Η υπερβολική ταχύτητα παραμένει η πρώτη αιτία θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα στατιστικά στοιχεία της ΕΕ επιβεβαιώνουν ότι περίπου το 30% των θανάτων στον δρόμο συνδέεται άμεσα με ταχύτητα άνω του επιτρεπόμενου ορίου.
Στη χώρα μας, παρά τη βελτίωση που καταγράφεται σταδιακά, οι αριθμοί παραμένουν πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – γεγονός που αποτέλεσε έναν από τους κύριους λόγους για τη σύνταξη του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Ο Νόμος 5209/2025 εισάγει για πρώτη φορά ένα συνεκτικό, κλιμακωτό σύστημα κυρώσεων που επικεντρώνεται όχι μόνο στην τιμωρία, αλλά και στην αποτροπή της υποτροπής. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, εφαρμόζεται πλήρως το νέο πλαίσιο ορίων ταχύτητας, τα οποία διαμορφώνονται ανά τύπο οδού.
Τα νέα όρια ταχύτηταςΓια τα επιβατικά αυτοκίνητα, ο νέος ΚΟΚ ορίζει γενικό όριο 30 χλμ./ώρα εντός κατοικημένων περιοχών – σε αντίθεση με το προηγούμενο γενικό όριο των 50 χλμ./ώρα που ίσχυε παντού εντός πόλης. Εξαίρεση αποτελούν οι μεγαλύτεροι αστικοί δρόμοι: μονόδρομοι με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ή οδοί διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα επιτρέπουν ταχύτητα έως 50 χλμ./ώρα, εφόσον δεν υπάρχει ειδική σήμανση που να ορίζει διαφορετικά. Εκτός κατοικημένων περιοχών, τα όρια είναι 130 χλμ./ώρα στους αυτοκινητόδρομους, 110 χλμ./ώρα στις οδούς ταχείας κυκλοφορίας και 90 χλμ./ώρα στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο.
Τα πρόστιμα – βήμα βήμαΟι κυρώσεις διαμορφώνονται ανάλογα με το μέγεθος της υπέρβασης. Για παράβαση έως 20 χλμ./ώρα πάνω από το όριο, το πρόστιμο ανέρχεται σε 150 ευρώ. Για υπέρβαση έως 30 χλμ./ώρα, το ποσό παραμένει στα 150 ευρώ, αλλά ο οδηγός χάνει το δίπλωμά του για 20 ημέρες. Για υπέρβαση έως 50 χλμ./ώρα, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 350 ευρώ και η αφαίρεση φτάνει τις 30 ημέρες. Ίδιο πρόστιμο (350 ευρώ και 30 ημέρες αφαίρεση) επιβάλλεται και σε όσους κινούνται σε αυτοκινητόδρομο με πάνω από 150 χλμ./ώρα, σε οδό ταχείας κυκλοφορίας με πάνω από 130 χλμ./ώρα ή στο υπόλοιπο δίκτυο με πάνω από 120 χλμ./ώρα.
Στην κορυφή της κλίμακας βρίσκεται η οδήγηση άνω των 200 χλμ./ώρα ή η συμμετοχή σε παράνομους αγώνες δρόμου (κόντρες): πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για ένα χρόνο. Σε περίπτωση πρώτης υποτροπής, τα ποσά εκτοξεύονται στα 4.000 ευρώ με αφαίρεση για δύο χρόνια, ενώ στη δεύτερη υποτροπή ο οδηγός αντιμετωπίζει πρόστιμο 8.000 ευρώ και στέρηση διπλώματος για τέσσερα ολόκληρα χρόνια.
Ψηφιακοί έλεγχοι: το μεγάλο στοίχημαΟ νέος νόμος δεν είναι μόνο χαρτί. Παράλληλα με την ψήφισή του, ξεκίνησε η σταδιακή εγκατάσταση δικτύου ψηφιακών καμερών σε Αττική και μεγάλα αστικά κέντρα, με στόχο να ξεπεράσουν τις 2.500 σε εθνικό επίπεδο μέχρι το τέλος του 2026. Τα πρόστιμα αποστέλλονται αυτόματα μέσω gov.gr απευθείας στο TAXISnet του παραβάτη, χωρίς δυνατότητα «εξαφάνισής» τους – και αν δεν εξοφληθούν εμπρόθεσμα, μετατρέπονται αυτόματα σε βεβαιωμένη οφειλή προς το δημόσιο. Επιπλέον, οι έλεγχοι επεκτείνονται και στα νησιά, ιδίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, με έμφαση στην ταχύτητα, το αλκοόλ και τα ανασφάλιστα οχήματα.
Τι κάνουν οι άλλοι ΕυρωπαίοιΤο ελληνικό πλαίσιο, αν και αυστηρότερο από ό,τι ήταν, εξακολουθεί να απέχει από τα ευρωπαϊκά παραδείγματα. Στην Αυστρία, η υπέρβαση του ορίου κατά 60 χλμ./ώρα εντός πόλης ή κατά 70 χλμ./ώρα εκτός οδηγεί άμεσα σε κατάσχεση του οχήματος για δύο εβδομάδες. Για κατά συρροή παραβάτες ή για υπερβάσεις 80 χλμ./ώρα εντός πόλης, η κατάσχεση είναι οριστική και το αυτοκίνητο βγαίνει σε πλειστηριασμό. Με όριο στους αυτοκινητόδρομους τα 130 χλμ./ώρα, αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όχημα που κινείται με 220 χλμ./ώρα και πάνω χάνεται οριστικά.
Η Ελβετία εφαρμόζει παρόμοια λογική κατάσχεσης εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Η Φινλανδία έχει υιοθετήσει διαφορετική αλλά εξίσου αποτελεσματική φιλοσοφία: τα πρόστιμα υπολογίζονται βάσει του εισοδήματος του παραβάτη, ώστε να «τσιμπάνε» εξίσου τόσο τον εργαζόμενο με κατώτατο μισθό όσο και τον επιχειρηματία. Εμβληματική υπόθεση έγινε το 2002, όταν ένα υψηλόβαθμο στέλεχος της Nokia κλήθηκε να πληρώσει 116.000 ευρώ επειδή ξεπέρασε το όριο των 50 χλμ./ώρα κατά μόλις 25 χλμ./ώρα.
Η Ελλάδα, παρά τις αυξημένες κυρώσεις που εισάγει ο νέος ΚΟΚ, δεν υιοθέτησε το μέτρο της κατάσχεσης οχήματος για υπερβολική ταχύτητα. Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία: στο ελληνικό νομικό πλαίσιο, η κατάσχεση ιδιωτικής περιουσίας ως διοικητικό μέτρο –και όχι ως ποινή μετά από δικαστική κρίση– προσκρούει σε συνταγματικές αντιστάσεις, ενώ η πολιτική βούληση για ένα τόσο δραστικό βήμα φαίνεται ότι δεν ωρίμασε στον βαθμό που θα απαιτούσε η θεσμοθέτησή του. Ωστόσο, το ζήτημα δεν έχει κλείσει: σύμφωνα με πληροφορίες, το μέτρο μελετάται ενεργά ως επόμενο βήμα, ιδίως για τις ακραίες περιπτώσεις –οδήγηση άνω των 200 χλμ./ώρα ή συμμετοχή σε κόντρες– όπου τα υφιστάμενα πρόστιμα θεωρούνται από ειδικούς ανεπαρκή αποτρεπτικά ερεθίσματα.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
400.000 παράνομα οχήματα στους ελληνικούς δρόμους
Κάνε το όνειρο πραγματικότητα πιο εύκολα απο ποτέ
Το απόλυτο premium υβριδικό οικογενειακό σε τιμή που δε θα πιστεύεις