Σημαντικές ανακοινώσεις για τη δημιουργία του πρώτου Return Hub εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένονται τη Δευτέρα στη Βιέννη, καθώς οι ευρωπαϊκές διαβουλεύσεις για τη λειτουργία κόμβων επιστροφής μεταναστών φαίνεται να περνούν σε πιο συγκεκριμένο στάδιο. Πρόκειται για δομές στις οποίες θα μπορούν να μεταφέρονται πρόσωπα των οποίων τα αιτήματα διεθνούς προστασίας έχουν απορριφθεί, στο πλαίσιο συμφωνιών με τρίτες χώρες.
Στη συνέντευξη Τύπου όπου θα ανακοινωθούν οι σχετικές εξελίξεις θα συμμετάσχει και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, καθώς η Ελλάδα έχει ενεργό ρόλο στην πρωτοβουλία και συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες του στενού ευρωπαϊκού πυρήνα που προωθούν το σχέδιο.
Την επικείμενη ανακοίνωση της πρώτης χώρας υποδοχής έχει προαναγγείλει η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, η οποία δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται κοντά στην ολοκλήρωσή τους. «Πλησιάζουμε στη δημιουργία ενός κέντρου εκτός Ευρώπης. Θα μπορούμε να πούμε περισσότερα την επόμενη εβδομάδα», είχε αναφέρει στο περιθώριο συνόδου Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο.
Μεταξύ των χωρών που έχουν βρεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων ως πιθανοί προορισμοί περιλαμβάνονται η Ρουάντα, η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν.
Ο ρόλος της Ελλάδας και η συνεργασία των πέντε χωρών
Η Ελλάδα συμμετέχει στο λεγόμενο Core Group, μαζί με τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία και την Αυστρία. Οι πέντε χώρες επιδιώκουν να διαμορφώσουν ένα συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας με κράτη εκτός ΕΕ, ώστε να καταστεί δυνατή η επιστροφή μεταναστών που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Βασική πρόβλεψη του σχεδιασμού είναι η δυνατότητα μεταφοράς τους σε ασφαλή τρίτη χώρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρούνται οι κανόνες του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου και θα διασφαλίζονται τα δικαιώματα των ενδιαφερομένων.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, έχει διευκρινίσει ότι η ονομασία «Return Hub» δεν σημαίνει απαραίτητα τη δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης.
Όπως έχει εξηγήσει, δεν πρόκειται για εγκαταστάσεις στις οποίες θα οδηγούνται υποχρεωτικά όσοι λαμβάνουν απορριπτική απόφαση ασύλου, αλλά για ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας που θα διευκολύνει τις επιστροφές, είτε στις χώρες καταγωγής των μεταναστών είτε σε τρίτα κράτη εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μάλιστα, η ελληνική πλευρά έχει θέσει ως στόχο να λειτουργήσει ο πρώτος αντίστοιχος κόμβος στην Αφρική κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Οι διεθνείς οργανισμοί και οι εγγυήσεις για τα δικαιώματα
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν αφορά τη συμμετοχή διεθνών οργανισμών, οι οποίοι θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην εποπτεία των διαδικασιών και στην παροχή εγγυήσεων για την εφαρμογή των συμφωνιών με τις τρίτες χώρες.
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει την αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και της παρουσίας αυτών των οργανισμών στο πεδίο, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η ευθύνη για την εφαρμογή του σχεδίου θα παραμείνει στα κράτη που συμμετέχουν σε αυτό.
«Προφανώς, δεν πρόκειται να μεταθέσουμε αυτή την ευθύνη αλλού. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες», έχει τονίσει χαρακτηριστικά ο Θάνος Πλεύρης.
Το ενδιαφέρον πλέον επικεντρώνεται στη συνάντηση της Δευτέρας στη Βιέννη, όπου αναμένεται να γίνει γνωστή η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ που θα συμμετάσχει στο εγχείρημα.
Η επιλογή της θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για την υλοποίηση της πρωτοβουλίας, ωστόσο θα χρειαστούν συγκεκριμένες συμφωνίες, σαφείς νομικές προβλέψεις, χρονοδιαγράμματα και μηχανισμοί ελέγχου, προκειμένου το σχέδιο να περάσει από τον πολιτικό σχεδιασμό στην πράξη.
Διαβάστε περισσότερα