«Κοιτάζω μέσα από την κάννη τον Αραβα στο έδαφος για να δω το ανοιχτό του στόμα αλλά δεν ακούω κανέναν ήχο. Είμαι ζωντανός. Είμαι νεκρός. Είμαι ο Ξένος, που σκοτώνει έναν Αραβα».
Αυτή την εβδομάδα δεν άκουσα το τραγούδι «Killing an Arab» στη μεγάλη συναυλία των Cure στην Αθήνα. Το άκουσα όμως σε έναν θερινό κινηματογράφο να συνοδεύει την ταινία «Ο ξένος» του Φρανσουά Οζόν.
Το συγκρότημα, εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, αντιμετωπίζει κατηγορίες περί ρατσισμού για τον τίτλο του τραγουδιού, από ανθρώπους που όπως λέει και ο τραγουδιστής Ρόμπερτ Σμιθ, δεν γνωρίζουν ότι στηρίζεται στο βιβλίο του Αλμπέρ Καμί – την ιστορία ενός Γάλλου στην αποικιακή Αλγερία, ο οποίος αφού κηδεύει τη μητέρα του χωρίς ούτε ένα δάκρυ, σκοτώνει έναν Αραβα δίχως να αισθανθεί τίποτα. «Ετυχε», έλεγε ο Σμιθ σε μια από τις πολλές δημόσιες απολογίες του, «ο βασικός ήρωας του βιβλίου να σκοτώσει έναν Αραβα αλλά θα μπορούσε να είχε σκοτώσει έναν Σκανδιναbό ή έναν Αγγλο τυπάκο».
Αντίθετα από τους Cure, ο σκηνοθέτης της ταινίας, Φρανσουά Οζόν δέχτηκε επαίνους γιατί έμεινε τόσο πιστός στο κείμενο του Καμί. Το οποίο είναι ψέμα. Ο Οζόν παραβίασε τον πρωταρχικό «νόμο» του βιβλίου, ότι ο Αραβας έπρεπε να μείνει ανώνυμος. Συνεχίζοντας μάλιστα την ιεροσυλία, έδωσε τον λόγο στην αδερφή του θύματος για να πει ίσως την εμβληματικότερη φράση της ταινίας: «Κανένας δεν ενδιαφέρεται για τον αδερφό μου. Είναι Αραβας. Το μόνο που μετράει είστε εσείς οι Γάλλοι και η μητέρα του».
Η παρέμβαση του Οζόν στο εμβληματικό μυθιστόρημα δεν είναι τυχαία. Στηρίζεται στο βραβευμένο βιβλίο «Μερσώ, ο άλλος Ξένος» (Εκδόσεις Πατάκη) του Αλγερινού συγγραφέα και δημοσιογράφου Καμέλ Νταούντ, ο οποίος αφηγείται την ιστορία της δολοφονίας από την οπτική του αδερφού του θύματος – και με τη γαλλική αποικιοκρατία στο προσκήνιο της ιστορίας.
Τα λογοτεχνικά και κυρίως πολιτικά βήματα του Νταούντ είχε ακολουθήσει και η Παλαιστίνια συγγραφέας Αντάνια Σίμπλι στο βιβλίο της «Ασήμαντη λεπτομέρεια» (εκδόσεις «Πλήθος»). Στο πρώτο μέρος του βιβλίου της, περιγράφει τον ομαδικό βιασμό και τη δολοφονία μιας (ανώνυμης) νεαρής Παλαιστίνιας από Ισραηλινούς στρατιώτες το 1949, μόλις έναν χρόνο μετά την εθνοκάθαρση της Νάκμπα. Στο δεύτερο μέρος, μια άλλη Παλαιστίνια αποφασίζει να διερευνήσει την υπόθεση, ύστερα από χρόνια, αναζητώντας την ταυτότητα του θύματος αλλά και των δραστών.
