Η υγεία των γυναικών συζητείται συχνά κυρίως σε σχέση με την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Όμως η γυναικεία υγεία δεν αρχίζει ούτε τελειώνει στη μητρότητα. Περιλαμβάνει τη διάγνωση και αντιμετώπιση χρόνιων παθήσεων, την ποιότητα ζωής, την πρόσβαση στη φροντίδα και το δικαίωμα κάθε γυναίκας να αποφασίζει για το σώμα και το αναπαραγωγικό της μέλλον.
Η ενδομητρίωση αποτελεί ένα παράδειγμα που καταδεικνύει το πόσο σημαντική είναι αυτή η συζήτηση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι αφορά περίπου μία στις δέκα γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας παγκοσμίως. Μπορεί να προκαλεί έντονα συμπτώματα και να επηρεάζει την καθημερινότητα, τη σεξουαλική υγεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη γονιμότητα. Ο διεθνής μέσος χρόνος μέχρι τη διάγνωση εκτιμάται σε 4 έως 12 χρόνια. Αυτό το εύρος δεν αφορά ειδικά την Ελλάδα· δείχνει, όμως, πόσο σύνθετη μπορεί να είναι η αναγνώριση της νόσου.
Η έγκαιρη αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι κάθε σύμπτωμα οδηγεί στην ίδια διάγνωση ή θεραπεία. Το βρετανικό National Institute for Health and Care Excellence (NICE) επισημαίνει ότι ένα φυσιολογικό υπερηχογράφημα δεν αποκλείει την ενδομητρίωση, όταν παραμένει κλινική υποψία. Οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (European Society of Human Reproduction and Embryology, ESHRE) καλύπτουν τη διαχείριση των συμπτωμάτων και τη γονιμότητα, με τη φροντίδα να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε γυναίκας.
Χρειαζόμαστε σαφή διαδρομή φροντίδας: ενημέρωση και αρχική αξιολόγηση στην πρωτοβάθμια φροντίδα, έγκαιρη παραπομπή όταν υπάρχει υποψία, πρόσβαση σε κατάλληλη απεικόνιση και εκτίμηση από επαγγελματίες με σχετική εμπειρία. Η διερεύνηση δεν πρέπει να σταματά αυτομάτως επειδή μια πρώτη εξέταση ήταν φυσιολογική, ούτε η πρόσβαση στη φροντίδα να εξαρτάται από τη δυνατότητα πληρωμής ιδιωτικών υπηρεσιών.
Η αντιμετώπιση πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε γυναίκας, στα συμπτώματά της και στα προσωπικά της σχέδια. Για κάποιες, αυτό σημαίνει έλεγχο των συμπτωμάτων· για άλλες, στήριξη σε ζητήματα γονιμότητας. Και όταν διερευνάται υπογονιμότητα, η αξιολόγηση χρειάζεται να αφορά το ζευγάρι και όχι να θεωρείται εξαρχής αποκλειστικά γυναικείο ζήτημα.
Παράλληλα, η πολιτεία οφείλει να γνωρίζει αν οι γυναίκες φτάνουν εγκαίρως στη φροντίδα που χρειάζονται. Η καταγραφή των χρόνων αναμονής, των παραπομπών και της πρόσβασης στις υπηρεσίες θα επέτρεπε να εντοπίζονται τα κενά και να αξιολογούνται οι παρεμβάσεις.
Η γυναικεία υγεία δεν είναι ένα στενό ή ιδιωτικό θέμα. Είναι ζήτημα ισότιμης πρόσβασης, αξιοπρέπειας και δημόσιας ευθύνης. Το πρώτο βήμα είναι να ακούμε τις ανάγκες των γυναικών. Η πολιτική απάντηση πρέπει να είναι συγκεκριμένη: να οργανώνουμε τη φροντίδα έτσι ώστε να μη μένει καμία μόνη της στην αναζήτηση απαντήσεων.
*Iατρός ,MSc Health management & Leadership, Μέλος Εθνικού Συμβουλίου της ΕΛΑΣ.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr