Πολύ περισσότερα από ένα πολιτικά ζητήματα διακυβεύονται στις προσεχείς εκλογές. Το πρώτο και το κορυφαίο αφορά τη διακυβέρνηση της χώρας. Αν θα προκύψει δηλαδή μονοκομματική-αυτοδύναμη κυβέρνηση ή αν θα προκύψει πολυκομματική κυβέρνηση συνεργασίας. Σε αυτό το ζήτημα οι δημοσκοπήσεις μέχρι σήμερα αποκλείουν την πιθανότητα αυτοδυναμίας για το πρώτο δημοσκοπικά κόμμα που είναι η Ν.Δ. – άρα και για τα υπόλοιπα κόμματα που θέλουν να κυβερνήσουν και ακολουθούν το πρώτο.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά την ηγεσία της Ν.Δ. Αν θα συνεχίσει δηλαδή να ηγείται του κόμματος ο Κυρ. Μητσοτάκης ή θα υπάρξει αλλαγή αρχηγού.
Το τρίτο ζήτημα αφορά το ποιο κόμμα θα είναι αξιωματική αντιπολίτευση και με ποια διαφορά από το πρώτο. Σε αυτό το ερώτημα τα δημοσκοπικά στοιχεία συγκλίνουν υπέρ της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Εντούτοις η μάχη θα δοθεί μέχρι την τελευταία στιγμή, καθώς το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη ούτε θέλει αλλά ούτε και έχει συμφέρον να παραιτηθεί από τη διεκδίκηση του δεύτερου τη τάξει κόμματος στο πολιτικό σύστημα.
Στη βάση των προαναφερομένων είναι ηλίου φαεινότερον ότι οι προσεχείς εκλογές μάλλον θα προκαλέσουν μια ολόκληρη αλυσίδα πολιτικών εξελίξεων.
Τα διακυβεύματα για Ν.Δ. και Κυριάκο Μητσοτάκη
Ολες οι μετρήσεις της κοινής γνώμης μετά τις ευρωεκλογές του 2024 δείχνουν ότι η Ν.Δ. στην πρόθεση ψήφου κινείται μεταξύ 23% και 25%. Η εκτίμηση ψήφου την τοποθετεί στην περιφέρεια του 30% αλλά αυτό δεν συνιστά μέτρηση. Συνιστά αυτό που καταγράφεται από τους δημοσκόπους: Μια εκτίμηση που όσο κι αν βασίζεται σε κάποια αντικειμενικά στοιχεία δεν είναι κάτι περισσότερο από εκτίμηση. Δημιουργεί όμως εντυπώσεις.
Το ιδιαίτερο στοιχείο για τη Ν.Δ. του Κυρ. Μητσοτάκη είναι ότι οι προαναφερόμενες μετρήσεις αν και καταγράφουν την πιθανή επιρροή του επικείμενου κόμματος Σαμαρά το τελευταίο διάστημα καθόλου δεν τη λαμβάνουν υπόψη ως έναν πραγματικό παράγοντα που εξ αντικειμένου θα πιέσει την επιρροή του κυβερνώντος κόμματος. Είναι, πάντως, βέβαιο πως είτε ο πρώην πρωθυπουργός πάρει από τους σημερινούς ενεργούς ψηφοφόρους της Ν.Δ., είτε από την αποχή (οπότε θα αυξηθεί το εκλογικό σώμα), είτε και από τις δύο δεξαμενές ψήφων, αυτό εκ των πραγμάτων θα συμπιέσει την εκλογική δύναμη της κυβερνητικής παράταξης και θα δυσκολέψει τη θέση του αρχηγού της.
«Αν περιμένετε να φύγει εύκολα ο Μητσοτάκης, μάλλον δεν τον ξέρετε καλά», έλεγαν στην «Εφ.Συν.» οι καλά γνωρίζοντες τον ίδιο και τα εσωτερικά της Ν.Δ. όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα
Προσφάτως ο Κυρ. Μητσοτάκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ (9-10-2026), απάντησε στο ερώτημα για το ενδεχόμενο αντικατάστασής του και είπε πως «ο αρχηγός κρίνεται με βάση το αποτέλεσμα το οποίο φέρνει στις εκλογές. Αν έπαιρνα 25% στις εκλογές, καλά θα έκαναν να τα λένε αυτά».
Δηλαδή τοποθέτησε τον πήχη της πιθανής αντικατάστασής του σε ένα εκλογικό αποτέλεσμα για τη Ν.Δ. της τάξης του 25%. Γιατί 25%; Γιατί με βάση την αλλαγή του εκλογικού νόμου το 2020 (Ν. 4654/2020), το μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα δίνεται αν λάβει από 25% και πάνω. Συγκεκριμένα, με 25% παίρνει μπόνους 20 εδρών και για κάθε 0,5% επιπλέον ποσοστό, το κόμμα αυτό κερδίζει 1 επιπλέον έδρα. Για να πάρει το σύνολο των 50 εδρών μπόνους, πρέπει να λάβει 40% (20 έδρες με το 25% και αθροιστικά 30 έδρες για κάθε 0,5% έως το 40%). Κατά συνέπεια ο κ. Μητσοτάκης ως προσωπικό στόχο για να μείνει στην αρχηγία της Ν.Δ. έθεσε να πάρει το κόμμα του το αρχικό μπόνους των 20 εδρών και κάτι παραπάνω.
«Για το δικό του προσωπικό πολιτικό συμφέρον κατέβασε τους στόχους της παράταξης στο ελάχιστο» μας έλεγε πηγή προσκείμενη στη Ν.Δ. με καλή γνώση των πολιτικών πραγμάτων. Και συνέχιζε: «Ο κ. Μητσοτάκης πήρε στις ευρωεκλογές του 2024 ποσοστό 28,31% και 1.125.510 ψήφους. Τον χαμηλότερο αριθμό ψήφων σε όλη τη μεταπολιτευτική ιστορία της Ν.Δ. Κανείς δεν τον αμφισβήτησε. Εμεινε αρχηγός και πρωθυπουργός. Οτιδήποτε πάρει τώρα κάτω ή ίδιο με αυτό το ποσοστό και τον αριθμό ψήφων είναι μεγάλη ήττα του κόμματος και πρώτα απ’ όλα του ιδίου. Αυτό είναι το μέτρο για να παραμείνει ή να φύγει. Οτιδήποτε άλλο είναι διαχείριση της ήττας προς όφελός του».
Αλλες απόψεις εντός της Ν.Δ., επίσης, λένε πως το κόμμα τους θα έχει ηττηθεί ακόμη και με μεγαλύτερο ποσοστό και αριθμό ψήφων από αυτό των ευρωεκλογών, αν αυτό δεν είναι ανάλογο της συμμετοχής στις εκλογές εφόσον υπάρξει αύξηση του εκλογικού σώματος. Εξίσου ήττα και μάλιστα βαριά θα είναι μια εκλογική εικόνα της Ν.Δ. αντίστοιχη με αυτή των ευρωεκλογών του 2024.
Κατά συνέπεια, το διακύβευμα του Κυρ. Μητσοτάκη και της Ν.Δ. στις προσεχείς εκλογές είναι να υπερβεί αισθητά την εικόνα των προαναφερόμενων ευρωεκλογών και σε ποσοστά και σε ψήφους. Σε διαφορετική περίπτωση, θέμα ηγεσίας θα τεθεί από την πρώτη στιγμή ανεξαρτήτως πού τοποθετεί τα όρια αμφισβήτησής του ο σημερινός πρωθυπουργός. Κι επειδή δεν δείχνει διατεθειμένος να αποχωρήσει με ένα διαφορετικό εκλογικό αποτέλεσμα από αυτό που έθεσε ο ίδιος, οι εξελίξεις στη Ν.Δ. αμέσως μετά τις εκλογές προβλέπονται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Οπως ενδιαφέρων θα είναι και ο ρόλος του Αντ. Σαμαρά στην αναδιάταξη του σημερινού κυβερνητικού κόμματος. Αυτός ο ρόλος θα εξαρτηθεί από το ποσοστό που θα λάβει το επικείμενο κόμμα του και σε ποιον βαθμό θα προκαλέσει εξελίξεις στη Ν.Δ.
Το διακύβευμα σχηματισμού κυβέρνησης
«Αν περιμένετε να φύγει εύκολα ο Μητσοτάκης, μάλλον δεν τον ξέρετε καλά», έλεγαν στην «Εφ.Συν.» οι καλά γνωρίζοντες τον ίδιο και τα εσωτερικά της Ν.Δ. όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα. Και πρόσθεταν: «Η διαχείριση μιας εκλογικής ήττας από τον ίδιο, δηλαδή ενός ποσοστού στα επίπεδα των ευρωεκλογών ή και κάτω από αυτά, σχετίζεται άμεσα και με τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης που θα έχει βασικό κορμό τη Ν.Δ. και πρωθυπουργό τον ίδιο. Αν μπορεί να το πετύχει αυτό, δεν θα διστάσει να συμμαχήσει με οποιονδήποτε του δώσει χέρι βοήθειας. Οποιος κι αν είναι αυτός. Γι’ αυτό μην ακούτε τι λέει τώρα για αυτοδυναμία ή για αποκλεισμό συμμάχων. Ο στόχος της αυτοδυναμίας τίθεται για να μειωθούν οι διαρροές ψηφοφόρων προς άλλα κόμματα ή προς την αποχή και ακριβώς σε αυτή τη βάση τίθεται και ο αποκλεισμός συμμάχων. Αν δεχόταν από τώρα τη συζήτηση για συμμαχική κυβέρνηση, θα αποδυνάμωνε τον εαυτό του και θα ήταν σαν να παραδέχεται την ήττα του».
Η ανάλυση αυτή περιλαμβάνει σε λίγες γραμμές όλη την τακτική και στρατηγική του πρωθυπουργού. Κι αυτές συγκλίνουν σε έναν και μοναδικό στόχο: να μπορεί την επομένη να διαπραγματευτεί τον σχηματισμό κυβέρνησης. Αν δεν μπορεί, θα είναι απολύτως ηττημένος με όποιο ποσοστό κι αν πάρει η Ν.Δ. Πόσο μάλλον αν είναι χαμηλό.
Το διακύβευμα για την κυβερνητική αντιπολίτευση
Στον χώρο της κυβερνητικής αντιπολίτευσης, των κομμάτων δηλαδή που διεκδικούν και θέλουν να γίνουν κυβέρνηση -ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ- τα προβλήματα είναι εξίσου μεγάλα αλλά κάπως διαφορετικά. Το διακύβευμα γι’ αυτά τα κόμματα είναι ποιο θα είναι δεύτερο – αξιωματική αντιπολίτευση την επομένη των εκλογών. Δημοσκοπικά, φαίνεται πως θα είναι η ΕΛΑΣ, αλλά οι δημοσκοπήσεις δεν είναι εκλογές. Κατά συνέπεια, όπως προείπαμε, η μάχη θα δοθεί ώς την τελευταία στιγμή πριν κλείσουν οι κάλπες. Στην πραγματικότητα όμως δίνεται από τώρα ιδιαίτερα για την ΕΛΑΣ, η οποία, αν κερδίσει στις δημοσκοπήσεις ένα ασφαλές προβάδισμα από το ΠΑΣΟΚ, αυτό με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα αποτυπωθεί και στις εκλογές.
Στην περίπτωση που η ΕΛΑΣ κατακτήσει τη δεύτερη θέση -πόσο μάλλον με μεγάλη διαφορά από το τρίτο κόμμα- η κατάσταση δυσκολεύει αφάνταστα για τον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος θα αμφισβητηθεί ευθέως και από τα δεξιά και από τα αριστερά του ΠΑΣΟΚ με συνέπεια να καθίσταται από δύσκολο έως αδύνατο να μείνει στη θέση του. Αλλά δεν πρόκειται μόνο γι’ αυτό. Με ένα ΠΑΣΟΚ στην τρίτη θέση, η Κεντροαριστερά θα μπει στη φάση της οριστικής αναδιάταξης και της διαμόρφωσης ενός ενιαίου φορέα, καθώς θεωρείται βέβαιο ότι το σημερινό ΠΑΣΟΚ θα φυλλορροήσει και προς τη Ν.Δ. και προς τα αριστερά – κυρίως προς την ΕΛΑΣ. «Οι εκλογές θα λύσουν οριστικά το θέμα της ανάγκης ενός κεντρικού πολιτικού φορέα στον χώρο της Κεντροαριστεράς» μας έλεγε στέλεχος του χώρου. «Μακάρι να είχε λυθεί με συνεννόηση αυτό το ζήτημα, γιατί αν είχε λυθεί, ο Μητσοτάκης θα είχε φύγει από καιρό. Δυστυχώς δεν λύθηκε κι αυτό το πληρώνουμε όλοι και προπαντός ο ελληνικός λαός» συμπλήρωνε.
Στην περίπτωση που το ΠΑΣΟΚ καταφέρει να πετύχει όσα δεν κατάφερε ώς σήμερα και έρθει δεύτερο κόμμα, θα αναδειχθεί σε ηγέτιδα δύναμη του κεντροαριστερού χώρου καταλαμβάνοντας τη θέση που είχε μέχρι τις εκλογές του 2012. Αυτό αναμφίβολα θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ΕΛΑΣ και γενικότερα στην ευρύτερη Αριστερά, παρότι δεν υπάρχει κάποιος να αμφισβητήσει τον Αλέξη Τσίπρα στο νέο του κόμμα. «Αυτό το σενάριο μοιάζει δύσκολο έως απίθανο» μας έλεγε η ίδια πηγή, «αλλά στην πολιτική ποτέ μη λες ποτέ. Γι’ αυτό και τα δύο κόμματα πρέπει να ξεκαθαρίσουν τη διάταξή τους στο πολιτικό σύστημα πολύ πριν ανοίξουν οι κάλπες. Οποιο καταφέρει να κυριαρχήσει στον μεταξύ τους ανταγωνισμό, πριν ανοίξουν οι κάλπες, την επομένη των εκλογών θα είναι και ο κυρίαρχος του χώρου».
Είναι φανερό πως το πολιτικό ζήτημα στη χώρα αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον – ίσως και μεγαλύτερο από κάθε άλλη φορά. Κι αυτό το πολιτικό ζήτημα έχει ήδη ανοίξει και τεθεί στο τραπέζι της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr