Ρηξικέλευθες αναγνώσεις, ανάλαφρα αστυνομικά, δοκίμια, μυθιστορήματα, ποίηση και λογής λογής πονήματα ομορφαίνουν τις μικρές μου ώρες μετά τη δουλειά, εδώ στ’ Απεράθου, όπου παρεπιδημώ τους θερινούς μήνες. Κουβαλώ απ’ την Αθήνα ό,τι καλύτερο πέφτει στα χέρια μου τον χειμώνα.
Προμηθεύομαι αρκετούς τόμους από τη «Βιβλιοθήκη Νίκος Ν. Γλέζος», που κρύβει ανεκτίμητους θησαυρούς, και αγοράζω τα υπόλοιπα από το βιβλιοπωλείο «Καπετάνιος», το οποίο κοσμεί το χωριό τα τέσσερα τελευταία χρόνια. Ξεφύλλιζα προχθές το λεύκωμα «Εγχρωμη τιβί, ασπρόμαυρη ζωή», όπου ο παλιός καλός φίλος Γιώργος Νικολαΐδης ιστοριογραφεί με τον φωτογραφικό του φακό και τη νηφαλιότητα της χρονικής απόστασης τη μαγική όσο και ταραγμένη δεκαετία του 1980.
Αντιγράφω από το εισαγωγικό σημείωμα του αδελφού Μιχάλη Πρωτοψάλτη: «Ο σφυγμός και οι πόθοι της ελευθεριακής τάσης στην Ελλάδα είναι κοινοί με τους σφυγμούς και τους παγκόσμιους πόθους των απελευθερωτικών κινημάτων του ’60. […] Νέα ρεύματα δημιουργούνται, νέα ήθη και συμπεριφορές αναπτύσσονται, νέες ιδέες έρχονται να διευρύνουν τις συνειδήσεις των ανθρώπων: το ροκ, η αντιψυχιατρική, τα παμπ, τα πρώτα μπητνίκικα κείμενα, τα φρικιά, τα μακριά μαλλιά κι ο αντικομφορμισμός της εμφάνισης, η σεξουαλική απελευθέρωση, η οικολογία, ο φεμινισμός κ.λπ. “Διεθνής συνωμοσία των αναρχικών κατά της κοινωνίας μας!” έγραφε την ίδια εποχή κάποια φυλλάδα».
Ο Νικολαΐδης παραθέτει εύγλωττα στιγμιότυπα από τους δρόμους, τις πλατείες, τις υπαίθριες αγορές, τα γηπεδάκια, τις ειρηνικές συναθροίσεις, τις βίαιες διαδηλώσεις, τις καταλήψεις, αλλά και τις συναυλίες των παρ’ ημίν ροκ και πανκ συγκροτημάτων. «Βλέποντας τις εικόνες από τη δεκαετία του ’80, παγωμένες στιγμές, προσπαθείς να ανασυστήσεις την εποχή, το πνεύμα της εποχής. Δύσκολο να ξεφύγεις από την αυτοβιογραφία, δύσκολο να δεις χωρίς τα μάτια της νοσταλγίας, το προσωπικό φίλτρο. Ζήσαμε, ρουφήξαμε εκείνα τα χρόνια, αλλά δεν είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι» υπογραμμίζει ο Νίκος Ξυδάκης στο δικό του προλογικό σημείωμα.
Υποβάλλεσαι σε ζωογόνο φλας μπακ αναγνωρίζοντας ου ολίγες οικείες φάτσες στα ενσταντανέ. Υπερεξηκοντούτεις σήμερα οι περισσότεροι, παιδάκια τότε. Τη νοσταλγική ονειροπόληση διέκοψε η είδηση της εκδημίας του Ραούλ Βανεγκέμ, του σιτουασιονιστή που νοηματοδότησε εν πολλοίς εκείνο το απελευθερωτικό πανηγύρι. Τα κείμενά του, ιδίως «Η επανάσταση της καθημερινής ζωής» και το «Εγκώμιο της εκλεπτυσμένης τεμπελιάς», αποτελούσαν κάτι σαν οδηγό επιβίωσης για πλείστους όσους εικονιζόμενους. Ενας απ’ αυτούς, μάλιστα, τον αισθανόταν τόσο δικό μας ώστε υποστήριζε με αφοπλιστική πειστικότητα πως ο παππούς Βανεγκέμ καταγόταν από το Μουσταφούλ’ –σημερινό Παναιτώλιο–, έξω απ’ το Αγρίνιο.
Λοξή εκδοχή, αλλά περιέργως πιστευτή. Υποτίθεται πως στο χωριό κατασκεύαζε και τοποθετούσε χαλινάρια στα ιπποειδή και του ’χε κολλήσει το παρατσούκλι «Ο που βάν’ γκέμια». Οταν μετανάστευσε στο Βέλγιο, αρχές του προηγούμενου αιώνα, οι Φλαμανδοί ανθρακωρύχοι τον είπαν για ευκολία Βανεγκέμ κι έμεινε ως επώνυμο στην οικογένεια. Κλείνω με δυο αποστροφές του παρ’ ολίγον Αιτωλού καταστασιακού: «Δεν ονειρεύομαι τη γαλήνη των ήρεμων θαλασσών. Υπάρχει περισσότερη αγαλλίαση στο να παίζεις με τις καταιγίδες» ● «Αν ο έρωτας είναι τυφλός, ο λόγος είναι ότι δεν βλέπει τίποτα με τα μάτια της εξουσίας».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr