Πριν από την κατάθεση του τουρκολιβυκού μνημονίου στα Ηνωμένα Έθνη από την Τουρκία και τη Λιβύη, η Αθήνα έστειλε επιστολή στον Αντόνιο Γκουτέρες, αμφισβητώντας τη νομική ισχύ του και προειδοποιώντας για τους κινδύνους στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, η Ελλάδα ανοίγει νέο κύκλο διαβουλεύσεων με την Αίγυπτο για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020.
Επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απέστειλε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, μετά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Η κίνηση της Αθήνας έχει προληπτικό χαρακτήρα, καθώς στόχος είναι να καταγραφούν οι ελληνικές θέσεις πριν από την ενδεχόμενη κατάθεση του μνημονίου στον ΟΗΕ από την τουρκική και τη λιβυκή πλευρά.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στην επιστολή επισημαίνεται ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και ανυπόστατο, καθώς, κατά την ελληνική θέση, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών.
Παρέμβαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας και μήνυμα προς την Τρίπολη
Πέρα από την επιστολή προς τον Αντόνιο Γκουτέρες, η Αγλαΐα Μπαλτά έθεσε το ζήτημα της επικύρωσης του μνημονίου και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, επισημαίνοντας τους κινδύνους που, σύμφωνα με την Αθήνα, συνεπάγεται η εξέλιξη αυτή για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παρότι η Ελλάδα ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Οκτώβριο, η παρέμβαση της Ελληνίδας διπλωμάτη έγινε υπό την εθνική της ιδιότητα.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή δεν μεταβάλλει το νομικό του καθεστώς. Το υπουργείο Εξωτερικών έχει χαρακτηρίσει τη συμφωνία «παράνομη, άκυρη και ανυπόστατη», υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, καθώς οι δύο χώρες δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές.
Στο ίδιο πλαίσιο, η κ. Μπαλτά υπογράμμισε ότι «η γεωγραφία δεν αλλάζει», τονίζοντας ότι οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας δεν μπορούν να ανατρέπονται μέσω μονομερών ενεργειών.
Παράλληλα, η Αθήνα αναφέρει ότι έχει προσεγγίσει τις λιβυκές αρχές με καλή πίστη, επιδιώκοντας την έναρξη ουσιαστικών συνομιλιών για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Στο τραπέζι η επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας ΑΟΖ
Την ίδια ώρα, Ελλάδα και Αίγυπτος προχωρούν σε διαβουλεύσεις για την επέκταση της γεωγραφικής εμβέλειας της συμφωνίας οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που υπέγραψαν το 2020.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος ομόλογός του, Μπάντρ Αμπντελαττί, συμφώνησαν στην έναρξη των σχετικών συζητήσεων, με βάση το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Η συμφωνία του Αυγούστου του 2020 προβλέπει μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, στην περιοχή μεταξύ του 26ου και του 28ου μεσημβρινού. Στο πλαίσιό της αναγνωρίζεται η επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη, η Κάρπαθος και η Ρόδος, στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Οι νέες διαβουλεύσεις με το Κάιρο εξελίσσονται παράλληλα με τις διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας στον ΟΗΕ, με το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο να παραμένει στο επίκεντρο.
Διαβάστε περισσότερα