Ο λευκός δολοφόνος ως θύμα
Ολες αυτές οι λογοτεχνικές προσεγγίσεις (συμπεριλαμβανομένου του «Ξένου» του Καμί) περιλαμβάνουν μια κυρίαρχη πολιτική αλήθεια: ο λευκός, άνδρας, δράστης δεν κρίνεται ποτέ για το έγκλημά του (καθώς ο θάνατος ενός ανώνυμου Αραβα είναι ολοκληρωτικά αδιάφορος στο κοινό της Δύσης), αλλά για το αν και κατά πόσο αισθάνεται τύψεις για τις πράξεις του και βιώνει ένα τραύμα από αυτές. Αν δεν αισθάνεται τίποτα, όπως στην περίπτωση του Μαρσό, του κεντρικού ήρωα του Καμί, είναι ένοχος και του αξίζει η πιο σκληρή τιμωρία. Αν όμως δηλώνει ότι τον κυνηγούν οι Ερινύες για την πράξη του, όχι μόνο αθωώνεται στα μάτια ημών των Δυτικών αλλά αυτομάτως μεταπηδά από τη θέση του δράστη σε αυτή του θύματος.
Μια τέτοια διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη τους τελευταίους μήνες, καθώς πληθαίνουν τα δημοσιεύματα (κυρίως από φιλελεύθερα ΜΜΕ στο Ισραήλ) που περιγράφουν τις Διαταραχές Μετατραυματικού Στρες (PTSD) των στρατιωτών του IDF οι οποίοι αναπτύχθηκαν στη Γάζα μετά την 7η Οκτωβρίου του 2023.
«Το Ισραήλ υποφέρει από μια εθνική ψυχική κρίση λόγω του πολέμου», εξηγούσε η «Χααρέτζ» αναφερόμενη στην τρομακτική αύξηση περιστατικών αγχώδους διαταραχής, αϋπνίας, ενδοοικογενειακής βίας, αυτοκτονιών αλλά ακόμα και τροχαίων δυστυχημάτων. «Ενας στους τέσσερις Ισραηλινούς κάνει χρήση σκληρών ναρκωτικών» μετά το 2023, εξηγούσε πιο πρόσφατα η ίδια εφημερίδα, σημειώνοντας ότι μεταξύ όσων αντιμετωπίζουν PTSD το ποσοστό της εξάρτησης φτάνει το 54,2%.
Οι Ισραηλινοί δράστες της γενοκτονίας παρουσιάζονται σαν θύματα λόγω της πίεσης που αισθάνθηκαν όταν σκότωναν γυναίκες και βρέφη και βίαζαν πολιτικούς κρατούμενους
Ως επιβεβαίωση αυτής της «εθνικής ψυχικής κρίσης», την περασμένη εβδομάδα, η Κνεσέτ πέρασε νόμο που αναγνωρίζει ότι 50.000 στρατιώτες αποτελούν «επιζώντες πολεμικού τραύματος». Επιζώντες.
Οπως έχει εξηγήσει η καθηγήτρια Επικοινωνίας και ΜΜΕ στο London School of Economics Λίλυ Χουλιαράκη, «σε ιστορικά άνισες και ψηφιοποιημένες κοινωνίες όπως οι δικές μας στη Δύση […] ο πόνος του ισχυρού, κυρίως δηλαδή ο πόνος του λευκού άντρα […] καταλήγει να έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Σε αυτή την περίπτωση, η προβολή της θυματοποίησής του δεν αποτελεί μειονέκτημα, αλλά προνόμιο». Στο βίβλιο της «Wronged: The Weaponization of Victimhood» (Columbia University Press) η Χουλιαράκη σημειώνει ότι σε αυτή τη διαδικασία η «πολιτική προσωποποιείται, η δικαιοσύνη αποπολιτικοποιείται» και τελικά ενισχύεται ο ισχυρός.
Στην περίπτωση του Ισραήλ, οι δράστες μιας γενοκτονίας παρουσιάζονται σαν τα θύματα λόγω της ψυχολογικής πίεσης που αισθάνθηκαν επειδή σκότωναν γυναίκες και βρέφη και βίαζαν πολιτικούς κρατούμενους. Τη στιγμή που εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ αναφέρουν ότι κάθε Ισραηλινός στρατιώτης που υπηρέτησε στη Γάζα πρέπει να θεωρείται εν δυνάμει εγκληματίας πολέμου, η κυρίαρχη αφήγηση των ΜΜΕ είναι ότι αποτελεί εν δυνάμει το θύμα αυτής της διαδικασίας.
Οσο για τους πολύ αγαπητούς μας Cure… Οχι, κύριε Ρόμπερτ Σμιθ, το θύμα του Αλμπέρ Καμί δεν θα μπορούσε να είναι ένας Σκανδιναβός ή ένας Αγγλος τυπάκος. Ηταν και παραμένει ένας ανώνυμος Αραβας σε μια αποικία λευκών.
info-war.gr
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr