Το συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα ανέδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο ένα μεγάλο πολιτικό και θεσμικό πρόβλημα: η κυβέρνηση Μητσοτάκη αντιμετωπίζει την Τοπική Αυτοδιοίκηση όχι ως ισότιμο πυλώνα της δημοκρατίας, αλλά ως έναν διοικητικό μηχανισμό που πρέπει να εκτελεί εντολές, να αναλαμβάνει ευθύνες χωρίς πόρους.
Η παρουσία του πρωθυπουργού στο συνέδριο δεν έδωσε απαντήσεις στα μεγάλα προβλήματα των δήμων. Αντίθετα, επιβεβαίωσε την απόσταση ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και στις κυβερνητικές προτεραιότητες. Ακούσαμε για ακόμη μία φορά υποσχέσεις, παραπομπές στο μέλλον και αναμονή μέχρι να «ομαλοποιηθούν οι διεθνείς αγορές». Μόνο που οι ανάγκες των δήμων δεν μπορούν να περιμένουν. Και πίσω από την οικονομική ασφυξία κρύβεται η «λύση» της αύξησης των δημοτικών τελών, να την πληρώσουν οι πολίτες, να πάρουν την ευθύνη οι δήμαρχοι και τα Δημοτικά Συμβούλια, να βγει λάδι η κυβέρνηση – να αποποιηθεί ξανά όλες τις ευθύνες.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με την τεκμηριωμένη μελέτη της ΕΕΤΑΑ, από τα δημοτικά ταμεία λείπουν 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στοιχειώδη κάλυψη των λειτουργικών αναγκών και τη συντήρηση των βασικών υποδομών. Πρόκειται για πόρους που δεν αποτελούν κυβερνητική παραχώρηση, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για να μπορούν οι δήμοι να ασκήσουν τις αρμοδιότητές τους. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση μεταφέρει διαρκώς νέες αρμοδιότητες στους δήμους χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση και το αναγκαίο προσωπικό. Περιορίζει την οικονομική και διοικητική τους αυτοτέλεια, αφαιρεί εργαλεία λειτουργίας και σχεδιασμού και τους αφήνει να διαχειρίζονται ένα ολοένα μεγαλύτερο βάρος υποχρεώσεων με ολοένα λιγότερα μέσα.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο προκλητική όταν μιλάμε για την ενέργεια, τη διαχείριση των απορριμμάτων, το νερό και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Οι δήμοι διεκδικούν ειδικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας (τόσο φοβερό είναι το αίτημα να πληρώνει η Αυτοδιοίκηση όσο και η βιομηχανία, δηλαδή 0,06 λεπτά), σταθερή χρηματοδότηση για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τις κοινωνικές δομές, κατάργηση του άδικου τέλους ταφής και διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού. Διεκδικούν, δηλαδή, τα αυτονόητα για να μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών.
Το ίδιο ισχύει για τις σχολικές υποδομές, τα οδικά δίκτυα, τις κοινωνικές δομές, το πράσινο και την πολιτική προστασία. Δεν μπορεί να ζητάμε από τους δήμους να είναι στην πρώτη γραμμή για όλα, όταν δεν τους δίνουμε ούτε τα στοιχειώδη μέσα. Δεν μπορεί να απαιτούμε αποτελέσματα χωρίς χρηματοδότηση, επαρκές προσωπικό και πραγματικές αρμοδιότητες. Υπάρχει, όμως, και μια βαθύτερη πολιτική διάσταση. Η αποδυνάμωση της Αυτοδιοίκησης δεν είναι απλώς ένα λογιστικό ή διοικητικό ζήτημα. Είναι ζήτημα δημοκρατίας. Η αποκέντρωση της εξουσίας, η οικονομική αυτοτέλεια των δήμων και η δυνατότητα των τοπικών κοινωνιών να αποφασίζουν για το μέλλον τους αποτελούν θεμελιώδη στοιχεία μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Η Ελλάδα, αντί να συγκλίνει με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτονομίας, εξακολουθεί να βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης ως προς την αποκέντρωση.
Μια ισχυρή Αυτοδιοίκηση δεν είναι απειλή για την κεντρική διοίκηση. Είναι προϋπόθεση καλύτερων δημόσιων υπηρεσιών, μεγαλύτερης κοινωνικής συνοχής, διαφάνειας και συμμετοχής των πολιτών. Είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στην καθημερινότητά τους και γνωρίζει καλύτερα τις ανάγκες κάθε γειτονιάς και κάθε τοπικής κοινωνίας.
Το δίλημμα είναι σαφές: θέλουμε δήμους με πραγματική εξουσία, οικονομική αυτοτέλεια και δημοκρατική νομιμοποίηση ή δήμους που θα λειτουργούν ως επαίτες της κεντρικής εξουσίας;
Η απάντηση πρέπει να είναι καθαρή. Δεν θα επιτρέψουμε την περαιτέρω απαξίωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η υπεράσπισή της δεν είναι συντεχνιακό αίτημα των αιρετών. Είναι υπεράσπιση του δικαιώματος των πολιτών να έχουν ισχυρούς δήμους, καλύτερες υπηρεσίες και λόγο για το μέλλον του τόπου τους. Η Αυτοδιοίκηση δεν ζητά χάρη από την κυβέρνηση. Διεκδικεί όσα δικαιούται για να μπορεί να υπηρετεί τους πολίτες. Και αυτή είναι μια μάχη που αφορά ολόκληρη την κοινωνία.
*Δημοτικός Σύμβουλος Αθήνας, μέλος Δ.Σ. της ΚΕΔΕ
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr