 28/3/2024 αποφάσεις χορήγησης ασφαλιστικών μέτρων [2] [3], συνομολογώντας τη βασιμότητα της αίτησης της Νότιας Αφρικής και λόγω κατεπείγοντος (λόγω “πραγματικού και άμεσου κινδύνου να προκληθεί ανεπανόρθωτη ζημία στα δικαιώματα που έκρινε το Δικαστήριο ως εύλογα, προτού εκδώσει την τελική του απόφαση”) διέταξε το Ισραήλ να απέχει από την τέλεση πράξεων γενοκτονίας κατά των Παλαιστινίων της Γάζας μέχρι την οριστική εκδίκαση της υπόθεσης. Ως κομμάτι αυτών των αποφάσεων, οι πολιτικοί ιθύνοντες του Ισραήλ διατάσσονται να απέχουν από γενοκτονικές δηλώσεις (η μόνη απόφαση την οποία υπερψήφισε και ο ορισθείς από το Ισραήλ δικαστής), σαν και αυτή στην οποία προέβη πριν λίγες μέρες ο Υπουργός Εθνικής Ασφάλειας της κυβέρνησης Νετανιάχου Μπεν Γκβιρ, αρμόδιος για τα σώματα ασφαλείας, ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα πρέπει να «σκοτώνουν 30 ή 40» Παλαιστίνιους στη Γάζα κάθε βράδυ και να μην περιορίζονται σε «όσους αποτελούν κίνδυνο εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή»… «Υπάρχουν άνθρωποι εκεί που δεν τους αξίζει να ζουν. Δεν πρέπει να ζουν. Δεν είναι καν άνθρωποι».
1.2. Στις 21 Νοεμβρίου 2024, το Τμήμα Προδικασίας I (Pre-Trial Chamber I) του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης ανακοίνωσε την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης σε βάρος των Μπέντζαμιν Νετανιάχου και Γιοάβ Γκάλαντ [4] αναφέροντας τη διαπίστωση ύπαρξης «εύλογων αιτιών» (reasonable grounds) του Δικαστηρίου να πιστεύει ότι κατά την περίοδο από την 8η Οκτωβρίου 2023 μέχρι και την 20η Μαΐου 2024 (ημέρα υποβολής των αιτήσεων για έκδοση ενταλμάτων σύλληψης στο Δικαστήριο) διαπράχθηκαν εγκλήματα πολέμου, ιδίως με τη χρήση του λιμού ως μεθόδου πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που συνίστανται στο έγκλημα της δολοφονίας, το έγκλημα του διωγμού και άλλες απάνθρωπες ενέργειες. Στις 17 Οκτωβρίου 2025, το Προδικαστικό Τμήμα Ι του ΔΠΔ απέρριψε το αίτημα του Ισραήλ που ζητούσε άδεια έφεσης επανεξέτασης της έρευνας επικαλούμενο «νέα δεδομένα» [5].
1.3. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, η Ανεξάρτητη Διεθνής Επιτροπή Έρευνας (COI) του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και του Ισραήλ, υπέβαλε την έκθεσή της στην 60ή σύνοδο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι ισραηλινές αρχές και δυνάμεις έχουν διαπράξει και συνεχίζουν να διαπράττουν γενοκτονία στην κατεχόμενη Λωρίδα της Γάζας [6]. Τα πορίσματα της έκθεσης αυτής συμπληρώνονται από τη σειρά εκθέσεων της Ειδικής Εισηγήτριας των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για τα κατεχόμενα Παλαιστινιακά εδάφη Francesca Albanese [7], αλλά και από τη νεότερη έκθεση της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 23 Ιουνίου 2026 [8], σύμφωνα με την οποία οι ισραηλινές ένοπλές δυνάμεις στη Γάζα στοχοποιούν σκόπιμα και σκοτώνουν παιδιά στο πλαίσιο “γενοκτονίας” που είναι σε εξέλιξη.
1.4. Στο ίδιο συμπέρασμα, ότι δηλαδή το Ισραήλ διαπράττει το έγκλημα της γενοκτονίας στη Γάζα έφτασαν, μεταξύ άλλων, η Διεθνής Αμνηστία [9], η Human Rights Watch [10], η B’Tselem [11] (οργάνωση δικαιωμάτων στο Ισραήλ), η Διεθνής Ενωση Μελετητών Γενοκτονιών [12] (IAGS), κοκ. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν όχι μόνο από τον αριθμό των νεκρών και των αμάχων, αλλά από τη συνολική καταστροφή κάθε πολιτικής υποδομής (κυβερνητικά κτίρια, νοσοκομεία και δομές υγείας, σχολεία, δικαστήρια, χώρους λατρείας, κλπ) στη Λωρίδα της Γάζας, με τρόπο που πληροί τον ορισμό της γενοκτονίας της Σύμβασης του 1948 ο οποίος απαιτεί τη “σκόπιμη επιβολή συνθηκών διαβίωσης που αποσκοπούν στην πλήρη ή μερική φυσική καταστροφή μιας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας”.
2. Σε συνέχεια των ανωτέρω αποφάσεων και εκθέσεων που ερείδονται σε Διεθνείς Συμβάσεις, δημιουργούνται υποχρεώσεις για τα κράτη μέλη που τις έχουν συνυπογράψει. Συγκεκριμένα για τη χώρα μας: Η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση για την Πρόληψη και την Τιμωρία του Εγκλήματος της Γενοκτονίας ήδη από το 1954, με το Ν.Δ. 3091 της 6/12-10-54 (Α 250) “Περί συμπληρώσεως της Συμβάσεως δια την πρόληψιν και καταστολήν του εγκλήματος της γενοκτονίας από 9 Δεκεμβρίου 1948”. Περαιτέρω, η Ελλάδα, όπως και το σύνολο των χωρών της ΕΕ, αποτελεί κράτος-μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και έχει υπογράψει και κυρώσει το Καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου από το 2002, με τις διατάξεις του ν. 3003/2002 και στη συνέχεια του ν. 3948/2011. Συνεπώς, οι αποφάσεις και τα σχετικά εντάλματα του Δικαστηρίου είναι απολύτως δεσμευτικά για τα κράτη μέλη και κατ’ επέκταση τις ελληνικές αρχές, που έχουν νόμιμη υποχρέωση εκτέλεσής τους. Παρομοίως, η Ελλάδα με τον Νόμο 1782/1988 (ΦΕΚ 116/Α/3-6-1988) έχει κυρώσει τη Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων, καθώς και με τον Νόμο 3841/1955 (ΦΕΚ Α3 της 5ης Ιανουαρίου 1956) τις Συμβάσεις της Γενεύης περί Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου. Εξάλλου, σύμφωνα με το Άρθρο 28 του Συντάγματος της Ελλάδας, διεθνείς Συμβάσεις, όπως οι Συμβάσεις της Γενεύης, τα Πρόσθετα Πρωτόκολλα αυτής και η Σύμβαση κατά των Βασανιστηρίων, αποτελούν μέρος του εσωτερικού δικαίου και υπερισχύουν κάθε αντίθετης διάταξης, επιβάλλουν δε απόλυτη υποχρέωση στα κράτη, άρα και στην Ελλάδα, να διώκουν ή να εκδίδουν τους υπαίτιους βασανιστηρίων και σοβαρών παραβιάσεων. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοήσει την παρουσία ενός υπόπτου για εγκλήματα πολέμου και γενοκτονίας στο έδαφός της. Ο νόμος επιβάλλει την έναρξη ποινικής έρευνας και, όπου υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις, την άσκηση δίωξης ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων.
3. Οι ανωτέρω υποχρεώσεις των τρίτων κρατών, ανάμεσά τους και της Ελλάδας, θα πρέπει να ειδωθούν υπό το φως και των συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών της υπό μελέτη περίπτωσης: οι εγκληματικές πράξεις στη Γάζα τελέστηκαν και τελούνται από τις Ισραηλινές Ενοπλές Δυνάμεις (IDF, Israel Defense Forces, κατ’ ευφημισμό “Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις”), οι οποίες αποτελούνται από κληρωτούς στρατιώτες (η συμμετοχή υπολογίζεται στο 65% με 70% των υποχρεούμενων σε θητεία νέων ανω των 18 αμφότερων των φύλων και έχει διάρκεια έως και τρία χρόνια με καθεστώς εφεδρείας μετά το τέλος της). Εκτός της εκτέλεσης του γενοκτονικού πολέμου στη Γάζα, ο IDF αποτελεί την επίσημη αρχή στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, η οποία τελεί υπό στρατιωτική και όχι πολιτική διοίκηση. Το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι κληρωτοί στρατιώτες στο Ισραήλ να συμμετέχουν άμεσα και ενεργητικά στην παράνομη κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Η λειτουργία του Ισραηλινού Στρατού ως ιεραρχημένου συνόλου λειτουργούντος με αλυσίδα εντολών (όπως δηλαδή και κάθε στρατιωτικό σύνολο στον κόσμο) σημαίνει ότι η διάγνωση πράξεων γενοκτονίας εν εξελίξει και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, αλλά και η διαρκής ενεργητική επιβολή της παράνομης κατοχής στα παλαιστινιακά εδάφη, θεμελιώνουν ενδείξεις ποινικής ευθύνης, πρώτα και κύρια της στρατιωτικής ιεραρχίας και των πολιτικών του προϊσταμένων, αλλά και των κατώτερων βαθμίδων του, που πρέπει να διερευνηθούν. Πρέπει εδώ ακόμα να σημειωθεί ότι η συμμετοχή στην ιεραρχία του IDF έχει συστηματικά αποτελέσει προσόν για την ανάδειξη πολιτικών ηγετών και διαβατήριο για τη μετάβαση από την ηγεσία του στρατού στις κορυφές του πολιτικού συστήματος του Ισραήλ. Οι δε βασικοί πυλώνες του πολιτικού συστήματος όχι μόνο δεν αφίστανται αλλά νομιμοποιούν τις πράξεις γενοκτονίας και τα τελεσθέντα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, παρά τις έντονες αντιμαχίες ανάμεσα στα κόμματα και τις αντιπολιτευτικές κριτικές (για άλλα θέματα) στη σημερινή κυβέρνηση Νετανιάχου. Ως αποτέλεσμα αυτού, όλοι οι αναλυτές ανεξαρτήτως ιδεολογικής ή πολιτικής τοποθέτησης συνομολογούν ότι τυχόν πολιτική αλλαγή στις επερχόμενες εκλογές του Ισραήλ δεν θα επιφέρει καμία αλλαγή στην κατάσταση στη Γάζα, ενώ καμία ποινική λογοδοσία των δραστών των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και πράξεων γενοκτονίας στη Γάζα δεν προβλέπεται από το εσωτερικό της ισραηλινής έννομης τάξης. Το γεγονός αυτό καθιστά ακόμα σημαντικότερη την διεθνή απαίτηση λογοδοσίας του κράτους του Ισραήλ και αναδεικνύει τις υποχρεώσεις των τρίτων κρατών δυνάμει των Συμβάσεων που έχουν υπογράψει.
4. Ως συνέπεια των ανωτέρω και με δεδομένη την μέχρι σήμερα αποτυχία των διεθνών θεσμών και των τρίτων κρατών να αποτρέψουν το έγκλημα στη Γάζα και να οδηγήσουν τους δράστες του σε λογοδοσία, η διεθνής κοινωνία των πολιτών έχει κινητοποιηθεί πολύμορφα ενάντια στην εξελισσόμενη γενοκτονία. Οι τεράστιες διαδηλώσεις εκατομμυρίων ανθρώπων κατά της γενοκτονίας στη Γάζα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης τα τρία τελευταία χρόνια συγκροτούν το σημαντικότερο διεθνικό, διαγενεακό, διαπολιτισμικό και διαθρησκευτικό πολιτικό κίνημα της εποχής μας, απηχώντας πλατιές κοινωνικές πλειοψηφίες που καταγράφονται σε δημοσκοπήσεις σε όλες τις χώρες, ακόμα και σ’ αυτές που πριν λίγα χρόνια κάτι τέτοιο θα ήταν αδιανόητο, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Κομμάτι αυτού του κινήματος συνιστούν πρωτοβουλίες Μποϊκοτάζ, Απόσυρσης Επενδύσεων και Κυρώσεων (Boycott, Divestment, Sanctions – BDS) με σκοπό τον πολιτικό εξαναγκασμό του Ισραήλ και την παύση του καθεστώτος απαρτχάιντ και γενοκτονίας, αλλά και πρωτοβουλίες άρσης του καθεστώτος στρατιωτικής πολιορκίας της Γάζας με αποστολές ακτιβιστ(ρι)ών από γη, θάλασσα και αέρα (πρωτοβουλίες March to Gaza, Freedom Flotilla, Global Sumud Flotilla, κλπ). Οι διαδηλώσεις που έγιναν σε τουριστικούς προορισμούς σε όλη την Ελλάδα στις 9 Αυγούστου 2026 (σε συνέχεια της περσινής ημέρας δράσης στις 10 Αυγούστου 2025), όπως και οι συναθροίσεις που διοργανώθηκαν κατά τον ελλιμενισμό κρουαζιερόπλοιων ισραηλινών συμφερόντων, αποτελούν μια ψηφίδα αυτού του διεθνούς κινήματος πολιτών. Η στοχοποίηση του κινήματος αυτού με την κατηγορία του “αντισημιτισμού” είναι συκοφαντική και συνιστά επικίνδυνη εργαλειοποίηση του αντισημιτισμού, που αποτελεί πραγματικό κίνδυνο για τις κοινωνίες μας. Τόσο η από 13/8/2026 ανακοίνωση του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδας (ΚΙΣΕ) που θεωρεί εκ των προτέρων ως συκοφαντική και αντισημιτική την κατηγορία της τέλεσης γενοκτονίας από το κράτος του Ισραήλ, όσο και η από 14/8/2026 ανακοίνωση της Υπουργού Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη με τίτλο “Μηδενική ανοχή σε διακρίσεις και αντισημιτισμό” επαναλαμβάνουν τον ίδιο λίβελο. Τα κείμενα των οργανωτών [13] και οι οδηγίες που αυτοί έδωσαν [14] για τον ειρηνικό χαρακτήρα των διαδηλώσεων ακόμα και απέναντι σε προκλήσεις από υποστηρικτές της γενοκτονίας αποτελούν αδιάψευστα τεκμήρια για κάθε καλόπιστο τρίτο. Η δε δημόσια χρήση του ιστορικά επιβαρυμένου όρου “πογκρόμ” για να απαξιωθούν χιλιάδες άνθρωποι που συμμετείχαν σε πάνω από 100 ειρηνικές διαδηλώσεις σε όλη την Ελλαδα αποδεικνύει πώς όσοι εργαλειοποιούν τον κίνδυνο του αντισημιτισμού έχουν χάσει κάθε μέτρο και καταλήγουν στον ευτελισμό των ιστορικών εγκλημάτων του ρατσισμού και του ναζισμού. Είναι, δε, πρόκληση η χρήση της λέξης πογκρόμ για ειρηνικές διαδηλώσεις κατά της γενοκτονίας ή για δράσεις όπως αυτές του “Ρουβίκωνα”, την ίδια περίοδο που στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη εξελίσσεται ένα πραγματικό εποικιστικό και ρατσιστικό πογκρόμ κατά του ιθαγενούς παλαιστινιακού πληθυσμού με την ανοχή και τη συνέργεια του Ισραηλινού στρατού.
5. Στο πλαίσιο αυτό, το φως της δημοσιότητας έχουν δει περιστατικά με αναφορές σε ισραηλινούς τουρίστες που αντιδρούν απέναντι σε καταστηματάρχες που εκδηλώνουν στον χώρο της ιδιοκτησίας τους την αντίθεσή τους στη γενοκτονία στη Γάζα από το κράτος του Ισραήλ, με κάποιες από τις αντιδράσεις να κλιμακώνονται σε απειλές, εξυβρίσεις ή ακόμα και σε φθορές (αφαίρεση παλαιστινιακών συμβόλων, κλπ) ή και διατάραξη της λειτουργίας του καταστήματος και μετέπειτα στοχοποίησή του. Πέραν του αυτονόητου, ότι δηλαδή οι εκδηλώσεις αντίθεσης στη γενοκτονία στη Γάζα δεν αποτελούν ρατσισμό, είναι προφανές ότι αυτές οι εκδηλώσεις απηχούν και εμμέσως αποσκοπούν στην υλοποίηση των υποχρεώσεων που υπέχει το ελληνικό κράτος όπως έχουν περιγραφεί ανωτέρω και στις οποίες προφανώς αυτό δεν αντεπεξέρχεται. Αντί δηλαδή για τον κάθε πολίτη (καταστηματάρχη, υπάλληλο ή άλλο), η Ελληνική Κυβέρνηση θα έπρεπε προ πολλού, στο πλαίσιο της υποχρέωσης για την πρόληψη του εγκλήματος της γενοκτονίας και των σοβαρών παραβιάσεων του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, να έχει προχωρήσει στην εισαγωγή κριτηρίων ελέγχου κατά την είσοδο Ισραηλινών πολιτών στην Ελλάδα, ώστε να αποτραπεί η είσοδος σε υπόπτους τέλεσης εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονικών πράξεων, βασανιστηρίων και άλλων, σε περίπτωση δε εντοπισμού αυτών να προχωρά στη σύλληψή τους και την έναρξη διαδικασιών ποινικής λογοδοσίας. Μηνυτήριες αναφορές προς τις εισαγγελικές αρχές για την είσοδο και παρουσία στην Ελλάδα (στο πλαίσιο διακοπών) στρατιωτών του IDF που έχουν ταυτοποιηθεί για τέλεση εγκλημάτων στη Γάζα έχουν υποβληθεί με επιμέλεια δικηγόρων της Εναλλακτικής Παρέμβασης σε συνεργασία με το διεθνές Ίδρυμα Hind Rajab [15], [16], [17], χωρίς όμως αποτελεσματική ανταπόκριση. Προφανώς το ίδιο ισχύει για τους πολιτικούς προϊσταμένους του IDF, όπως ο πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου, που διέρχεται ανεμπόδιστα τον εθνικό εναέριο χώρο παρά την υποχρέωση της Ελληνικής Δημοκρατίας να εκτελέσει το σε βάρος του ένταλμα σύλληψης [18], ή ο Υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατζ, ο οποίος βρέθηκε πρόσφατα στην Ελλάδα και για τον οποίο διεξάγεται ακόμα προκαταρκτική εξέταση κατόπιν μηνυτήριας αναφοράς δικηγόρων της Εναλλακτικής [19] [20]. Τεχνογνωσία για τους συνοριακούς ελέγχους οι ελληνικές αρχές μπορούν αναζητήσουν από το Ισραήλ και τις μεθόδους που αυτό ακολουθεί σε κάθε εισερχόμενο πολίτη τρίτης χώρας στα σύνορά του (υπογραφή δήλωσης, συνέντευξη, έλεγχος ψηφιακών συσκευών, άνοιγμα μέσων κοινωνικής δικτύωσης και ηλεκτρονικών ταχυδρομείων, κλπ) σύμφωνα με τους όρους της αμοιβαιότητας. Η θετική ανταπόκριση της Ελληνικής πολιτείας στις διεθνείς υποχρεώσεις της θα συνιστά την καλύτερη ασπίδα προστασίας για εκείνο το τμήμα των πολιτών του Ισραήλ που εκφράζει την αντίθεσή του και αρνείται να συνεργήσει στη γενοκτονία, το απαρτχάιντ και την εθνοκάθαρση.
6. Με την από 18/8/2026 ανακοίνωσή του [21], ο Συνήγορος του Πολίτη αναφέρεται σε “περιστατικά καταγγελλόμενης άρνησης παροχής υπηρεσιών σε Ισραηλινούς πολίτες λόγω εθνικότητας ή/και εθνικής καταγωγής” και καλεί τις αρχές να μεριμνούν για την εφαρμογή του νόμου “για την ίση μεταχείριση, την απαγόρευση των διακρίσεων και την καταπολέμηση των ρατσιστικών συμπεριφορών”. Αν και δεν γνωρίζουμε το περιεχόμενο των καταγγελιών που υποβλήθηκαν στον Συνήγορο, είμαστε γνώστ(ρι)ες υποθέσεων που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας, κάποιες εκ των οποίων χειριζόμαστε ως συνήγοροι και επ’ αυτών μπορούμε να τοποθετηθούμε.
6.1. Κατ’ αρχάς, από την ανακοίνωση του Συνηγόρου του Πολίτη δεν προκύπτει με σαφήνεια αν τα περιστατικά άρνησης εξυπηρέτησης των πολιτών Ισραήλ, σχετίζονται με την επικρότηση – από όσους προέβησαν στις συγκεκριμένες αναφορές – της πολιτικής γενοκτονίας και εθνοκάθαρσης, του καθεστώτος απαρτχάιντ του Ισραήλ και της κατοχής των παλαιστινιακών εδαφών από τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής και το ίδιο το Κράτος του Ισραήλ.
6.2. Εν συνεχεία, η συγκεκριμένη ανακοίνωση αποσιωπά με ανησυχητικό τρόπο, μέσα από την φράση «Η επίκληση πολιτικών, ιδεολογικών ή άλλων πεποιθήσεων δεν αίρει την υποχρέωση συμμόρφωσης», την πολιτική θέση ενάντια στο ρατσισμό, ενάντια στο καθεστώς απαρτχάιντ και την εποικιστική αποικιοκρατία, ενάντια στην κατοχή και κυρίως ενάντια στη συντελούμενη γενοκτονία στη Γάζα και στην κλιμακούμενη εθνοκάθαρση στη Δυτική Όχθη, όσων δηλώνουν την αντίθεσή τους στους χώρους εργασίας τους. Με τον τρόπο αυτό, ο Συνήγορος καταλήγει να αδιαφορεί για όσους υφίστανται πραγματικά όχι μόνο διακρίσεις με βάση την παλαιστινιακή εθνική καταγωγή τους, αλλά υφίστανται τις σοβαρότατες παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου. Η αποσιώπηση αυτή μόνο ενισχυτική μπορεί να είναι προς την τέλεση τέτοιων παραβιάσεων, σε διεθνές επίπεδο.
6.3. Η διπλή αυτή αποσιώπηση στην ανακοίνωση, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η άρνηση παροχής σχετίζεται με την επικρότηση της γενοκτονικής πολιτικής εθνοκάθαρσης, των εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων του κράτους του Ισραήλ εις βάρος των Παλαιστινίων, όπως σε εμβληματικές περιπτώσεις έχουν δει το φως της δημοσιότητας, από όσους θίγονται με το δικαίωμα των Ελλήνων, και όχι μόνο, πολιτών να δηλώνουν την αντίθεσή τους σε αυτά τα εγκλήματα. Το γεγονός ότι ο Συνήγορος του Πολίτη δεν βρίσκει ούτε μία φράση για να σταθμίσει το δικαίωμα έκφρασης αντίθεσης σε μια εν εξελίξει γενοκτονία με το δικαίωμα πολίτη τρίτης χώρας σε παροχή υπηρεσιών καθιστά την ανακοίνωση όχι απλώς ανισοβαρή αλλά απολύτως στρατευμένη σε μια κρατική-κυβερνητική στόχευση, με τρόπο που δεν αντιστοιχεί σε μια Ανεξάρτητη Αρχή. Για τον λόγο αυτό, η ανακοίνωση αυτή πρέπει να ανακληθεί ή τουλάχιστον να συμπληρωθεί με την ορθή στάθμιση των δικαιωμάτων και την διαφοροποίηση των περιστατικών, για τα οποία ο Συνήγορος μπορεί να ενημερωθεί, όχι υποχρεωτικά μέσω αναφοράς αλλά ακόμα και μέσω του Τύπου.
6.4. Επιπλέον, η ανακοίνωση του Συνηγόρου του Πολίτη αποτελεί μια ιδιαιτέρως προβληματική και ανησυχητική διασταλτική ερμηνεία του άρθρου 11 του Νόμου 4443/2016, συγχέοντας εσφαλμένως την εθνικότητα με την εθνική ή εθνοτική καταγωγή. Η σχέση ενός πολίτη με το Κράτος του, σε αντίθεση με την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, δεν είναι αντικείμενο προστασίας. Ο δεσμός ενός πολίτη με το κράτος στο οποίο έχει δικαίωμα ψήφου και μπορεί να διαμορφώνει πολιτικές δεν είναι αντικείμενο προστασίας, αλλά υγιούς πολιτικής αντιπαράθεσης. Δεδομένου μάλιστα ότι, ο νομοθέτης επέλεξε να τυποποιήσει παρατακτικά τους λόγους διάκρισης και να εντάξει με διαζευκτικό τρόπο που υπολαμβάνεται όμως ενιαία τους όρους εθνική ή εθνοτική καταγωγή, συνάγεται ότι αυτή εννοείται με την ιστορική της έννοια, καθώς εφόσον ήθελε να αποδώσει απλώς τον νομικό δεσμό του πολίτη με την χώρα θα επέλεγε τον όρο ιθαγένεια είτε έστω τον όρο εθνικότητα. Αντ’ αυτών επέλεξε τη χρήση του συμπληρωματικού όρου καταγωγή και μάλιστα σε ένα σχήμα διαζευκτικής ενότητας («εθνική ή εθνοτική καταγωγή») δεδομένου ότι η εθνοτική καταγωγή σε όλες τις περιπτώσεις διεθνώς αναφέρεται σε κοινά πολιτιστικά χαρακτηριστικά [22].
6.5. Η επικίνδυνη αυτή διασταλτική ερμηνεία της διάταξης, με τρόπο ώστε να καταλαμβάνει και συμπεριφορές στις οποίες μπορεί να συμπεριλαμβάνεται η πολιτική διαμαρτυρία πολιτών – επομένως και των ιδιοκτητών επιχειρήσεων – απέναντι στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττει το Ισραήλ, καταλήγει να λειτουργεί κατασταλτικά απέναντι σε όσους αντιστέκονται στη γενοκτονία και στην εθνοκάθαρση, για όσους παλεύουν ενάντια στα ρατσισμό και στο καθεστώς απαρτχάιντ, παραβιάζοντας με αυτό τον τρόπο αναφαίρετα συνταγματικά τους δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στην προσωπική έκφραση (άρθρο 5 του Συντάγματος και άρθρο 10 της ΕΣΔΑ). Ο Συνήγορος του Πολίτη στην τρέχουσα συγκυρία θα έπρεπε να ενδιαφερθεί, ώστε να μην περισταλεί το δικαίωμα της διαμαρτυρίας για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται από τις ισραηλινές κατοχικές δυνάμεις στην Παλαιστίνη και για την αποτροπή της διευκόλυνσής τους από τις ελληνικές αρχές. Οι διαμαρτυρίες άλλωστε των ιδιοκτητών, επιχειρήσεων, κλπ, τις οποίες εμείς γνωρίζουμε, σε αυτό αποσκοπούν και όχι στην έκφραση κάποιου είδους ρατσισμού, διάκρισης ή αντισημιτισμού. Kίνητρο για την κινητοποίηση ενάντια στα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που τελούν οι ισραηλινές κατοχικές δυνάμεις στην Παλαιστίνη, τη γενοκτονία και την εθνοκάθαρση, δεν αποτελεί ο αντισημιτισμός ή οποιαδήποτε άλλη μορφή ιδεολογίας φυλετικής υπεροχής, αλλά αντίθετα η υπεράσπιση του οικουμενικού δικαιώματος στην ισότητα, ενάντια σε κάθε ιδεολογία φυλετικής υπεροχής και σε όσα έχουμε αναφέρει.
6.6. Δυστυχώς, μια τέτοια ανακοίνωση, πέραν όλων των προαναφερόμενων πλημμελειών της, εγγράφεται πολιτικά στη συγκυρία στη λογική “δύο μέτρα και δύο σταθμά”, ήτοι στην επιλεκτική κοινωνική και νομική ευαισθησία που καταφανώς επιδεικνύουν οι θεσμοί της ΕΕ και μια σειρά κυβερνήσεων, συμπεριλαμβανομένης και προεξάρχουσας της ελληνικής. Είναι αυτή η επιλεκτική ευαισθησία των ευρωπαϊκών και εγχώριων θεσμών η οποία κηρύττει δήθεν τον πόλεμο απέναντι στον ρατσισμό και τον αντισημιτισμό διεκδικώντας μέχρι τέλους το δικαίωμα του υποστηρικτή μιας γενοκτονίας και πιθανώς ελεγχόμενου για εγκλήματα πολέμου να απολαμβάνει ισότιμα τουριστικές υπηρεσίες, την ίδια στιγμή που κλείνει τα μάτια ή, ακόμη χειρότερα, συνεπικουρεί τη γενοκτονία ενός ολόκληρου λαού, προωθεί το συστημικό ρατσισμό και την ξενοφοβία, τα push-backs και τις κρατικές δολοφονίες προσφύγων και προσφυγισσών στα σύνορα. Αυτή η υποκριτική και επιλεκτική (νομική) ευαισθησία αντανακλά μια πολιτική επιλογή σύνταξης με συγκεκριμένα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που επωφελούνται από την υποστήριξη ή ανοχή της γενοκτονικής πολιτικής του κράτους του Ισραήλ. Μια τέτοια επιλογή, η οποία έχει τόση σχέση με τα δικαιώματα του ανθρώπου όση ο αντισημιτισμός με την ενεργό αντίθεση σε μια εν εξελίξει γενοκτονία, δεν τιμά τον Συνήγορο του Πολίτη.
7. Ζούμε σε σκοτεινές εποχές διαστροφής των λέξεων και των νοημάτων, όπου η οικονομική, πολιτική και στρατιωτική ενίσχυση του καθεστώτος απαρτχάιντ και κατοχής του Ισραήλ εις βάρος των Παλαιστίνιων, κρίνεται άνευ σημασίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ η πολιτική θέση ενάντια στο απαρτχάιντ και στον ρατσισμό, βαφτίζεται «ρατσισμός». Ο νομικός κόσμος οφείλει να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της υπεράσπισης των θυμάτων της γενοκτονίας και του ρατσισμού και όσων διώκονται ποινικά γιατί στέκονται στο πλευρό τους, αποκαθιστώντας τις λέξεις και τα νοήματά τους. Ως Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας, θα προσπαθήσουμε να ανταποκριθούμε σε αυτό το καθήκον.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr