Ξεχωριστές παρουσίες στο φετινό 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης η Αγγλίδα θεωρητικός κινηματογράφου και σκηνοθέτρια Λόρα Μάλβεϊ και ο Ισπανός (για την ακρίβεια, Γαλικιανός) σκηνοθέτης Oλιβερ Λάσε.
Η Μάλβεϊ συνδυάζει τη νέα οπτική που ανοίγει η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος στις δεκαετίες του 1950 και 1960 με τη φροϋδική και λακανική ψυχανάλυση, ώστε να δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο μελέτης των έμφυλων διαφορών στον κινηματογραφικό χώρο. Με το άρθρο της «Οπτική Απόλαυση και Αφηγηματικός Κινηματογράφος» (1975) η Μάλβεϊ θέτει το ερώτημα του βλέμματος, δηλαδή πώς το βλέμμα λειτουργεί και για ποιους σκοπούς κατά την κινηματογραφική παραγωγή και προβολή και πώς αναπαράγονται συγκεκριμένα πατριαρχικά στερεότυπα στις διαδικασίες αυτές. Πενήντα χρόνια μετά, το κοινό του Φεστιβάλ έχει την ευκαιρία να συνομιλήσει διά ζώσης με τη Λόρα Μάλβεϊ για την επίδραση των απόψεών της στους κύκλους της φεμινιστικής έρευνας, για το πώς έχει η κατάσταση σήμερα, αλλά και να παρακολουθήσει κάποιες από τις δικές της πολύ ενδιαφέρουσες ταινίες.
Ο δεύτερος καλεσμένος του Φεστιβάλ, Ολιβερ Λάσε, επιμελήθηκε το φετινό ειδικό αφιέρωμα με τον τίτλο «Καλώς ήρθατε στην έρημο», με εμβληματικές ταινίες που αναφέρονται στη χρήση της ερήμου (είτε κυριολεκτικά, είτε μεταφορικά) ως μέρους του κινηματογραφικού σκηνικού. Η έρημος έχει εμπνεύσει έναν μεγάλο αριθμό σκηνοθετών, μεταξύ αυτών οι Ιταλοί Μικελάντζελο Αντονιόνι («Η περιπέτεια», 1960, «Η κόκκινη έρημος», 1964, «Ζαμπρίσκι Πόιντ», 1970, «Επάγγελμα: Ρεπόρτερ», 1975), Πιερ Πάολο Παζολίνι, Βαλέριο Ζουρλίνι («Η έρημος των Τατάρων», 1976), Μπερνάρντο Μπερτολούτσι («Τσάι στη Σαχάρα», 1990), ο Αμερικανός σκηνοθέτης Ντένις Χόπερ («Ξένοιαστος καβαλάρης», 1969) και ο Ρίτσαρντ Σαραφιάν («Vanishing point», 1971).
Εχει επισημανθεί ότι η έκρηξη του κινηματογραφικού ενδιαφέροντος για την έρημο χρονολογικά συμπίπτει με τη δημοσίευση των εικόνων της Γης από τις πρώτες διαστημικές αποστολές και την αντιδιαστολή τους με τις τραχιές, ερημικές και αλλόκοτες εικόνες της επιφάνειας της Σελήνης και του πλανήτη Αρη. Ισως είναι η ύπαρξη αυτών των εικόνων και πολύ περισσότερο η δραματική αντιδιαστολή τους που τοποθέτησε εκ νέου στο επίκεντρο ζητήματα σχετιζόμενα με την έρημο, όπως η κενότητα, η αποξένωση, η ερήμωση, η ξηρασία, η στειρότητα, η απουσία ζωής, ο έντονα (για τον άνθρωπο) αφιλόξενος χαρακτήρας της που οδήγησε στο να θεωρηθεί ένας τόπος εξορίας, απομόνωσης, περιθωρίου, τιμωρίας, βασανισμού, αλλά και ένας τόπος που λειτουργεί ως κάτοπτρο στο οποίο προβάλλεται το είδωλό μας και με τον τρόπο αυτό μας βοηθά να επαναπροσδιορίσουμε τα πράγματα γύρω μας και μέσα μας.
●(Ph.D.)2, Καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr