Μία μέρα πριν οι φετινές «Νύχτες Πρεμιέρας» παρουσιάσουν το πλήρες πρόγραμμά τους, για 32η φορά, μπορέσαμε και μάθαμε αποκλειστικά δύο από τις ταινίες που θα παιχτούν (και τις περιμένουμε πώς και πώς) καθώς και κάτι ακόμα που το αναμένουμε επίσης με ανυπομονησία, γιατί αυτό δεν είναι άλλο από το πολύκροτο ντοκιμαντέρ «NAZA» των Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ραχήλ Σορ. Είναι αυτό βέβαια που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα πριν από λίγες μέρες στο Φεστιβάλ Βενετίας, κερδίζοντας το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής αλλά, ακόμη περισσότερο, το πλέον παρατεταμένο χειροκρότημα στα χρονικά μεγάλης κινηματογραφικής διοργάνωσης, με το κοινό να στέκεται όρθιο και να χειροκροτά για 25 ολόκληρα λεπτά μετά το τέλος του φιλμ.
Οσο για τις δύο αποκλειστικότητες, αφορούν την προβολή των ταινιών «Le journal d’une femme de chambre» («Το ημερολόγιο μιας καμαριέρας») του αγαπημένου μας Ρουμάνου σκηνοθέτη Ράντου Ζούντε και «Rehearsals for a revolution» («Πρόβες για μια επανάσταση») της υπέροχης σκηνοθέτριας (και ηθοποιού) από το Ιράν, Πέγκα Αχανγκαρανί (Pegah Ahangarani).
Και οι τρεις αυτές ταινίες συνομιλούν, με εντελώς διαφορετικούς τρόπους (και αυτό είναι το πολύ ενδιαφέρον), με κάποια από τα πλέον καίρια σύγχρονα ζητήματα: την ταξική ανισότητα και τη μετανάστευση, την πολιτική καταστολή και τη μνήμη, τον πόλεμο και την τεχνολογία που μεταμορφώνει ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται αποφάσεις ζωής και θανάτου. Συγκεκριμένα, στο «Le Journal d’une femme de chambre», ο ήδη βραβευμένος στην Μπερλινάλε και όχι μόνο, πρωτοποριακός Ρουμάνος σκηνοθέτης Ράντου Ζούντε δανείζεται τον τίτλο και ορισμένους από τους θεματικούς άξονες του διασημότερου μυθιστορήματος του Γάλλου συγγραφέα Οκτάβ Μιρμπό, το οποίο εκδόθηκε το 1900 κι έκτοτε έτυχε δύο κινηματογραφικών μεταφορών: του Ζαν Ρενουάρ το 1946 και του Λουίς Μπουνιουέλ το 1964 με πρωταγωνίστρια τη Ζαν Μορό.
Η ταινία του Ζούντε έκανε παγκόσμια πρεμιέρα τον Μάιο στις Κάνες, στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών. Εκεί ο σκηνοθέτης ξεκαθάρισε πως δεν επιχειρεί ακόμη μία κλασική διασκευή του μυθιστορήματος, καθώς η ηρωίδα του είναι μια σημερινή Ρουμάνα οικιακή βοηθός στο Μπορντό, η οποία το βράδυ συμμετέχει σε ερασιτεχνικό θίασο που ανεβάζει το «Ημερολόγιο μιας καμαριέρας». Ο Ζούντε, δηλαδή, χρησιμοποιεί τον Μιρμπό ως έργο μέσα στην ίδια την ταινία και ταυτόχρονα σαν καθρέφτη των σύγχρονων ταξικών και μεταναστευτικών σχέσεων. Μέσα από αυτή τη διπλή συνθήκη, το φιλμ καταγράφει τις σχέσεις εργοδότη και εργαζομένου, Ανατολής και Δύσης, προνομίου και οικονομικής ανάγκης, επιστρατεύοντας τη γνώριμη ειρωνική και πολιτικά αιχμηρή ματιά του σκηνοθέτη.
