Ένα δημοψήφισμα για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να διεξαχθεί στην Ισλανδία στις 29 Αυγούστου.
Το αρκτικό νησί των περίπου 400.000 κατοίκων, το οποίο έχει ενταχθεί ήδη στη Ζώνη Σένγκεν και γενικά έχει στενή σχέση με την Ε.Ε., ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες το 2009 εν μέσω οικονομικής κρίσης. Ανέστειλε τις συνομιλίες το 2013 μετά την ταχεία ανάκαμψη της οικονομίας του, εξαιτίας μιας διαμάχης με την Ε.Ε. για τα δικαιώματα αλιείας.
Οι επόμενες κυβερνήσεις επέμειναν ότι οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να εγκριθούν με δημοψήφισμα πριν από την επανέναρξή τους. Μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2024, η νέα κυβέρνηση συνασπισμού της χώρας συμφώνησε να διεξαγάγει δημοψήφισμα έως το 2027.
Η εξέλιξη είναι άμεσο αποτέλεσμα των απειλών του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που απείλησε να εισβάλει στη Γριλανδία, την οποία επανειλημμένα ανέφερε ως «Ισλανδία» σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ νωρίτερα φέτος. Αυτό έκανε το Ρέικιαβικ να… επανεξετάσει τις συμμαχίες του.
«Καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας συνεχίζεται και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός στην Αρκτική εντείνεται, η Ισλανδία βρίσκεται σε ένα στρατηγικό σταυροδρόμι», σημειώνουν οι αναλυτές του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πολιτικής (EPC).
«Η τάξη που βασίζεται σε διεθνείς κανόνες αμφισβητείται όλο και περισσότερο. Ενώ η ασφάλεια της Ισλανδίας είναι εγγυημένη μέσω του ΝΑΤΟ, η υποχώρηση των ΗΠΑ από την Ευρώπη και η αυξανόμενη αβεβαιότητα μετά τις απειλές των ΗΠΑ για εισβολή ή “αγορά” της Γριλανδίας έχουν ωθήσει την Ισλανδία πιο κοντά στην Ε.Ε., αν και η αλιεία παραμένει ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα». Το ερώτημα στο οποίο θα απαντήσουν οι Ισλανδοί είναι το εξής: «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ενωση;». Η επιλογή είναι απλή: ναι ή όχι;
Η καμπάνια «Ναι» υποστηρίζει ότι η Ισλανδία ήδη υιοθετεί πολλούς νόμους της Ε.Ε. μέσω του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, αλλά δεν έχει άμεση επιρροή στις αποφάσεις της Ε.Ε. Οι υποστηρικτές επισημαίνουν επίσης πιθανά οικονομικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης σταθερότητας του νομίσματος μέσω της πιθανής υιοθέτησης του ευρώ, και υποστηρίζουν ότι η ένταξη θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση της Ισλανδίας κατά τη διάρκεια της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, επικαλούμενοι την κρίση της Γριλανδίας.
Η καμπάνια του «Όχι» επικεντρώνεται στην κυριαρχία, υποστηρίζοντας ότι η ένταξη στην Ε.Ε. θα μπορούσε να μειώσει τον έλεγχο της Ισλανδίας στη γεωργία, την αλιεία και τους φυσικούς πόρους. Οι αντίπαλοι επικρίνουν επίσης τη γραφειοκρατία της Ε.Ε. και υποστηρίζουν ότι η τρέχουσα ρύθμιση της ενισχυμένης σχέσης με την Ε.Ε. παρέχει οικονομική πρόσβαση στην Ευρώπη χωρίς να παραιτείται από την εθνική εξουσία λήψης αποφάσεων.
Οι Ισλανδοί είναι μοιρασμένοι και το αποτέλεσμα θα κριθεί στο νήμα. Ωστόσο, ακόμα κι αν οι Ισλανδοί ψηφίσουν ναι, υπάρχει πολύς δρόμος μέχρι η χώρα να ενταχθεί στην Ε.Ε. Το Ρέικιαβικ θα πρέπει πρώτα να ολοκληρώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, κάτι που πάντως θα μπορούσε να κάνει με αστραπιαίους ρυθμούς λόγω της ενσωμάτωσής του στην Ε.Ε., προτού κατευθυνθεί σε ένα ακόμη δημοψήφισμα πριν από την οριστική ένταξη.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr