Με αφετηρία φαινομενικά ασύνδετες εικόνες – έναν οβολό για τον Χάροντα, μια απόδραση από φυλακή του Μοντεβιδέο, τα κρατητήρια της Κοραή 4, τους ρυθμούς ενός αφρικανικού χορού και την ωμή ενέργεια της punk – στο Tanko Down, η Μαργαρίτα Τρίκκα και η Κατερίνα Γεβετζή υφαίνουν ένα πολυεπίπεδο τοπίο κάτω από τη γη.
Συνεχίζοντας τη θεματική του Underthumbs, και σε συνεργασία με τον Αλέξη Καλοφωλιά των Last Drive, το Tanko Down μεταφέρεται στο θρυλικό An Club, έναν χώρο που δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνή αλλά ως ζωντανό κομμάτι της δραματουργίας. Μέσα από χορούς ανθρακωρύχων όπως το ιαπωνικό Tanko Bushi και το νοτιοαφρικανικό Gumboots, το έργο αντλεί μια «υπόγεια» γλώσσα επικοινωνίας, για να μιλήσει για σώματα που επιμένουν να υπάρχουν, ακόμη και όταν παραμένουν αόρατα.
Εξαντλημένα, αλλοπαρμένα, επίμονα, τα σώματα της παράστασης κινούνται σε ένα τοπίο όπου ο ήχος αλλοιώνεται και το φως λιγοστεύει. Αναζητούν μια διέξοδο, μια φωνή, μια στιγμή ορατότητας.
Μιλήσαμε με τη Μαργαρίτα Τρίκκα και την Κατερίνα Γεβετζή για αυτή τη χορογραφική κατάβαση, τους «υπόγειους ανθρώπους» που κατοικούν τον κόσμο τους και τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στο πολιτικό και το ποιητικό.
Το Tanko Down μοιάζει να λειτουργεί σαν μια «κατάβαση». Πότε γεννήθηκε αυτή η ανάγκη να στραφείτε προς το underground;
Μαργαρίτα Τρίκκα: Όταν αποφασίσαμε ως φίλες και συναδέλφισσες σε διάφορα διασταυρούμενα πρότζεκτ ότι θέλουμε να κάνουμε κάτι δικό μας παρέα. Αλλά δεν ξέραμε κι ακριβώς τι. Κι έτσι αρχίσαμε να φέρνουμε η μία στην άλλη ερεθίσματα από τα πράγματα που μας απασχολούσαν και μας έκαιγαν. Μουσικές, άρθρα, βιβλία, ταινίες. Και μέσα από κουβέντες και έρευνα προέκυψε ότι ο κοινός τόπος μας, το μέρος που βρισκόταν και των δύο η καρδιά, ήταν το underground. Επιθυμούσαμε να καταδυθούμε και να γνωρίσουμε αυτό τον κόσμο και το ότι είχαμε η μία την άλλη, με ελευθερία και χωρίς επικρίσεις, ήταν η ιδανική συνθήκη για ελεύθερη πτώση.
Το underground στον κόσμο σας δεν είναι μόνο γεωγραφικός χώρος αλλά και μια συνθήκη ύπαρξης. Ποιοι είναι σήμερα «οι υπόγειοι άνθρωποι»;
Κατερίνα Γεβετζή: Στο έργο καταπιανόμαστε με διαφορετικές, ρεαλιστικές εκφάνσεις του “υπόγειου ανθρώπου”. Από τους ανθρακωρύχους μέχρι τους κρατουμένους σε υπόγεια κελιά, τους παρανόμους, τους μουσικούς της underground σκηνής, τους δραπέτες, τα “φρικιά” που διασκεδάζουν στα υπόγεια clubs, τους κατοίκους υπογείων διαμερισμάτων. Όμως για μας οι υπόγειοι άνθρωποι, σε μια πιο οντολογική θεώρηση, είναι όλοι και όλες αυτές που η κοινωνία δεν βλέπει. Που τους πετά στο περιθώριο, τους ξεχνά ή εσκεμμένα τους κρατά στο σκοτάδι. Υπόγειοι άνθρωποι λοιπόν, σήμερα, θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι και οι μετανάστριες/μετανάστες, οι τρανς, τα άτομα με αναπηρία, οι άνθρωποι – “φτηνά εργατικά χέρια”, οι Ρομά, οι φυλακισμένοι και όλες οι μειονότητες τις οποίες η κοινωνία αρνείται να εγκολπώσει. Στο έργο, αυτό δεν αποτυπώνεται με καθαρό τρόπο – οι υπόγειοι άνθρωποι βρήκαν το συμβολισμό τους σε πιο ρεαλιστικές σωματοποιήσεις, όπως αναφέρονται στην αρχή. Ήταν, όμως, μέρος της αρχικής μας έμπνευσης και έρευνας. Νομίζω ήταν και ο κοινός μας τόπος εξαρχής, αυτό που μας συγκινεί, που μας θυμώνει και που μας έκανε να θέλουμε να φτιάξουμε ένα έργο για “αυτές κι αυτούς που δεν φαίνονται”.
