Με αφορμή τα 50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, το 2023, κυκλοφόρησαν λίγο πριν, λίγο μετά, αρκετά και σημαντικά βιβλία που φώτισαν τα γεγονότα από πολλές, μέχρι τότε υποφωτισμένες πλευρές. Ακόμα και σήμερα, «οι γενιές θαυμάζουν τον μύθο, χωρίς να κατανοούν τα γεγονότα», λέει ο Ολύμπιος Δαφέρμος, από τους -ανένταχτους- πρωταγωνιστές του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος της περιόδου, σε κείμενό του στην πιο πρόσφατη των εκδόσεων αυτών, το βιβλίο «Τότε και τώρα. Από τη λάμψη του Πολυτεχνείου στο ημίφως του σήμερα» (εκδ. Τόπος). Βιβλίο που κυκλοφόρησε μόλις και στο οποίο συμμετέχουν με κείμενα 34 από τους τότε πρωταγωνιστές.
Θα μπορούσε κανείς να πει ότι τον χορό άνοιξε το βιβλίο του Ιάσονα Χανδρινού «Ολη νύχτα εδώ: Μια προφορική ιστορία της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου» (Καστανιώτης 2019) με 84 συνεντεύξεις πρωταγωνιστών και αυτοπτών μαρτύρων που έδωσε άφθονο υλικό για μελέτη αλλά και για συζητήσεις. Το βιβλίο του Δαφέρμου «Μιλώ στα παιδιά μου για τη χούντα και το Πολυτεχνείο» (εκδ. Τόπος) κυκλοφόρησε το 2023, πάνω στην επέτειο, όπως και η 6η έκδοση της κλασικής μελέτης του «Φοιτητές και δικτατορία. Το Αντιδικτατορικό Φοιτητικό Κίνημα 1972-1973».
Το 2023 ωστόσο κυκλοφόρησε και το σημαντικό βιβλίο του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη «Το Πολυτεχνείο έξω από το Πολυτεχνείο – Οι αφανείς πρωταγωνιστές της εξέγερσης του 1973» (Θεμέλιο), βιβλίο που ήρθε να καλύψει ένα τεράστιο κενό. Κανείς δεν είχε μιλήσει εκτενώς και δεν είχε κάνει έρευνα για τους δεκάδες χιλιάδες που ξεχύθηκαν στους δρόμους συμπαραστεκόμενοι στους καταληψίες του Πολυτεχνείου, μετρώντας τουλάχιστον 24 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες.
Στο ίδιο κλίμα και περίπου ταυτόχρονα εκδόθηκε το βιβλίο «Πολυτεχνείο 1973 – Το αίμα το αδικαίωτο ποτέ δεν ησυχάζει», σε επιμέλεια και εισαγωγικά κείμενα Ιερώνυμου Λύκαρη και επίμετρο της Μαριάννας Τζιαντζή (Καστανιώτης), που διασώζει δεκάδες καταθέσεις στα δικαστήρια τραυματιών, συγγενών νεκρών και τραυματιών, αυτοπτών μαρτύρων σε σκηνές δολοφονιών και τραυματισμών και όλα αυτά φτιάχνοντας ένα χρονικό μέρα τη μέρα, ώρα την ώρα, που αναδεικνύει το πώς η αυθόρμητη εκκίνηση της φοιτητικής κατάληψης εξελίχθηκε σε λαϊκή εξέγερση.
Περίπου στον ίδιο χρόνο εκδόθηκε και το βιβλίο του Σταύρου Λυγερού, μέλους της Συντονιστικής Επιτροπής, «Η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Μια ξεχασμένη κατάθεση», ενώ και τα πρακτικά ημερίδας που πραγματοποίησε το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία εκδόθηκαν με τίτλο «Εξέγερση του Πολυτεχνείου: 50 χρόνια μετά. Το γεγονός και οι συνέχειές του. Νέες προσεγγίσεις».
Σημαντική είναι η συνεισφορά στο θέμα και βιβλίων που αναφέρονται γενικότερα στη δικτατορία, όπως το βιβλίο του Κωστή Κορνέτη «Τα παιδιά της δικτατορίας» (Πόλις, 2015) αλλά και το πιο πρόσφατο του Δημήτρη Βεριώνη «Θάνατοι στη χούντα – Δολοφονίες, αντιδικτατορική δράση, ύποπτοι θάνατοι κατά την περίοδο 1967-1974», που καταγράφει το σύνολο των νεκρών – θυμάτων των κατασταλτικών μηχανισμών.
Μια πλούσια συγκομιδή που αλλάζει δραστικά το εύρος και την ποιότητα των γνώσεών μας πάνω στο θέμα, όσο και αν είναι βέβαιο ότι δεν έχουν ακόμα όλα ειπωθεί.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr
