Με το χέρι, καρπό τον καρπό, αλλά και με αυστηρά επιλεγμένο χρόνο συγκομιδής, ολοκληρώθηκε στις 10 Οκτωβρίου η φετινή συλλογή της πράσινης ελιάς Χαλκιδικής, ενός προϊόντος που η ιδιαίτερη ποιότητα και η διεθνής του ταυτότητα «χτίζονται» ήδη από το χωράφι.
Η συγκομιδή της, μια απαιτητική διαδικασία που δεν αφήνει μεγάλα περιθώρια μηχανοποίησης, ολοκληρώθηκε φέτος με την παραγωγή μειωμένη κατά 35%-40%, ενώ οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν τις επιπτώσεις των καιρικών συνθηκών, το αυξημένο κόστος και τις χαμηλότερες τιμές. Για τη φετινή ελαιοκομική περίοδο, τις ιδιαιτερότητες ενός καρπού με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) και την εξαγωγική δυναμική του, μιλά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νέων Σιλάτων Χαλκιδικής, Δημήτρης Παπαδάκης.
Η συγκομιδή για την περίοδο 2026/2027 ξεκίνησε στα τέλη Σεπτεμβρίου και ολοκληρώθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με την παραγωγή να καταγράφει μείωση της τάξης του 35%-40% σε σχέση με πέρυσι. Η παρατεταμένη ξηρασία, οι υψηλές θερμοκρασίες, η έλλειψη νερού και τα προβλήματα από τον δάκο επηρέασαν την ανάπτυξη του καρπού, περιορίζοντας τόσο τις διαθέσιμες ποσότητες όσο και την εμπορική αξία μέρους της παραγωγής.
ΑΠΕ – ΜΠΕ
Ένας καρπός που απαιτεί επιδέξια χέρια
Πίσω από κάθε κιλό πράσινης ελιάς Χαλκιδικής βρίσκεται μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, εμπειρία και προσεκτικούς χειρισμούς. Η συγκομιδή, όπως μας λέει ο κ. Παπαδάκης, πραγματοποιείται κυρίως χειρωνακτικά, καθώς ο καρπός πρέπει να συλλεχθεί χωρίς τραυματισμούς, διατηρώντας το χαρακτηριστικό μεγάλο μέγεθος, το σχήμα, το πράσινο χρώμα και τη συνεκτικότητά του.
«Δεν πρόκειται για μια απλή διαδικασία συλλογής», σημειώνει χαρακτηριστικά και προσθέτει ότι ο παραγωγός πρέπει να επιλέξει το κατάλληλο στάδιο ωρίμανσης, ενώ στη συνέχεια η διαλογή παίζει καθοριστικό ρόλο στην τελική εμπορική αξία. Το μέγεθος, η εμφάνιση και η ποιότητα είναι εκείνα που θα καθορίσουν σε ποια κατηγορία θα καταταχθεί ο καρπός και σε ποιες αγορές θα κατευθυνθεί.
Αυτή η ιδιαιτερότητα είναι ταυτόχρονα και ένα από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της ελιάς Χαλκιδικής, «καθώς η ποιότητά της προϋποθέτει ιδιαίτερη φροντίδα σε όλα τα στάδια -από το δέντρο μέχρι τη μεταποίηση. Φέτος, σύμφωνα με τον κ. Παπαδάκη, υπήρξε επάρκεια εργατικών χεριών, κυρίως αλλοδαπών εργατών, ωστόσο το κόστος των ημερομισθίων παρέμεινε σημαντικό μέρος της συνολικής δαπάνης.
Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην τιμή και το κόστος
Εάν η μειωμένη παραγωγή ήταν η πρώτη δυσκολία της φετινής περιόδου, η εικόνα των τιμών διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό το οικονομικό αποτέλεσμα. Για τα μεγάλα μεγέθη, οι τιμές παραγωγού κυμάνθηκαν στα 1,10-1,20 ευρώ το κιλό, έναντι 1,80-1,90 ευρώ την προηγούμενη χρονιά.
Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνει, το κόστος παραγωγής εκτιμάται σε 1-1,10 ευρώ το κιλό, καθώς περιλαμβάνει καλλιεργητικές εργασίες, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα, άρδευση και συγκομιδή. «Έτσι, το περιθώριο που απομένει στον παραγωγό είναι ιδιαίτερα περιορισμένο», τονίζει.
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών διαδραματίζουν και τα αποθέματα της προηγούμενης περιόδου, τα οποία εξακολουθούν να βρίσκονται στις αποθήκες των μεταποιητικών επιχειρήσεων, επηρεάζοντας την απορρόφηση της νέας παραγωγής.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαδάκη, η εικόνα των πληρωμών δημιουργεί πρόσθετη πίεση. Μόλις δύο μεταποιητικές επιχειρήσεις έχουν καταβάλει περίπου το 70% των οφειλών τους, ενώ η πλειονότητα έχει περιοριστεί στην καταβολή προκαταβολής 30%.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι, όπως επισημαίνει, τον Νοέμβριο προβλέπεται να πραγματοποιηθεί λίπανση με τουλάχιστον ένα κιλό λιπάσματος ανά δέντρο, ωστόσο ελάχιστοι παραγωγοί έχουν προχωρήσει στη συγκεκριμένη εργασία, λόγω έλλειψης ρευστότητας.
ΑΠΕ – ΜΠΕ
Έξι εκατομμύρια ελαιόδεντρα και ισχυρή εξαγωγική παρουσία
Το μέγεθος της καλλιέργειας αποτυπώνει τη σημασία της για την τοπική οικονομία. Στη Χαλκιδική περισσότεροι από 20.000 παραγωγοί καλλιεργούν περίπου 330.000 στρέμματα ελιάς, εκ των οποίων 200.000 αφορούν επιτραπέζια παραγωγή και 130.000 ελαιοποιήσιμη. Τα ελαιόδεντρα ξεπερνούν τα έξι εκατομμύρια, ενώ στον νομό λειτουργούν περισσότερες από 100 μεταποιητικές μονάδες, με τη μικρότερη να επεξεργάζεται περίπου 500 τόνους ελιάς.
Σε μια καλή χρονιά, η παραγωγή της Χαλκιδικής διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στους 170.000 τόνους, αντιπροσωπεύοντας το 50%-55% της συνολικής επιτραπέζιας ελιάς της χώρας, ενώ σε ορισμένες χρονιές έχει ξεπεράσει ακόμη και τους 200.000 τόνους.
Η πράσινη ελιά Χαλκιδικής, με την αναγνωρισμένη ταυτότητα ΠΟΠ, τα ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά και την παρουσία της στις διεθνείς αγορές, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εξαγώγιμα αγροτικά προϊόντα της περιοχής.
Το στοίχημα για την επόμενη ημέρα, όπως επισημαίνει εμφατικά ο κ. Παπαδάκης, είναι να διατηρηθεί αυτή η δυναμική, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η καλλιέργεια θα παραμείνει οικονομικά βιώσιμη για τους ανθρώπους που την υπηρετούν. Γιατί η ξεχωριστή ελιά Χαλκιδικής δεν αποκτά την αξία της μόνο από τα χαρακτηριστικά του καρπού, αλλά και από την απαιτητική εργασία που χρειάζεται για να φτάσει, με την ποιότητά της αναλλοίωτη, από τον ελαιώνα στο τραπέζι των καταναλωτών.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr