Το φετινό οικονομικό συμπόσιο του Jackson Hole της προηγούμενης εβδομάδας (26-29 Αυγούστου) εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο κρίσιμα και τεταμένα των τελευταίων ετών. Αποτέλεσε μια σκληρή «δοκιμασία πυρός» για τη νέα ηγεσία της Federal Reserve και σημαδεύτηκε από την επίσημη στροφή της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας προς μια πιο αυστηρή νομισματική πολιτική, ανατρέποντας τις προσδοκίες των διεθνών αγορών.
Παράλληλα, στο παρασκήνιο της συνόδου αποκαλύφθηκε ένα βαθύ ρήγμα μεταξύ της αμερικανικής πλευράς και των Ευρωπαίων κεντρικών τραπεζιτών, οι οποίοι εξέφρασαν έντονη δυσαρέσκεια για τους μονομερείς χειρισμούς της Ουάσινγκτον.
Επιθετική ρητορική
Το πιο σημαντικό μήνυμα που εξέπεμψε η σύνοδος είναι ότι η μάχη με τον πληθωρισμό διεθνώς δεν έχει τελειώσει και ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν προτίθενται να προχωρήσουν σε πρόωρες μειώσεις επιτοκίων. Οι κεντρικοί τραπεζίτες κατέστησαν σαφές ότι η σταθερότητα των τιμών παραμένει η απόλυτη προτεραιότητά τους. Προειδοποίησαν ότι η πρόοδος που σημειώθηκε το προηγούμενο διάστημα έχει επιβραδυνθεί και ότι οι αγορές θα πρέπει να είναι προετοιμασμένες για μια παρατεταμένη περίοδο υψηλού κόστους δανεισμού ή ακόμα και για νέες αυξήσεις, προκειμένου να αποτραπεί ο κίνδυνος ενός νέου πληθωριστικού κύματος.
Στην πολυαναμενόμενη πρώτη του εμφάνιση στο Jackson Hole, ο νέος πρόεδρος της Fed Κέβιν Γουόρς υιοθέτησε μια ιδιαίτερα επιθετική ρητορική, ξεκαθαρίζοντας ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ (στο 3,7% τον Ιούλιο) παραμένει «αιχμηρός» και πολύ πάνω από τον επίσημο στόχο του 2%. Τόνισε ότι οι πρόσφατες μετρήσεις δεν αποδεικνύουν βιώσιμη βελτίωση. «Οφείλουμε να είμαστε βέβαιοι ότι ο δομικός πληθωρισμός κινείται προς τον στόχο μας, με σαφήνεια και με επαρκή ταχύτητα. Αυτό είναι το πρότυπό μου… Διαφορετικά έχουμε δουλειά να κάνουμε» είπε, θέτοντας ανοιχτά στο τραπέζι το ενδεχόμενο μιας νέας αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων (που σήμερα βρίσκονται στο 3,50%-3,75%), ενδεχομένως και στην επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Ανοιχτής Αγοράς της Fed στα μέσα Σεπτεμβρίου, αυξάνοντας τις πιθανότητες των αγορών για μια τέτοια κίνηση πάνω από το 50%.
Η πλέον σημαντική θεσμικά δήλωση του Γουόρς όμως ήταν η επίσημη εγκατάλειψη της πρακτικής του «forward guidance» (της παροχής σαφών μελλοντικών κατευθύνσεων στις αγορές). Ο επικεφαλής της Fed ανέφερε χαρακτηριστικά ότι οι επενδυτές μπορούν να αποκαλούν τα λεγόμενά του «περίγραμμα» ή «χάρτη μονοπατιού», αλλά σε καμία περίπτωση «forward guidance», καθώς η τράπεζα θα αποφασίζει αποκλειστικά με βάση τα τρέχοντα οικονομικά δεδομένα – πρακτική που εφαρμόζει εδώ και αρκετά χρόνια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η στάση αυτή, πέρα από το μήνυμα προς τις αγορές, αποτέλεσε σύμφωνα με κάποιους αναλυτές και μια ξεκάθαρη δήλωση ανεξαρτησίας απέναντι στον Λευκό Οίκο και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πιέζει δημόσια για χαμηλότερα επιτόκια. Η άποψη αυτή ωστόσο σηκώνει πολλή κουβέντα καθώς ο Γουόρς είναι επιλογή του Τραμπ για το τιμόνι της Fed.
Δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων
Το κλίμα στη σύνοδο βάρυνε ωστόσο από τη δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων κεντρικών τραπεζιτών οι οποίοι εμφανίστηκαν εξαιρετικά ενοχλημένοι με την οικονομική στρατηγική των ΗΠΑ, κατηγορώντας την Ουάσινγκτον για μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν τους παραδοσιακούς διεθνείς κανόνες συνεργασίας. Η κύρια πηγή της ευρωπαϊκής δυσαρέσκειας ήταν, σύμφωνα με κάποιες πηγές, οι πρόσφατες παρεμβάσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, υπό τον Σκοτ Μπέσεντ, οι οποίες αποσκοπούσαν στη στήριξη του ιαπωνικού γεν και στη μείωση του μακροπρόθεσμου κόστους δανεισμού των ΗΠΑ.
Οι Ευρωπαίοι ενοχλήθηκαν ιδιαίτερα από τις πωλήσεις ευρώ που έγιναν από την αμερικανική πλευρά στο πλαίσιο της παρέμβασης χωρίς υπάρξει κάποια σχετική ενημέρωση. «Αυτό ήταν εξοργιστικό. Πάντα σηκώνεις το τηλέφωνο και ενημερώνεις», είπε ένας από αυτούς. Χωρίς κανέναν συντονισμό από πριν τέτοιου είδους παρεμβάσεις προκαλούν συνήθως σοβαρές στρεβλώσεις στις παγκόσμιες αγορές συναλλάγματος και ομολόγων. Ανησυχία στην ευρωπαϊκή πλευρά προκάλεσε και το σχέδιο αύξησης των αγορών ομολόγων μακροπρόθεσμης διάρκειας που ανακοίνωσε πρόσφατα ο Μπέσεντ – συναλλαγές που μπορεί να χρειαστεί να χρηματοδοτηθούν με την έκδοση πιο βραχυπρόθεσμων λήξεων. Δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι πρόθυμη να λάβει ασυνήθιστα μέτρα για να περιορίσει το κόστος δανεισμού χωρίς να δίνει λογαριασμό σε κανέναν.
Οι Ευρωπαίοι κεντρικοί τραπεζίτες εξέφρασαν την απογοήτευσή της για το γεγονός ότι οι αξιωματούχοι της Federal Reserve, συμπεριλαμβανομένου του Γουόρς, δεν ήταν σε θέση να παράσχουν καμία εγγύηση για τη μελλοντική συμπεριφορά της αμερικανικής κυβέρνησης. Η Fed δήλωσε αδυναμία να ελέγξει ή να προβλέψει ξαφνικές αποφάσεις της κυβέρνησης Τραμπ, επικαλούμενη τον θεσμικό διαχωρισμό μεταξύ της κεντρικής τράπεζας και της κυβέρνησης. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τους κλιμακούμενους εμπορικούς πολέμους που έχει εξαπολύσει η Ουάσινγκτον σε διάφορα μέτωπα, ενέτεινε τους φόβους των Ευρωπαίων για μια γενικευμένη αποσταθεροποίηση των διατλαντικών οικονομικών σχέσεων και για αυξημένη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές το επόμενο διάστημα.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr