Στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, στις 3 Νοεμβρίου, οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν νίκη των Δημοκρατικών, όμως η κάλπη έδειξε ότι η διαφορά ήταν τελικά πολύ μεγαλύτερη. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τόσο τη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και τη Γερουσία, ενώ στην πανεθνική ψήφο για τη Βουλή το προβάδισμά τους πλησίασε τις 13 μονάδες, έναντι 8 μονάδων που προέβλεπαν κατά μέσο όρο οι έρευνες. Ενδεικτικά, στο Τέξας, ο μέσος όρος του Silver Bulletin έδινε στον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο προβάδισμα 3,3 μονάδων. Ο Ταλαρίκο κέρδισε την έδρα της Γερουσίας με διαφορά περίπου 12 μονάδων.
Η απόσταση ανάμεσα στις εκτιμήσεις και στο αποτέλεσμα αναδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να εξετάζεται όχι μόνο η πρόθεση ψήφου, αλλά και το ποιοι τελικά θα προσέλθουν στις κάλπες. Δύο παράγοντες συνέβαλαν στην απόκλιση. Ο πρώτος ήταν η συμμετοχή. Περίπου 124,3 εκατομμύρια Αμερικανοί ψήφισαν, με τη συμμετοχή να φτάνει στο 49,42% των πολιτών που είχαν δικαίωμα ψήφου. Προσήλθαν 12 εκατομμύρια περισσότεροι ψηφοφόροι σε σχέση με τις ενδιάμεσες εκλογές του 2022. Πρόκειται για το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής σε ενδιάμεσες εκλογές από το 1914.
Ο δεύτερος παράγοντας ήταν η μεγαλύτερη προθυμία των Δημοκρατικών να απαντούν στις ερωτήσεις των δημοσκόπων. Αυτό οδήγησε σε επιφυλακτικές σταθμίσεις ως προς την πραγματική προσέλευση ψηφοφόρων υπέρ του Δημοκρατικού Κόμματος. Σε συνδυασμό με την αποχή μέρους των Ρεπουμπλικανών, οι σταθμίσεις αυτές συνέβαλαν σε πιο συγκρατημένες προβλέψεις. Το παράδειγμα δείχνει ότι ακόμη και μια έρευνα που αποτυπώνει σωστά τη γενική κατεύθυνση μπορεί να δυσκολευτεί να υπολογίσει την έκταση της συμμετοχής και, κατ’ επέκταση, το μέγεθος της διαφοράς.
Table of ContentsΤι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του 2027Τέσσερα ερωτήματα για τη συμμετοχή και την εκλογική εικόνα
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του 2027
Το ερώτημα είναι αν μπορούν να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για τις ελληνικές εκλογές του 2027. Μπορεί να αλλάξει η σύνθεση των ψηφοφόρων που θα φτάσουν στην κάλπη, ακόμη κι αν οι έρευνες εμφανίζουν μια παγιωμένη κατάταξη των κομμάτων; Οι αστάθμητοι παράγοντες είναι σημαντικοί: ακόμη και με περιορισμένες μετακινήσεις από κόμμα σε κόμμα, το αποτέλεσμα μπορεί να διαφοροποιηθεί αν αλλάξει η σύνθεση όσων ψηφίσουν. Παράλληλα, οι αναποφάσιστοι, που καταγράφονται σε υψηλά ποσοστά, και η ενδεχόμενη αποχή συνθέτουν μια ιδιότυπη γκρίζα ζώνη, την οποία οι έρευνες δυσκολεύονται να αποτυπώσουν πλήρως.
Η πρόθεση ψήφου και η πιθανότητα συμμετοχής είναι δύο διαφορετικές παράμετροι. Κάποιος μπορεί να δηλώνει την προτίμησή του, αλλά να μην είναι βέβαιος ότι θα ψηφίσει. Αντίστροφα, ένας πολίτης μπορεί να είναι αποφασισμένος να προσέλθει στην κάλπη, χωρίς να έχει καταλήξει σε ποιο κόμμα θα δώσει την ψήφο του. Αυτή η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επηρεάζει τόσο τις εκτιμήσεις για την εκλογική δύναμη των κομμάτων όσο και την ερμηνεία των μεταβολών στις μετρήσεις.
Τέσσερα ερωτήματα για τη συμμετοχή και την εκλογική εικόνα
Ποιοι θα μείνουν σπίτι και ποιοι θα επιστρέψουν στην κάλπη; Η συμμετοχή στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2023 ήταν 60,94%. Πέντε εβδομάδες αργότερα, τον Ιούνιο, υποχώρησε στο 53,74%. Στις ευρωεκλογές του 2024, με διαφορετικό διακύβευμα, περιορίστηκε στο 41,39%, καθώς η αποχή έσπασε κάθε ρεκόρ. Το κρίσιμο ερώτημα για το 2027 είναι σε ποιους ψηφοφόρους θα συγκεντρωθεί η αποχή. Αν απογοητευμένοι ψηφοφόροι της ΝΔ μείνουν στο σπίτι, η φθορά της μπορεί να αποτυπωθεί στην κάλπη χωρίς η ΕΛΑΣ ή το ΠΑΣΟΚ να τους έχουν κερδίσει. Αν, αντίθετα, απέχουν κυρίως όσοι έχουν απομακρυνθεί από όλα τα κόμματα, η δυσαρέσκεια που καταγράφουν οι έρευνες μπορεί να έχει μικρότερη επίδραση στο αποτέλεσμα.
Πόσο βέβαιη είναι η συμμετοχή όσων δηλώνουν προτίμηση; Ένας πολίτης μπορεί να δηλώνει ότι προτιμά το ΠΑΣΟΚ ή τη ΝΔ, αλλά να αμφιβάλλει αν θα πάει στο εκλογικό τμήμα. Ένας άλλος μπορεί να είναι βέβαιος ότι θα ψηφίσει, αλλά να ταλαντεύεται ανάμεσα στην ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ. Στην πρώτη περίπτωση, το ανοιχτό ερώτημα αφορά τη συμμετοχή· στη δεύτερη, την τελική επιλογή. Ένα κόμμα που χάνει ψηφοφόρους προς την αποχή χρειάζεται να τους δώσει λόγο να επιστρέψουν στην κάλπη. Αντίθετα, ένα κόμμα που διεκδικεί αναποφάσιστους με βέβαιη συμμετοχή πρέπει να τους πείσει σε σχέση με τις άλλες επιλογές που εξετάζουν.
Ποια εξέλιξη ή ασύμμετρη απειλή μπορεί να δώσει πολιτική διέξοδο στη δυσαρέσκεια; Μια κλιμάκωση της έντασης στα ελληνοτουρκικά μπορεί να αναδείξει την ικανότητα της κυβέρνησης στη διαχείριση κρίσεων, την οποία έχει πιστωθεί και στο παρελθόν, τόσο κατά τη μεταναστευτική κρίση όσο και κατά την πανδημία. Την ίδια ώρα, η ακρίβεια και το στεγαστικό ασκούν πίεση στην κυβέρνηση. Η εκλογική επίδρασή τους, όμως, εξαρτάται και από το αν κάποιος αντίπαλος πείσει ότι διαθέτει εφαρμόσιμη απάντηση. Μια υπόθεση διαφθοράς μπορεί να ενισχύσει το αίτημα για λογοδοσία. Ένα νέο κόμμα, ιδίως στα δεξιά της ΝΔ, μπορεί να αντλήσει ψήφους από υφιστάμενα κόμματα ή να κινητοποιήσει πολίτες που σκέφτονταν να απέχουν. Κάθε τέτοια εξέλιξη μπορεί να επηρεάσει τόσο την επιλογή κόμματος όσο και την απόφαση συμμετοχής.
Πόσες ψήφοι θα μείνουν εκτός Βουλής; Στην τελευταία δημοσκόπηση της Interview, η ΝΔ βρίσκεται στο 29,4%, η ΕΛΑΣ στο 15,7% και το ΠΑΣΟΚ στο 14,5% στην εκτίμηση ψήφου, ενώ αρκετά μικρότερα κόμματα κινούνται κοντά στο όριο του 3%. Με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο, αν ένα κόμμα περάσει από το 2,9% στο 3,1%, συμμετέχει στην κατανομή των εδρών. Με τα υπόλοιπα δεδομένα αμετάβλητα, αυτό δυσκολεύει την αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος, ακόμη κι αν το δικό του ποσοστό παραμείνει σταθερό. Επομένως, η παρουσία ή η απουσία μικρότερων κομμάτων στη Βουλή μπορεί να επηρεάσει τις έδρες και τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.
Όπως δείχνει και το αμερικανικό παράδειγμα, η αυξομείωση της συμμετοχής σε συνάρτηση με την αποχή μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ανατροπή των συσχετισμών που καταγράφουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις. Ακόμη κι αν η σειρά των κομμάτων παραμείνει ίδια, το ποιοι θα φτάσουν στην κάλπη και ποια κόμματα θα περάσουν το όριο του 3% μπορεί να κρίνει αν η επόμενη κυβέρνηση θα είναι αυτοδύναμη ή θα χρειαστεί συνεργασίες. Γι’ αυτό, η ανάγνωση των μετρήσεων δεν αφορά μόνο τα ποσοστά της στιγμής: χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη την πιθανότητα συμμετοχής, την αποχή, τους αναποφάσιστους και την κατανομή των ψήφων μεταξύ των κομμάτων.The post Τα γκάλοπ στις ΗΠΑ και τα συμπεράσματα για τις ελληνικές μετρήσεις appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα