30/07/2026 10:34 μμ.
Όμως, τη στιγμή που αναγνώρισα αυτή την καταπίεση για αυτό που ήταν —μια θεμελιώδη αδικία—, ξεκίνησα μια επανάσταση μέσα στο ίδιο μου το σπίτι. Αυτό το πνεύμα εξέγερσης ρίζωσε όταν ήμουν περίπου 18 ετών. Σε μια συντηρητική πόλη όπου ο παραδοσιακός βουδισμός αποτελεί τον κανόνα, η έννοια της ισότητας των φύλων απλά δεν υπήρχε. Ήταν ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες υποτάσσονταν συστηματικά, ενώ οι άνδρες διεκδικούσαν αυτόματα το ηθικό πλεονέκτημα. Όμως, καθώς η καταπίεση εντεινόταν, το ίδιο συνέβαινε και με την επιθυμία μου να αντισταθώ. Η εσωτερική μου επανάσταση γρήγορα εξελίχθηκε σε εξέγερση ενάντια σε ολόκληρο το περιβάλλον μου. Συνειδητοποίησα ότι η ισότητα των φύλων δεν είναι κάτι για το οποίο ικετεύεις· είναι κάτι που επιβάλλεις μέσω των δικών σου πράξεων. Έπρεπε να χτίσω την αξία μου από το μηδέν.
Συνέντευξη με την Αμόρα: Μια αναρχική φεμινίστρια της αντίστασης στη Μιανμάρ
Η Αμόρα είναι μια αναρχοφεμινίστρια από τη Μιανμάρ, η οποία δραστηριοποιείται στον πολιτικό ακτιβισμό εδώ και αρκετές δεκαετίες. Είναι η «συνιδρύτρια» και η σημερινή «υπεύθυνη οικονομικών» των «Hero Warriors», μιας τοπικής αμυντικής μονάδας που αντιτίθεται στη στρατιωτική χούντα της Μιανμάρ.
Χάιν: Πώς εντάχθηκες για πρώτη φορά σε αυτή την επανάσταση; Μπορείς να μας πεις λίγα πράγματα για το παρελθόν σου; Ήσουν πολιτικά ενεργή πριν από την επανάσταση;
Αμόρα:
Η πορεία μου προς τον αναρχισμό δεν ξεκίνησε από βιβλία ή ακαδημαϊκές θεωρίες. Ξεκίνησε από το ασφυκτικό βάρος της πατριαρχίας με το οποίο μεγάλωσα μέσα στην ίδια μου την οικογένεια και το περιβάλλον μου. Τότε, δεν ήξερα καν τι σήμαινε η λέξη «αναρχισμός». Για μια νεαρή γυναίκα που μεγάλωσε σε μια ημιαστική, βαθιά συντηρητική περιοχή, επιβιώνοντας κάτω από ένα εκπαιδευτικό σύστημα που υπαγορευόταν από το στρατό, αυτές οι πολιτικές θεωρίες μου φαινόταν να βρίσκονται σε ένα άλλο σύμπαν.
Όμως, τη στιγμή που αναγνώρισα αυτή την καταπίεση για αυτό που ήταν —μια θεμελιώδη αδικία—, ξεκίνησα μια επανάσταση μέσα στο ίδιο μου το σπίτι. Αυτό το πνεύμα εξέγερσης ρίζωσε όταν ήμουν περίπου 18 ετών. Σε μια συντηρητική πόλη όπου ο παραδοσιακός βουδισμός αποτελεί τον κανόνα, η έννοια της ισότητας των φύλων απλά δεν υπήρχε. Ήταν ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες υποτάσσονταν συστηματικά, ενώ οι άνδρες διεκδικούσαν αυτόματα το ηθικό πλεονέκτημα. Όμως, καθώς η καταπίεση εντεινόταν, το ίδιο συνέβαινε και με την επιθυμία μου να αντισταθώ. Η εσωτερική μου επανάσταση γρήγορα εξελίχθηκε σε εξέγερση ενάντια σε ολόκληρο το περιβάλλον μου. Συνειδητοποίησα ότι η ισότητα των φύλων δεν είναι κάτι για το οποίο ικετεύεις· είναι κάτι που επιβάλλεις μέσω των δικών σου πράξεων. Έπρεπε να χτίσω την αξία μου από το μηδέν.
Μόνο αφού αποφοίτησα, γύρω στα 21 μου, ανακάλυψα τον αθεϊσμό. Από εκεί, τα κομμάτια του παζλ συνδέθηκαν φυσικά με τον φεμινισμό και τον αναρχισμό. Άρχισα να συνειδητοποιώ ότι τα αυταρχικά συστήματα κατά των οποίων αγωνιζόμαστε —οι περιορισμοί, ο έλεγχος από πάνω προς τα κάτω— πηγάζουν όλα από την ίδια ακριβώς ρίζα. Αυτή η συνειδητοποίηση είναι που με έκανε αναρχοφεμινίστρια.
Ωστόσο, αν υπάρχει ένα πράγμα που απεχθάνομαι, είναι να με χαρακτηρίζουν οι άλλοι ως «φεμινίστρια» ή «αναρχική». Θέλω να χτίσω τη δική μου ταυτότητα και να ζω στον δικό μου κόσμο σύμφωνα με τα δικά μου κριτήρια. Θα μπορούσατε να πείτε ότι έχω γίνει ατομικίστρια. Η ειρωνεία του να με χαρακτηρίζουν αναρχική εκείνη την εποχή ήταν ότι μόλις είχα ανακαλύψει την έννοια. Ενώ οι βασικές μου πεποιθήσεις σίγουρα συνάδουν με τον αναρχισμό, οι στενοί ορισμοί τους δεν πρέπει να περιορίζουν την ταυτότητά μου. Με ενδιαφέρουν οι δράσεις [actions], όχι οι «ακτιβιστές»[actionists] και ο «ακτιβισμός»[actionisms].
Όταν εξετάζουμε τις δράσεις κάποιου που δεν γνωρίζει τίποτα για αυτές τις πολιτικές φιλοσοφίες και τον κατατάσσουμε βίαια κάτω από ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό λάβαρο, απλώς του κολλάμε μια ετικέτα.
Η κατηγοριοποίηση δεν είναι, τελικά, παρά ένας ακόμη τρόπος να εγκλωβίσουμε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ελευθερία μέσα σε προκαθορισμένα στερεότυπα. Και τη στιγμή που δεν συμμορφωνόμαστε απόλυτα με τα αυθαίρετα πρότυπά τους, οι ίδιοι άνθρωποι μας μας κρίνουν με δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Η συνέντευξη που ακολουθεί έχει προσαρμοστεί και βελτιωθεί με βάση μια ζωντανή συζήτηση μεταξύ της Αμόρα και των συμμετεχόντων σε μια εκδήλωση που διοργάνωσε η «Magandjin-Myanmar Solidarity» — μια εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων και αλληλεγγύης με έδρα την Αυστραλία.
Ερώτηση: Πώς οργανώνεται ένας επαναστατικός αντάρτικος στρατός με αποκεντρωμένο τρόπο;
Αμόρα:
Οργανωνόμαστε εφαρμόζοντας την «συλλογική ευθύνη» για όλες τις αποφάσεις. Επίσης, λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τη συναίνεση και καταγράφουμε τις ατομικές διαφωνίες. Όσον αφορά την «πρώτη γραμμή», δεν υπάρχει ιεραρχία. Θα έχουμε μια προσωρινή κατανομή ρόλων σε επιχειρησιακή βάση, π.χ. θα αναλάβουμε προσωρινά έναν ρόλο μάχης, ο οποίος θα διαφέρει σε κάθε πεδίο.
Ερώτηση: Πώς εκδηλώνεται εδώ το στοιχείο της κοινωνικής τάξης; Ποια είναι η πολιτισμική διάσταση των χωριών και των προαστίων που υπερασπίζεται η ανταρτική ομάδα σας;
Αμόρα:
Παρόλο που ορισμένοι από εμάς θεωρούμε τους εαυτούς μας αναρχικούς και ελευθεριακούς, η οργάνωση στο σύνολό της δεν είναι 100% αναρχική και, ως εκ τούτου, δεν εφαρμόζει αναρχικές αρχές, ειδικά για όσους προέρχονται από αγροτικό περιβάλλον με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Όσοι διαθέτουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο τείνουν περισσότερο προς αναρχικές αξίες, όπως η αποκέντρωση, και ελευθεριακές αξίες, όπως η ομοσπονδιακή οργανωτική δομή. Ωστόσο, δεδομένου ότι το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού προέρχεται από κοινωνικοοικονομικά στρώματα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο – (στη Μιανμάρ, υπάρχει τεράστιο ταξικό χάσμα μεταξύ της μεσαίας τάξης και της φτωχής εργατικής τάξης, ακόμη και αν αγνοήσουμε τις ελίτ) – οι περισσότεροι επαναστάτες στρατιώτες προέρχονται από φτωχές εργατικές περιοχές της υπαίθρου.
Ερώτηση: Πώς εφαρμόζονται οι φεμινιστικές αρχές στην καθημερινή πράξη; Πώς καταπολεμάτε την πατριαρχία; Ειδικά στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, πώς εκφράζονται στην πράξη οι φεμινιστικές αρχές; Και πώς λειτουργεί αυτό εκτός πεδίου μάχης;
Αμόρα:
Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ αυτών των δύο πραγμάτων είναι τεράστια, και η υπέρβασή της αποτελεί ένα πολύ περίπλοκο εγχείρημα.
Από τη μία πλευρά, στα αγροτικά χωριά, όπου οι άνθρωποι ζουν σε στενή επαφή, επικρατεί μια ατμόσφαιρα αλληλοβοήθειας, υποστήριξης και ανθρωπισμού. Από την άλλη πλευρά, η μισογυνία και η πατριαρχία είναι παρούσες και σε αυτή την κοινότητα, και μία από τις κύριες εκδηλώσεις τους είναι ένα πολιτισμικό ταμπού σχετικά με τα ρούχα των γυναικών —ιδίως το γεγονός ότι τα γυναικεία εσώρουχα δεν μπορούν να κρεμαστούν για να στεγνώσουν σε κοινή θέα. Και δεδομένου ότι δεν διαθέτουμε πλυντήρια ρούχων στα χωριά (ακόμη και στα περισσότερα νοικοκυριά των πόλεων της Μιανμάρ), αναγκαστικά τα κρεμάμε στον ήλιο, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει πάντα να εφαρμόζουμε τους πατριαρχικούς κανόνες.
Όπως φαίνεται από το πολιτισμικό περιβάλλον του τόπου, δεν μπορούσαμε απλώς να πάμε εκεί και να πούμε στους χωρικούς τι δεν έκαναν σωστά. Για να κερδίσω κάποιο σεβασμό, έπρεπε να τους δείξω τις πράξεις μου και όχι μόνο τα λόγια μου. Έτσι, συμμετείχα στην κατασκευή πηγαδιών, έκανα σωματική εργασία και δίδαξα δεξιότητες πληροφορικής στους ντόπιους. Χάρη στα χρόνια συνεπούς συνεργασίας, όταν οι άνθρωποι άρχισαν να μας αντιλαμβάνονται ως συντρόφους και όχι απλώς ως ξένους που ήρθαν από αλλού, καταφέραμε να τους κάνουμε να καταλάβουν τη θέση μας. Από την οπτική γωνία μιας πατριαρχικής κοινωνίας, το να αντιμετωπίζεσαι ως ίση είναι ένα αρκετά σημαντικό γεγονός για ένα κορίτσι σαν εμένα.
Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι καθόλου εύκολο να συνεργάζεσαι με τέτοιους ανθρώπους. Η απόσταση είναι τόσο μεγάλη που απλά δεν μπορείς να προσεγγίσεις το θέμα με μια αλαζονική στάση. Θα ήταν εντελώς άσκοπο να τους μιλήσεις με πατερναλιστικό ύφος ή να χρησιμοποιήσεις προοδευτική ορολογία για να τους πείσεις για τη δική σου άποψη.
Ερώτηση: Μπορούν οι αντάρτες (οι επαναστάτες) να επιστρέψουν στα σπίτια τους; Και αν μπορούν, αισθάνονται ότι προστατεύονται από τις κοινότητές τους όταν επιστρέφουν;
Αμόρα:
Οι περισσότεροι άνθρωποι στην πόλη δεν μπορούν να επιστρέψουν μόλις ενταχθούν σε εμάς. Ωστόσο, στις αγροτικές περιοχές —αν το χωριό τους βρίσκεται κοντά— ενδέχεται να μπορούν να πάνε. Ορισμένα χωριά ελέγχονται από τις PDF (People Defense Forces) [Λαϊκές Αμυντικές Δυνάμεις], που αποτελούν την κύρια επαναστατική δύναμη της NUG (National Unity Government) [Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας], γεγονός που καθιστά ασφαλέστερη τη μετακίνησή τους από και προς τα χωριά. Επομένως, εξαρτάται από το χωριό καταγωγής τους και από την εποχή.
Ερώτηση: Ο ρόλος της ελπίδας – ελπίζετε να κερδίσετε ή μήπως η ελπίδα είναι ότι δεν θα παραδοθούμε χωρίς να δώσουμε μάχη;
Αμόρα:
Δεν ελπίζω σε κάτι τέλειο. Ωστόσο, ελπίζω σε μια καλύτερη Μιανμάρ, όπου οι εθνοτικές ομάδες θα έχουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης μέσω του φεντεραλισμού και ο λαός της Μιανμάρ θα απολαμβάνει τη δημοκρατία του.
Πιστεύω ότι όπου υπάρχει καταπίεση, υπάρχει η πιθανότητα να καταπιεστείς κι εσύ.
Ερώτηση: Πώς μπορούν οι άνθρωποι να δείξουν αλληλεγγύη από το εξωτερικό; Η οργάνωσή σας επιτρέπει την υλοποίηση πρωτοβουλιών συγκέντρωσης χρημάτων στο εξωτερικό ή προτιμάτε να υποστηρίξουμε τη γενικότερη επανάσταση αντί να επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην οργάνωσή σας;
Αμόρα:
Μπορούμε να ορίσουμε την «αλληλεγγύη» εδώ σε δύο κατηγορίες. Η μία είναι η αλληλεγγύη από τη βάση, η οποία περιλαμβάνει τη συγκέντρωση χρημάτων για ανθρωπιστικό εξοπλισμό, όπως εξοπλισμό αυτοάμυνας, για παράδειγμα στολές και κράνη για εμάς.
Σε κρατικό επίπεδο, όσον αφορά τη διπλωματία, η επανάστασή μας υφίσταται ήττα. Η Κίνα και η Ρωσία υποστηρίζουν ενεργά τη στρατιωτική χούντα. Επομένως, είναι σημαντικό η διεθνής κοινότητα να υποστηρίξει την επανάσταση στη Μιανμάρ.
Ερώτηση: Μπορούν οι μαχητές να έχουν σχέσεις ή αυτό θεωρείται ότι τους αποσπά την προσοχή από τον αγώνα;
Αμόρα:
Όχι – ο οργανισμός δεν καταδικάζει κανενός είδους σχέσεις και παρέχεται ενημέρωση σχετικά με αυτά τα ζητήματα, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα αποτελέσουν εμπόδιο στην επαναστατική δράση, π.χ. η εγκυμοσύνη.
Ερώτηση: Υπάρχει κάποια περιφερειακή στρατηγική που συντονίζεται με άλλες πολιτοφυλακές; Αποτελεί αυτό μέρος της καθημερινής πρακτικής;
Αμόρα:
Σε τοπικό επίπεδο, δίνουμε μικρές μάχες για τα χωριά στα οποία έχουμε εγκατασταθεί. Όσον αφορά τις περιφερειακές επιχειρήσεις, συνεργαζόμαστε με άλλες ομάδες. Δεν είμαστε μια μεγάλη οργάνωση όπως η PDF, οπότε μπορούμε να δραστηριοποιούμαστε μόνοι μας. Μερικές φορές χάνουμε συντρόφους κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεών μας, κάτι που είναι τραυματικό.
Ερώτηση: Στον ακτιβισμό και στις επαναστάσεις, υπάρχουν περιορισμένα διακυβεύματα και περιπτώσεις εξάντλησης [burnouts]. Πώς διαχειρίζονται οι επαναστάτες που βρίσκονται στο πεδίο της μάχης την ψυχική τους υγεία, τα τραύματα και τη μακροβιότητα τους εκεί;
Αμόρα:
Αντιμετωπίζουμε συνεχώς αυτές τις προκλήσεις και η αντίδρασή μας πρέπει να είναι βαθιά ανθρώπινη. Για παράδειγμα, είχαμε μια περίπτωση όπου η μητέρα ενός στρατιώτη αρρώστησε σοβαρά. Ζήτησε άδεια να ταξιδέψει για να την δει, κάτι που αποτελεί τεράστιο κίνδυνο για την ασφάλεια, οπότε ένας από τους εκπροσώπους της ομάδας μας τον συνόδευσε για να διασφαλίσει την ασφάλεια και τη διοργάνωση του ταξιδιού.
Η πραγματικότητα επί του εδάφους είναι ότι η εκπαίδευση και οι ιατρικές υπηρεσίες είναι πρακτικά ανύπαρκτες. Ο στρατός στοχεύει ενεργά τις υποδομές — τη στιγμή που δημιουργείται μια κατάλληλη ιατρική κλινική, η χούντα δίνει προτεραιότητα στον βομβαρδισμό της. Για να προσαρμοστούμε, βασιζόμαστε σε αποκεντρωμένες, μη παραδοσιακές δομές. Συνεργαζόμαστε στενά με τοπικούς νοσηλευτές και φαρμακοποιούς για να οργανώνουμε διακριτικά τις βασικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης που χρειάζεται ο λαός μας, χωρίς να προκαλούμε αεροπορικές επιθέσεις.
Φιλοξενούμε επίσης οικογένειες όποτε είναι δυνατόν. Πρόσφατα, η σύζυγος ενός από τους στρατιώτες μας έμεινε έγκυος. Ταξιδέψαμε στο χωριό της και της δώσαμε την επιλογή: αν ήθελε να μείνει εκεί ή να έρθει στο στρατόπεδο; Επέλεξε να έρθει μαζί μας. Παρόλο που έχουμε αυστηρούς κανονισμούς σχετικά με την πρόσβαση στο στρατόπεδο, παρακάμψαμε την τυπική απαγόρευση για χάρη της. Τους χτίσαμε ένα μικρό σπίτι εντός του στρατοπέδου, ώστε να μπορούν να είναι μαζί. Η ιατρική περίθαλψη που μπορούμε να προσφέρουμε μπορεί να μην είναι η πιο προηγμένη ή εξελιγμένη, αλλά κάνουμε ό,τι μπορούμε για να φροντίζουμε τους δικούς μας.
Ερώτηση: Πώς διατηρείται η στρατιωτική πειθαρχία σε μια μικρή πολιτοφυλακή; Π.χ. όταν κάποιος δεν συμβάλλει όπως πρέπει ή όταν κάποιος διαπράττει εγκλήματα πολέμου.
Αμόρα:
Η δομή μας βασίζεται εξ ολοκλήρου στην εθελοντική δέσμευση και στις αρχές της αμοιβαιότητας. Δεν λαμβάνουμε διαταγές από κάποιον ανώτερο διοικητή, αλλά λειτουργούμε με συγκεκριμένους κανόνες και ρυθμίσεις που καθορίζονται με πλήρη συναίνεση.
Επειδή ο καθένας έχει λόγο στη διαμόρφωση αυτών των κανόνων, η ανάληψη ευθύνης είναι εθελοντική. Όταν κάποιος παραβιάζει έναν κανόνα, οι συνέπειες αποφασίζονται και συμφωνούνται επίσης από την ομάδα. Για παράδειγμα, αν ένας σύντροφος αποκοιμηθεί ενώ βρίσκεται σε υπηρεσία φρουράς, η ομόφωνη απόφαση μπορεί να είναι να κάνει έναν συγκεκριμένο αριθμό κάμψεων ή να αναλάβει με άλλο τρόπο την ευθύνη για την παράλειψή του να εκπληρώσει τα καθήκοντά του. Δεν πρόκειται για τιμωρία ή για να σπάσουμε το ηθικό κάποιου· πρόκειται για το να λογοδοτούμε ο ένας στον άλλο σύμφωνα με τις κοινές αρχές που καθοδηγούν τη δέσμευσή μας.
Ωστόσο, υπάρχει ένα απόλυτο όριο που δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε: η διάκριση. Δεν ανεχόμαστε καμία πράξη διάκρισης οποιουδήποτε είδους — είτε βασίζεται στο φύλο, στην κοινωνική τάξη ή στην εθνικότητα. Αυτό δεν υπόκειται σε διαπραγμάτευση. Η αλληλεγγύη μας είναι το μεγαλύτερο όπλο μας, και η διασφάλιση της ισότητας στις τάξεις μας αποτελεί το θεμέλιο όλων όσων κάνουμε.
Σημείωση:
Η Τοπική Αμυντική Δύναμη «Hero Warriors» δεν διαθέτει ακόμη συλλογική παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μέχρι τότε, παρακαλούμε επικοινωνήστε με την «ASF-IWA» (Αναρχο-Συνδικαλιστική Ομοσπονδία – Διεθνής Ένωση Εργατών) [https://asf-iwa.org.au/asf-iwa-fundraiser-for-hero-warrior-lpdf/], καθώς αποτελεί τον επίσημο φορέα συγκέντρωσης χρημάτων για την Τοπική Αμυντική Δύναμη «Hero Warriors».
Εγώ διετέλεσα αποκλειστικά ως μεταφραστής της εκδήλωσης. Εκφράζω την ειλικρινή ευγνωμοσύνη μου στους συντρόφους στην Αυστραλία από την «Magandjin Myanmar Solidarity» [https://www.facebook.com/MagandjinMyanmarSolidarity], οι οποίοι οργάνωσαν και πραγματοποίησαν το ουσιαστικό και θεμελιώδες έργο, καθώς και σε όλους τους συμμετέχοντες για την αλληλεγγύη που επέδειξαν.
Πηγή: https://libcom.org/article/interview-amora-anarchist-feminist-myanmars-resistance
media:
Lynn-Ma-Kha.png