Tο πρώτο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ της Ιρανής ηθοποιού και σκηνοθέτιδας Πέγκα Αχανγκαρανί, «Πρόβες για μια επανάσταση»
Σε διαφορετικό τόνο, το «Rehearsals for a revolution» αποτελεί το πρώτο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ της Ιρανής ηθοποιού και σκηνοθέτιδας Πέγκα Αχανγκαρανί. Μέσα από πέντε πρόσωπα της οικογένειας και του στενού της περιβάλλοντος, η δημιουργός ανασυνθέτει περισσότερα από σαράντα χρόνια ιρανικής ιστορίας, από την επανάσταση του 1979 έως τα γεγονότα του 2026. Προσωπικά αρχεία, οικογενειακές ταινίες, πλάνα διαδηλώσεων, δημοσιεύματα, ηχογραφήσεις και animation συνθέτουν μια αφήγηση στην οποία η προσωπική μνήμη γίνεται πολιτική ιστορία και σύγχρονη πραγματικότητα. Η ίδια η Αχανγκαρανί, η οποία ζει στο Λονδίνο έχοντας εγκαταλείψει το Ιράν, υπήρξε αντικείμενο δίωξης και είχε καταδικαστεί το 2013 σε φυλάκιση 18 μηνών. Η ταινία παρουσιάστηκε στις Ειδικές Προβολές του Φεστιβάλ Κανών και απέσπασε το L’Œil d’or 2026, το βραβείο του φεστιβάλ για το καλύτερο ντοκιμαντέρ.
«ΝΑΖΑ»
Η τρίτη ταινία είναι και η πιο άμεσα συνδεδεμένη με μια σύγκρουση που παραμένει ανοιχτή: Το ντοκιμαντέρ «NAZA», διάρκειας 80 λεπτών, υπογράφουν οι Ισραηλινοί Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ραχήλ Σορ, δύο από τους τέσσερις δημιουργούς του οσκαρικού «No other land» (με τον Γιουβάλ είχαμε συνομιλήσει τότε και πάλι για την «Εφ.Συν.»). Το ντοκιμαντέρ έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας, όπου ήταν το μοναδικό ντοκιμαντέρ στο επίσημο Διαγωνιστικό και κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής. Γυρισμένη κυρίως νύχτα σε ταράτσες του Τελ Αβίβ, ως παραγωγή του Guardian και του James Wilson, η ταινία βασίζεται στις ανώνυμες μαρτυρίες 24 Ισραηλινών αξιωματικών των υπηρεσιών πληροφοριών και στρατιωτών, των οποίων πρόσωπα και φωνές έχουν αλλοιωθεί ψηφιακά. Περιγράφουν από πρώτο χέρι συστήματα παρακολούθησης, επιλογής στόχων και χρήσης τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις στη Γάζα.
Ο τίτλος προέρχεται από στρατιωτικό ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του αναμενόμενου αριθμού αμάχων που θα σκοτωθούν σε ένα πλήγμα. Ο ισραηλινός στρατός έχει απορρίψει τις καταγγελίες της ταινίας, υποστηρίζοντας ότι παρουσιάζονται εκτός πλαισίου συνήθεις στρατιωτικές διαδικασίες εκτίμησης στόχων και παράπλευρων απωλειών. Μάλιστα, ο υπουργός Πολιτισμού του Ισραήλ ζήτησε την αφαίρεση της υπηκοότητας των δύο σκηνοθετών κατηγορώντας τους για «προδοσία», ενώ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει σχετική νομοθεσία για όσους «συκοφαντούν» τον ισραηλινό στρατό στο εξωτερικό. Την ίδια ώρα, ο στρατός εξετάζει πιθανές νομικές ενέργειες για τις διαρροές που περιλαμβάνονται στο ντοκιμαντέρ, ενώ οι δύο δημιουργοί έχουν δεχτεί ακόμη και απειλές κατά της ζωής τους από ακροδεξιούς κύκλους.
Θα κλείσουμε με δύο μικρού μήκους ταινίες που παίχτηκαν μόλις στη Δράμα, ωστόσο δεν έλαβαν (αδίκως κατ’ εμάς) κάποιο βραβείο και θα προβληθούν στις Νύχτες Πρεμιέρες και τις συστήνουμε ανεπιφύλακτα: πρόκειται για το «Οι Τρύπες», ένα σύγχρονο υπαρξιακό ελληνικό γουέστερν σε σκηνοθεσία Πέτρου Καλφαμανώλη και σενάριο Γιάννη Αποσκίτη και το επίσης φιλοσοφικό (και τόσο φεμινιστικό στην ουσία του) «Residua» της Νάσσιας Στουραΐτη.
info: Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» ξεκινά 30/9 και θα ολοκληρωθεί 11/10. Οι προβολές θα γίνουν στις κινηματογραφικές αίθουσες ΑΣΤΟΡ, ΔΑΝΑΟΣ, CINOBO ΟΠΕΡΑ 1, ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ, ΟΛΥΜΠΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ «ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ», ΣΤΕΓΗ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΩΝΑΣΗ, ΤΡΙΑΝΟΝ, FLOYD LIVE MUSIC VENUE. Η προπώληση των καρτών διαρκείας έχει ξεκινήσει ήδη μέσω more.com. Αναλυτικές πληροφορίες στο www.aiff.gr
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr