Ο Φαίδων Καστρής αποτελεί μια ξεχωριστή περίπτωση για το ελληνικό θέατρο. Ηθοποιός σπάνιας ευαισθησίας, δημιουργεί «χειροποίητες» λεπτοκεντημένες ερμηνείες που σχεδόν αθόρυβα μεταδίδονται από στόμα σε στόμα ανάμεσα στους θεατές που αναζητούν γνήσια θεατρική μέθεξη και ατόφια συγκίνηση. Φέτος συνεχίζει να παρουσιάζει για δεύτερη χρονιά τους «Πέρσες» του Αισχύλου ως «Μια Λειτουργία, Δέηση κι Ακολουθία των Παθών των Περσών», μεταμορφώνοντας τη σκηνή του Θεάτρου Φούρνος σε ένα «παρεκκλήσι», μια κρύπτη πλάι στον τάφο του Δαρείου.
«Ερμηνεύω ο ίδιος, μόνος, όλη την τραγωδία των Περσών του Αισχύλου, ατόφια, χωρίς κοψίματα και διασκεδάσεις σκηνοθετικές. Με σκηνοθετώ, φέρω την εμπιστοσύνη των συνεργατών μου, το όνειρό μου, που το μοιράζομαι με το κοινό, ευτυχώ να το ζω!» μας λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος και μοιράζεται μαζί μας κάποιες από τις αντιδράσεις των θεατών: «Είναι ένας άθλος. Ο κόσμος με αγκαλιάζει με μάτια υγρά, με χαμόγελα καρδιάς, είναι μεγάλη στιγμή στη ζωή μου. Δεν είναι μόνο η υπέρβαση της επιλογής μου, το πόσο ψηλά στέκεται ο δείκτης δυσκολίας, ακόμη πιο δύσκολο είναι να πείσεις το κοινό, ακόμη και φίλους, να έρθουν σε ένα μικρό θέατρο να δουν τραγωδία με έναν ερμηνευτή. Το κατάφερα. Ο κόσμος ήρθε, στόμα με στόμα» μας λέει, υπολογίζοντας πως από πέρυσι μέχρι φέτος έχουν περάσει το κατώφλι του μικρού αυτού θεάτρου σχεδόν χίλια άτομα.
Η ιδέα να ανεβάσει τους «Πέρσες» ήρθε στον ίδιο είκοσι χρόνια μετά την πρώτη συνάντησή του με το έργο. Ηταν στην Επίδαυρο το 2006 με το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία της Λυδίας Κονιόρδου και μετάφραση της Νικολέττας Φριντζήλα. Την ίδια μετάφραση αξιοποιεί και τώρα.
Ηττα και «Πέρσες»
«Ενα πρωινό στον καθρέφτη στάθηκα σαν αφηρημένος και είπα “ηττηθήκαμε”! Εκείνη τη στιγμή ένιωσα να αναδύεται σαν κρυμμένο ένα παγόβουνο. Πέρσες, να η ήττα μας – είπα. Οι πόλεμοι γύρω, τα θηρία που βρυχώνται, από τη Δύση στην Ανατολή, η ήττα της Αμερικής στην εξουσία Τραμπ, η ήττα της Ευρώπης, έρμαιο των αγορών και της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, η ήττα μας όσων πιστέψαμε στον καλύτερο κόσμο που μας υποσχέθηκαν κάποτε, η ήττα του είδους μας του απεχθούς πια για τη φύση, για τον πλανήτη. Η Ατη, η πανίσχυρη θεά του αρχαίου κόσμου, απλώνει τα δίχτυα της ακόμη μια φορά, μας “ψαρεύει”, μας σέρνει στην ύβρη και στον αφανισμό. Ενιωσα: “Να που πάλι με σπαράσσουν οι Πέρσες”» μας εξομολογείται χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος στέκει επί σκηνής ως ηθοποιός-μύστης-ιερέας-κοσμοναύτης στον χρόνο. «Γονάτισα μπροστά στο μεγαθήριο το ποιητικό, το μεγάλο θέατρο του Αισχύλου, πήρα το κουράγιο, με πίστη στις δυνάμεις, στην εμπειρία, στην αγνότητα των προθέσεων» λέει. «Κάνω τη λειτουργία μου, κοινωνούμε τον ποιητή, μοιράζω αντίδωρο, μόνος επί σκηνής αλλά με τον κόσμο μαζί μου. Το κοινό είναι οι Πέρσες μου κι εγώ ο δικός τους Κορυφαίος. Αν είναι δύσκολο για τον ηθοποιό; Είναι μια τρέλα, είναι ένα “ψήλωμα του νου” που λέει ο άλλος μεγάλος μας άγιος ποιητής Παπαδιαμάντης».
Δυστοπία και όνειρο
Πέρα από την ερμηνευτική δυσκολία, υπάρχουν και οι πιο πρακτικές. Την παραγωγή την ανέλαβε ο ίδιος, χρηματοδοτώντας την από την προηγούμενη επιτυχία του «Την Τρίτη στο σούπερ μάρκετ» του Εμανουέλ Νταρλέ, που παρουσιάστηκε για τρία χρόνια στον πολυχώρο «Show What?» στο Παγκράτι. Ακόμα μια «ήσυχη» επιτυχία που λειτούργησε ως κοινό μυστικό ανάμεσα στους γνήσια θεατρόφιλους.
«Είμαι μόνος σε αυτό το προσωπικό μονοπάτι που ακολουθώ με πίστη κι αφοσίωση πολλά χρόνια τώρα. Σήμερα το θέατρο είναι άλλο από αυτό που έζησα. Περνώντας την πύλη της εποχής του διαδικτύου και μετά το ισοπεδωτικό πέρασμα της οικονομικής κρίσης, ξυπνήσαμε σε ένα τοπίο τόσο έξυπνα ταχυδακτυλουργικό όσο και δυστοπικό. Ποιοι είναι οι ηθοποιοί σήμερα; Ολοι δηλώνουν πως είναι. Πολλοί έχουν και μεγάλο κοινό στα σόσιαλ, ακόλουθους που τους επευφημούν, κι εγώ σαν μια γηραιά Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων μένω με το στόμα ανοιχτό μπροστά σε τρελοκαπελάδες και γάτους πονηρούς.
»Δεν λέω πως αυτό το μπιγκ μπανγκ του θεάτρου είναι κακό. Εχει την ομορφιά του. Ομως σίγουρα αδικεί ηθοποιούς σαν εμένα που δεν είμαι κάτω από την προστατευτική ομπρέλα κανενός. Κάνω το θέατρο που ονειρεύομαι και μου αξίζει. Μακάρι να μπορούσα να σηκώσω παραγωγή μεγαλύτερη του μονολόγου, αλλά δεν μπορώ. Σκηνικό, μουσική, κοστούμι, φως, video art. Μπορεί ο ίδιος να μην πληρωθώ, θα πληρώσω όσο μπορώ για το όνειρό μου» μας λέει.
Παράλληλα μας εξομολογείται μια πικρή πρόσφατη εμπειρία. Οταν προσκλήθηκε από ένα θεατρικό φεστιβάλ στη Μολδαβία για να παρουσιάσει τους «Πέρσες», ζήτησε από το υπουργείο Πολιτισμού να επιχορηγήσει τα έξοδα της αποστολής του. «Δύο χιλιάδες ευρώ για να πάω, με σκηνικό, αεροπορικά εισιτήρια, διαμονή για τρεις μέρες, χωρίς καμιά αμοιβή. Αρνήθηκαν. Είπαν όχι. Μας τσακίζουν. Από την πρεσβεία επέμειναν να πάω με δικά τους έξοδα, αλλά πια εγώ δεν μπορούσα. Πιάνομαι, κρατιέμαι από πάνω μου, αρπάζομαι στο όνειρό μου, τώρα ακόμη πιο παθιασμένα, είμαι εδώ, σας λέω: Ελάτε να με δείτε! Ενας ηθοποιός ολόκληρος επί σκηνής παρών» καταλήγει.
info: Την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου και για ακόμη 5 παραστάσεις, κάθε Τετάρτη, στις 9 μ.μ., μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου, στο Θέατρο Φούρνος (Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα).
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr