Η κυβέρνηση, εμφανώς εκτεθειμένη από την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης εν μέσω διεξαγωγής του τεχνικού διαλόγου με την Τρίπολη για τον καθορισμό ΑΟΖ και της προσέγγισης με την πλευρά Χαφτάρ με σκοπό τη μη ψήφιση του μνημονίου, αναζητά πλέον μέσα πίεσης προς την Τουρκία και τη Λιβύη για τη μη εφαρμογή του.
Η αναγγελία έναρξης συζητήσεων για επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου το 2020, η ομόφωνη απόρριψη της κύρωσης του μνημονίου από τους 27 της Ευρωπαϊκής Ενωσης, η επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσώπου της Ελλάδας στον ΟΗΕ στον γενικό γραμματέα του Οργανισμού με την οποία χαρακτηρίζεται το μνημόνιο «ψευδεπίγραφο» και «άκυρο», το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων κρατών, αποτελούν τις πρώτες κινήσεις αντίδρασης της ελληνικής κυβέρνησης.
Τα ευρωπαϊκά κονδύλια
Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, τα επόμενα βήματα της Αθήνας αναμένεται να αφορούν την ευρωπαϊκή αρωγή στη Λιβύη προκειμένου να επιτευχθεί πολιτική σταθερότητα στη βορειοαφρικανική, σπαρασσόμενη από τον εμφύλιο, χώρα. Η Ε.Ε. από το 2021 μέχρι το 2027 έχει προϋπολογίσει, μέσω του Μηχανισμού Γειτονίας, Ανάπτυξης και Διεθνούς Συνεργασίας – Παγκόσμια Εύρωπη (NDICI – Global Europe), τη διάθεση 224 εκατομμυρίων ευρώ στη Λιβύη για την εκτέλεση διάφορων προγραμμάτων που αφορούν την ανασυγκρότηση της χώρας και την εδραίωση πολιτικής σταθερότητας. Οπως αναφέρει η ίδια πηγή, η ελληνική κυβέρνηση θα ζητήσει την επανεξέταση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και των χρηματοδοτικών εργαλείων υποστήριξης της Λιβύης. Ωστόσο, όπως σημειώνει, η Αθήνα «θα είναι ιδιαίτερα προσεκτική σε ό,τι αφορά τα κονδύλια που σχετίζονται με τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών», τα οποία ανέρχονται στα 25 εκατομμύρια ευρώ, προκειμένου να αποφευχθεί η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από την Τρίπολη.
Σκληρό πόκερ
Η αλληλουχία των εξελίξεων τις τελευταίες εβδομάδες στη νοτιοανατολική Μεσογείου, με την ελληνοτουρκική διελκυστίνδα να βρίσκεται στο επίκεντρο και τη Λιβύη, την Αίγυπτο και το Ισραήλ να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες, παραπέμπει σε παρτίδα πόκερ. Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή της Λιβύης έρχεται λίγο πριν από την προαναγγελθείσα επανέναρξη του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, δίνοντας την εντύπωση της απάντησης στην ελληνική αδειοδότηση των εργασιών πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου κατόπιν ενημέρωσης της τουρκικής πλευράς για να ακολουθήσει η κοινή ανακοίνωση Ελλάδας – Αιγύπτου για τη διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου της οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών ως αντίδραση στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Τα 12 ν.μ.
Την ίδια ώρα, στον δημόσιο διάλογο επανέρχονται σενάρια περί άσκησης του δικαιώματος της Ελλάδας για αύξηση των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα 6 ν.μ. στα 12 ν.μ., νοτίως της Κρήτης και στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία γεωγραφικά εκτείνεται νοτιοανατολικά της Ρόδου και της Καρπάθου. Σημειώνεται ότι το casus belli της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης το 1995 αφορά την αντίρρηση της Αγκυρας για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο. Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, πάντως, αναφερόμενος στο ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων, δήλωσε σε ραδιοφωνική συνέντευξη ότι η Ελλάδα θα ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της στον χρόνο που η ίδια κρίνει. Μάλιστα, διπλωματική πηγή, σχολιάζοντας το ίδιο θέμα στην «Εφ.Συν.», δήλωσε πως η συγκεκριμένη απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί εν θερμώ.
Οι ΗΠΑ εκθέτουν την κυβέρνηση
Στο υπουργείο Εξωτερικών υπάρχει ικανοποίηση από τις δηλώσεις στήριξης από Ε.Ε., Αίγυπτο και Ισραήλ, αλλά όχι από την αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες διατήρησαν για άλλη μια φορά στάση ουδετερότητας έναντι των ελληνοτουρκικών διαφορών, προτρέποντας τις δύο πλευρές σε επίλυση των διαφορών ως σύμμαχες χώρες στο ΝΑΤΟ. Οπως πληροφορείται η «Εφ.Συν.» επιδιώχθηκε από την Αθήνα επικοινωνία με το State Department, η οποία όμως δεν κατέστη εφικτή. Η αμερικανική στάση δεν συνάδει με τις κυβερνητικές δηλώσεις περί ισχυρής στρατηγικής εταιρικής σχέσης με την Ουάσινγκτον με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, στην Ελλάδα.
Στην τελική ευθεία η συμφωνία για τη Μονή Σινά
Σε τροχιά επίλυσης φαίνεται να εισέρχεται και η εκκρεμότητα με τη Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, ένα ακόμα ζήτημα που είχε προκαλέσει τριβές στις ελληνοαιγυπτιακές σχέσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», η Μονή έχει ήδη επικοινωνήσει με τις αιγυπτιακές Αρχές, μεταφέροντας την πρόθεσή της να αποδεχθεί τη συμφωνία για το καθεστώς λειτουργίας της. Το επόμενο βήμα είναι η επίσημη ενημέρωση της Αθήνας από τον Αρχιεπίσκοπο Σινά Συμεών, προκειμένου να ζητηθεί από την αιγυπτιακή πλευρά η περαιτέρω αναβολή έκδοσης της δικαστικής απόφασης και να καθοριστεί χρονοδιάγραμμα υπογραφής της συμφωνίας. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το Σάββατο εκπνέει η αναβολή ανακοίνωσης της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Αιγύπτου, το οποίο εξετάζει τις προσφυγές της Μονής και του αιγυπτιακού Δημοσίου σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς της. Είχε προηγηθεί πολυήμερη στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις, αλλά και η εξασφάλιση εκκλησιαστικής στήριξης προς τον Αρχιεπίσκοπο από τα Πατριαρχεία και τις Εκκλησίες Ελλάδας και Κύπρου. Η διαφαινόμενη διευθέτηση συμπίπτει με την επανεκκίνηση των ελληνοαιγυπτιακών συζητήσεων για την επέκταση της οριοθέτησης ΑΟΖ, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα επιδιώκει στενότερο συντονισμό με το Κάιρο απέναντι στις κινήσεις της Αγκυρας και της Λιβύης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Διαβάστε περισσότερα