Υπάρχει μια έντονη πολιτική ή κοινωνική διάσταση στο έργο, ή σας ενδιαφέρει περισσότερο η ποιητική του διάσταση;
Μαργαρίτα Τρίκκα: Για την πολιτικοποίηση της Τέχνης και την αισθητικοποίηση της πολιτικής μάς έχει διαφωτίσει καλύτερα ο Walter Benjamin. Αγαπημένος μας. Δεν εκκινούμε τόσο από τις πεποιθήσεις μας όσο από την επιθυμία να επικοινωνήσουμε αυτά που μας καίνε με τον τρόπο που ξέρουμε, μέσω του χορού δηλαδή, του θεατρικού κώδικα, της μουσικής. Αν το να μιλήσεις για τους “υπόγειους” ανθρώπους, όπως λέει η Κατερίνα, είναι πολιτικό, τότε ναι, υπάρχει η πολιτική διάσταση, ακριβώς γιατί θέλουμε να “φωτίσουμε” πτυχές του ανθρώπου που κοινωνικά και πολιτικά είναι κρυφές ή αγνοημένες, παραγνωρισμένες ή παραπεταμένες. Η ίδια η σχέση ποιητικού και ρεαλιστικού σώματος που ερευνούμε στο έργο μας δίνει τη διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο πολιτικό και το ποιητικό.
Υπάρχει προσωπική εμπειρία πίσω από αυτή τη θεματική;
Κατερίνα Γεβετζή: Έχουμε, νομίζω, το προνόμιο να πούμε πως όχι. Πέρα από κάποιους μήνες σε ημιυπόγειο διαμέρισμα, πολλές ιδρωμένες από τον χορό φανέλες σε συναυλίες, σε υπόγεια clubs όπως το An αλλά και σε υπόγεια προβάδικα του θεάτρου και του χορού όπου δουλέψαμε… όχι. Στο προηγούμενο έργο μας, το Underthumbs – στο πρώτο μέρος δηλαδή αυτού του δίπτυχου για το underground – χρειάστηκε να πάμε στο βουνό με φτυάρια και αξίνες και να σκάψουμε, ως μέρος της κινητικής μας έρευνας. Θέλαμε να είναι βιωματική η σχέση μας με το σκάψιμο, πάνω στο οποίο βασίζεται μεγάλο μέρος του κινητικού λεξιλογίου τόσο του Underthumbs όσο και του Tanko Down. Είμαστε, μάλλον, “τυχερές” που δεν ξέραμε πώς να σκάβουμε.
Περιγράφετε σώματα «εξαντλημένα, αλλοπαρμένα, επίμονα». Πώς δουλεύετε σωματικά αυτή την κατάσταση στην πρόβα;
Μαργαρίτα Τρίκκα: Σκάβουμε πολύ. Στην κυριολεξία, χρησιμοποιούμε κινητικό λεξιλόγιο δημιουργημένο από κινήσεις σκαψίματος αλλά και παραδοσιακών χορών των ανθρακωρύχων. Και ο σωματικός κάματος έρχεται θέλουμε δεν θέλουμε. Εκτός αυτού όμως χρησιμοποιούμε και μια κινητική γλώσσα του ακατέργαστου αυθόρμητου σώματος, όπως εκείνο βιώνεται στα υπόγεια clubs όπου κανείς και καμιά μπορεί να αφήνεται να είναι ο εαυτός της, όσο άτεχνα θέλει, όσο άσχημα και να χορεύει.
Τι είδους κίνηση θα δούμε; Είναι κοντά σε κάτι αναγνωρίσιμο ή δημιουργείτε ένα δικό σας κινησιολογικό σύστημα;
Κατερίνα Γεβετζή: Η κίνηση της παράστασης φλερτάρει συνεχώς με τα όρια ανάμεσα στο ποιητικό και το ρεαλιστικό σώμα. Θα έλεγα πως η κινητική γλώσσα του Tanko Down έχει μια ιδιαιτερότητα: απομακρύνεται πολλές φορές από την κινητική δεξαμενή του σύγχρονου χορού ενώ πλησιάζει σε σωματικότητες πολύ αναγνωρίσιμες από τη ζωή. Το σκυφτό, κουρασμένο σώμα, οι κρούσεις, η ακατέργαστη εκφραστικότητα της έκστασης, η προσπάθεια να βγει κάτι προς τα έξω, προς τα πάνω. Ρεαλισμός, αφαίρεση, όνειρο και θεατρικότητα περιπλέκονται.
Επιλέγετε έναν ιστορικό υπόγειο συναυλιακό χώρο, το An Club. Πόσο καθοριστικός ήταν ο χώρος στη δραματουργία;
Μαργαρίτα Τρίκκα: Απόλυτα. Το An Club για μας είναι πολλά παραπάνω από ένα μέρος που ταιριάζει με την παράσταση. Έχουμε βρεθεί σε συναυλίες εδώ, έχουμε χορέψει, ουρλιάξει, ιδρώσει, ο Αλέξης Καλοφωλιάς έχει χάσει το μέτρημα πόσες φορές έχει παίξει στο An Club. Είναι κομμάτι από τη ζωή μας. Η φόρτιση του χώρου και η ενέργειά του από την πρώτη στιγμή μάς κατηύθυναν. Η δραματουργία του έργου έχει βασιστεί στο δίπτυχο “on stage” και κάτω από τη σκηνή. Ο φωτισμός το ίδιο. Όσα συμβαίνουν κάτω από το stage προέρχονται από έναν αλούτερο κόσμο, σαν αναμνήσεις του κάτω-από-τη-γη που κάποιος τους ρίχνει φως για λίγο και μετά το σβήνει. Υπόγειες αναμνήσεις που προσπαθούν να ανέβουν στο stage και να αρθρώσουν στο μικρόφωνο τη δική τους ιστορία, να δώσουν τη δική τους συναυλία.
Αν κάποιος έρθει χωρίς να έχει διαβάσει τίποτα για το έργο, τι θα δει στη σκηνή τα πρώτα λεπτά;
Κατερίνα Γεβετζή: Ε τώρα δεν μπορούμε να κάνουμε spoiler! Μπορούμε όμως να πούμε πως ο θεατής ή η θεάτρια που θα έρθει χωρίς να γνωρίζει τίποτα για το έργο θα μπει σε μια “υπόγεια κατάσταση” – κι όχι μόνο επειδή θα βρίσκεται όντως σε υπόγειο. Έχουμε προσπαθήσει τόσο αισθητηριακά όσο και χορογραφικά να δημιουργήσουμε την αίσθηση πως είμαστε όλοι μαζί “εκεί κάτω”. Θα ακούσει ιστορίες “υπόγειων ανθρώπων” – ηχογραφημένες ή μέσα από τη δική μας φωνή. Θα βυθιστεί μαζί μας στο ημίφως, θα ακούσει τις ανάσες μας και θα μας ακολουθήσει ενώ υφαίνουμε το δικό μας υπόγειο χορό, ενώ φτιάχνουμε τη δική μας, παράξενη συναυλία.
Τι σας κρατάει μαζί καλλιτεχνικά;
Κατερίνα Γεβετζή και Μαργαρίτα Τρίκκα: Πρωτίστως η φιλία μας. Και ότι μας συγκινούν και μας συναρπάζουν τα ίδια πράγματα. Στη δημιουργική διαδικασία μας, νομίζω πως αυτό που μας έχει βοηθήσει πολύ είναι ότι, ακόμα κι όταν μπορεί να διαφωνούμε αισθητικά, δοκιμάζουμε αυτό που προτείνει η άλλη. Έτσι εξασκούμε την κοινή μας αισθητική και γλώσσα. Επίσης μας κρατούν μαζί οι αγαπημένοι μας συνεργάτες και συνεργάτιδες που είναι εκεί και προστατεύουν αυτό που κάνουμε όταν εμείς αμφιβάλλουμε.
Info παράστασης:
Tanko Down | Δευτέρα – Τρίτη: 11 & 12, 18 & 19, 25 & 26 Μαΐου στις 21.00 | An Club, Σολωμού 13, Εξάρχεια
The post “Tanko Down” στο An Club: Η Μαργαρίτα Τρίκκα και η Κατερίνα Γεβετζή μιλούν για την χορογραφική κατάβαση στο underground appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα